Örgütsel Sinizm Algılanan Örgütsel Sinerjiyi Nasıl Yordar? Eğitim Örgütlerinde Bir İnceleme

Öz

 Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyinin algıladıkları örgütsel sinerjiye etkisinin incelenmesidir. Bu amaçla, çalışma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemi olasılıklı örnekleme yöntemlerinden biri olan basit tesadüfi örnekleme ile belirlenmiştir. Örneklem 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul İli Avcılar İlçesinde görev yapmakta olan 396 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Örgütsel Sinizm Ölçeği ve Örgütsel Sinerji Ölçeği ile toplanmıştır. Veriler JAMOVİ istatistik programında parametrik teknikler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin örgütsel sinizm tutumunun düşük düzeyde ve örgütsel sinerji algısının orta düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin branşlarına, kıdemlerine ve yaşlarına göre örgütsel sinizm tutumlarında ve örgütsel sinerji algılarında anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel sinizm tutumunun algıladıkları örgütsel sinerjiyi ters yönde anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel Sinizm
• Örgütsel Sinerji
• Öğretmen

How does Organizational Cynicism Affect Perceived Organizational Synergy? A Study in Educational Settings

Öz

The aim of this study is to examine the effect of teachers' level of organizational cynicism on their perceived organizational synergy. For this purpose, the study was designed in relational scanning model which is one of the quantitative designs. The sample of the study was determined by simple random sampling, which is one of the probabilistic sampling methods. The sample consists of 396 teachers working in Istanbul Province Eyüp District in the 2019-2020 academic year. The research data were collected by the Organizational Cynicism Scale and the Organizational Synergy Scale. The data were analyzed using the parametric method in the JAMOVI statistical program. As a result of the study, it was seen that teachers' organizational cynicism attitude was low and organizational synergy perception was at a medium level. It has been concluded that there are significant differences in the organizational cynicism attitudes and organizational synergy perceptions of teachers according to their branches, seniority and age. In addition, it was observed that teachers' organizational cynicism attitude had a significant negative impact on their perceived organizational synergy.

Anahtar Kelimeler

• Organizational Cynicism
• Organizational Synergy
• Teacher

Kaynakça

1. Abraham, R. (2000). Organizational cynicism: Bases and consequences. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 126(3), 269-292.
2. Al Shaar, E. M., Khattab, S. A., Alkaied, R. N., & Manna, A. Q. (2015). The effect of top management support on innovation: The mediating role of synergy between organizational structure and information technology. International Review of Management and Business Research, 4(2), 499-511.
3. Akın, U. (2015). Okullarda örgütsel sinizm ve güven ilişkisinin incelenmesi: Öğretmenler üzerinde bir araştırma. Eğitim ve Bilim, 40(181), 175-189.
4. Akpolat, T. ve Oğuz, E. (2015). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinde örgütsel sinizmin işe yabancılaşma düzeyine etkisi. Mersin University Journal of the Faculty of Education, 11(3), 947-971.
5. Akpolat, T. ve Levent, A. F. (2018). Öğretmenlere yönelik örgütsel sinerji ölçeği’nin geliştirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 728-744.
6. Akpolat, T. ve Levent, A. F. (2020). Öğretmenlerin algılarına göre okullardaki örgütsel sinerji düzeyinin incelenmesi, EJERCongress 2020 Tam Metin Kitabı, Eskişehir.
7. Altınkurt, Y., Yılmaz, K., Erol, E. ve Salalı, E. T. (2014). Okul müdürlerinin kullandığı güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişki. Journal of Teacher Education and Educators, 3(1), 25-52.
8. Amabile, T. M. (1997). Entrepreneurial creativity through motivational synergy. The Journal of Creative Behavior, 31(1), 18-26.

