-

Öz

In our country , even if Turkish textbooks are prepared according to context of constructivist approach which is though as a criterion in curriculum, when acquisition which is targeted to gain is taken into consideration, pedagogically, many studies revealed that books have got a lot of mistakes. One of educational features of the book is images which are used with texts. It is hard to expect images which have not got any connections with text would be functional. In this study, the contact between text and image in Turkish textbooks that used in primary schools in 2013-2014 academic years was evaluated on primary teacher’s views. The primary teachers that work in Istanbul constitute the globe of research and also the primary teachers work in 10 schools in Istanbul constitutes the sample of research. On gathering datas the likert type scale that developed by researchers was used. On determining teacher’s views, the descriptive statistics were calculated and the independent- sample t-test and one-way ANOVA test were applied. Within the findings the views of primary teachers about image-text contact in Turkish textbooks do not differ in a significant way according to sexual variety. Similarly as no significant difference was determined according to occupational seniority and the school type that graduated, statistically meaningful differences were fixed according to the grade of class which is lectured

Anahtar Kelimeler

• -

İLKOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARININ RESİM-METİN İLİŞKİSİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Türkçe ders kitapları, ülkemizdeki öğretim programlarında ölçüt alınan yapılandırıcı yaklaşıma göre hazırlansa da, ulaşılması hedeflenen kazanımlar göz önüne alındığında, kitapların eğitsel yönünde farklı sorunlarının olduğu birçok çalışmada ortaya konmuştur. Ders kitaplarının önemli eğitsel özelliklerinden biri de metinlerle birlikte kullanılan görsellerdir. Metinle bağlantısı olmayan görsellerin öğrenmede herhangi bir işlevinin olacağını beklemek güçtür. Bu çalışmada, 2013-2014 eğitim-öğretim yılında ilkokullarda kullanılan Türkçe ders kitaplarındaki resim-metin ilişkisi, sınıf öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde görev yapan sınıf öğretmenleri, örneklemini, İstanbul ilindeki 10 ilkokulda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen 5’li likert tipi ölçek kullanılmıştır. Öğretmen görüşlerini belirlemede, betimsel istatistikler hesaplanmış, bağımsız iki örnek t-testi ve ANOVA testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sınıf öğretmenlerinin ilkokul Türkçe ders kitaplarındaki resim metin ilişkisine yönelik görüşleri, cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir. Aynı şekilde, mesleki kıdem ve mezun olunan okul türüne göre anlamlı farklılık tespit edilmezken, okutulan sınıf düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Görsel Tasarım, Görsel, Metin, Resim-Metin İlişkisi, Türkçe Ders Kitabı

Kaynakça

1. Baş, B. (2012). Çocuk Edebiyatı. İstanbul: Kriter Yayınevi.
2. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
3. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS Ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
4. Ertok Atmaca, A. (2006). İlköğretim Ders Kitaplarında Görsel Tasarım ve Resimleme. Milli Eğitim Dergisi, 171, 318-328.
5. Gönen, M., Katrancı, M., Uygun, M. ve Uçuş, Ş. (2011). İlköğretim Birinci Kademe Öğrencilerine Yönelik Çocuk Kitaplarının, İçerik, Resimleme ve Fiziksel Özellikleri Açısından İncelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 36 (160), 250-265.
6. Günay, D. (2013). Metin Bilgisi. İstanbul: Papatya Yayıncılık.
7. İşcan, A. (2007). Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Edebi Metinlerin Öğrencilere Estetik Zevk Kazandırmadaki Rolü. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
8. Karatay, H. ve Pektaş, S. (2012). Türkçe Ders Kitaplarının İncelenmesine Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10, 183-204.

9. Kaya, M. (2011). Çocuk Edebiyatı Kitaplarında Resim. Eğitim-Sen Okul Öncesi Çocuk Edebiyatı Kitap Kataloğu. Ankara: Eğitim-Sen Yayınları.
10. Kayabekir, T. (2010). İlköğretim 8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Tasarımında Yer Alan İllüstrasyonların Metne Uygunluk Açısından Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
11. Kehnemuyi, Z. (2009). Çocuğun Görsel Sanat Eğitimi. İstanbul: YKY.
12. Mardi, H. Ö. (2006). Çocuk Kitapları Resimlemede Karakter Yaratma. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
13. Onan, Bilginer. (2013). Dil Eğitiminin Temel Kavramları. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
14. Oğuzkan, F. (2013). Çocuk Edebiyatı. Ankara: Anı Yayıncılık.
15. Sürmeli, K. ve Kaptan, A. Y. (2011). Çocuk Dergilerinin Grafik Tasarımı. 3. Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu (5-7 Ekim 2011) Bildirileri, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, s. 577-584.
16. Yavuzer, H. (2013). Resimleriyle Çocuk. İstanbul: Remzi Kitabevi.
17. Yüksel, S. (2011). Fen- Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyelerinin Öğretmen Yetiştirme Sistemine İlişkin Düşünceleri (Uludağ Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi Örneği). Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(1), 179-198.
18. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.532eff4073d3b7.59743272.