9. Andersson, L. M. (1996). Employee cynicism: An examination using a contract violation framework. Human Relations, 49(11), 1395-1418.
10. Andersson, L. M., & Bateman, T. S. (1997). Cynicism in the workplace: Some causes and effects. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 18(5), 449-469.
11. Aristoteles (2015). Nikamaktos’a Etik. (Çev. Furkan Akderin), İstanbul: Say Yayınları.
12. Bakioğlu, A. (1996). Öğretmenlerin kariyer evreleri, Atatürk Eğitim Fakültesi 2. Ulusal Eğitim Sempozyumu Bildirileri, 18-20 Eylül, İstanbul.
13. Bölükbaşıoğlu, K. (2013). Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli, Türkiye. Conner, D. R. (1993). Managing at the Speed of Change, New York: Villard.
14. Covey, S. R. (2002). Etkili İnsanların Yedi Alışkanlığı. İstanbul: Varlık Yayınları.
15. Dean, J. W., Brandes, P., & Dharwadkar, R. (1998). Organizational cynicism. Academy of Management Review, 23(2), 341-352.
16. Duman, N., Sak, R. ve Sak, İ. T. Ş. (2020). Öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile örgütsel sinizm tutumlarının incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 1098-1127.
17. Ergen, H. ve İnce, Ş. (2017). İlköğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyleri: Mersin örneği. Hacettepe Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1).37-57.
18. Ersoy, E. ve Levent, F. (2020). Öğretmen algılarına göre örgütsel güç mesafesi ile örgütsel sinerji düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 12(4), 345-356.
19. Goold, M., & Campbell, A. (1998). Desperately seeking synergy. Harvard Business Review, 76(5), 131-143.
20. Gökyer, N. ve Türkoğlu, İ. (2018). Liselerde görev yapan öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 43(196), 317-340.
21. Güngör, D. (2019). İnsan kaynakları departmanı çalışanlarının örgütsel sinizm algılarının işten ayrılma niyeti üzerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Sakarya Üniversitesi, Sakarya, Türkiye.
22. Harris, P. R. (2004). European leadership in cultural synergy. European Business Review, 16 (4), 358-380.
23. Helvacı, M. A. ve Çetin, A. (2012). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeylerinin belirlenmesi (Uşak ili örneği). Turkish Studies (Elektronik), 7(3 b), 1475-1497.
24. Jadesadalug, V., & Ussahawanitchakit, P. (2008). The impacts of organizational synergy and autonomy on new product performance: moderating effects of corporate mindset and innovation. Journal of International Business Strategy, 8(3),118-128.
25. James, M. S. L. (2005). Antecedents and consequences of cynicism in organizations: An examination of the potential positive and negative effects on school systems. (Unpublished doctoral dissertation). The Florida State University, Florida, USA. Retrieved form https://fsu.digital.flvc.org/islandora/object/fsu:181909/datastream/PDF/view
26. Johnson, J. L., & O'Leary‐Kelly, A. M. (2003). The effects of psychological contract breach and organizational cynicism: Not all social exchange violations are created equal. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 24(5), 627-647.
27. Kahya, C. (2013). Örgütsel sinizm, iş performansını etkiler mi? İş tatminin aracılık etkisi. Global Journal of Economics and Business Studies, 2(3), 34-46.
28. Karasar, N. (2003). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel.
29. Karaoğlan, Ö. (2019). Okulların bürokratik yapısı, örgütsel sessizlik ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Pamukkale Üniversitesi, Denizli, Türkiye.
30. Keskinkılıç-Kara, S., B. & Oğuz, E. (2016). Relationship between political discrimination level perceived by teachers and teachers’ organizational cynicism levels. Eurasian Journal of Educational Research, 16(63), 55-70.
31. Kılıç, Ş. (2011). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki: Keçiören ilçesi örneği. (Yayımlamamış Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
32. Li, E. Y., Chen, J. S., & Huang, Y. H. (2006). A framework for investigating the impact of IT capability and organisational capability on firm performance in the late industrialising context. International Journal of Technology Management, 36(1-3), 209-229.
33. Lick, D. W. (1999). Proactive comentoring relationships: Enhancing effectiveness through synergy. In Carol A. Mullen & Dale W. Lick (Eds), New directions in mentoring, creating a culture of synergy (pp. 34-45). London: Falmer Presss.
34. Leithwood, K. A. (1990). The principals role in teacher development. In Michael Fullan & Andy Hargreaves (Eds), Teacher development and educational change (pp. 86-101), New York: Routledge.
35. Mahmood, S. M. R. ve Sak, R. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(5), 2243-2259.
36. Mert, G. ve Yılmaz, G. (2019). Beş yıldızlı otellerde örgütsel sinizmin işletme performansına etkisinde motivasyon rolünün incelenmesi. Turkish Studies, 14 (2), 629-650.
37. Nartgün, S. S. ve Kartal, V. (2013). Öğretmenlerin örgütsel sinizm ve örgütsel sessizlik hakkındaki görüşleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 47-67.
38. Okçu, V., Şahin, H. M. ve Şahin, E. (2015). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin örgütsel sinizme ilişkin algılarının örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisi. International Journal of Sport Culture and Science, 3(Special Issue 4), 298-313.
39. Sağır, T. ve Oğuz, E. (2012). Öğretmenlere yönelik örgütsel sinizm ölçeğinin geliştirilmesi. International Journal of Human Sciences, 9(2), 1094-1106.
40. Senge, P. (2002). Beşinci Disiplin. (Çev. Ayşegül İldeniz ve Ahmet Doğukan), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
41. Simbula, S., & Guglielmi, D. (2010). Depersonalization or cynicism, efficacy or inefficacy: what are the dimensions of teacher burnout?. European Pournal of psychology of Education, 25(3), 301-314.
42. Tabachnick, B., & Fidell, L. (2013). Using Multivariate Statistics, (6th International edition). London, UK: Pearson.
43. Töremen, F. (2001). Okul yönetiminde bir tür yaratıcılık: sinerji. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 201-212.
44. Wanous, J. P., Reichers, A. E., & Austin, J. T. (1994). Organizational cynicism: An initial study. Academy of Management Best Papers Proceedings, 1, 269-273.
45. Wilkerson, J. M. (2002). Organizational cynicism and its impact on human resources management. Human resources management: Perspectives, context, functions, and outcomes, 532-546.
46. Yazıcıoğlu, N. (2019). Kurum içi etkin iletişim ortamı ile örgütsel sinizm arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
47. Yıldız, K. (2013). Örgütsel bağlılık ile örgütsel sinizm ve örgütsel muhalefet arasındaki ilişki, Turkish Studies, 8 (6), 853-879.