Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri ve Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarında Su Okuryazarlığı

Öz

Bu araştırmada, 2024 yılında yayımlanan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli su okuryazarlığı bağlamında sistematik olarak incelenmiştir. Durum çalışması yöntemiyle yürütülen araştırmada, ilkokul öğretim programlarından Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri ve Sosyal Bilgiler dersleri ele alınmıştır. Tematik analiz sonucunda, su kavramının çeşitli öğrenme alanlarında dolaylı olarak yer aldığı, ancak su okuryazarlığını doğrudan geliştirmeye yönelik açık öğrenme çıktılarının bulunmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte sürdürülebilir kaynak kullanımı, afet bilinci ve çevresel koruma gibi boyutlar üzerinden su okuryazarlığıyla ilişki kurulabilmiştir. En güçlü ilişki Hayat Bilgisi dersi programında saptanmış; bunu Fen Bilimleri ve Sosyal Bilgiler programları izlemiştir. Bu durumun, Hayat Bilgisi dersinin sağlık, çevre ve toplum temalarını kapsaması ve üst kademelere temel oluşturmasıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bulgular, su kaynaklarını tanıma, sürdürülebilir kullanım, su ayak izi ve su döngüsünün kısmen ele alındığını; ancak arıtma, dağıtım, üretim süreçleri ve suyun kritik ekolojik rolünün programlarda yeterince sistematik biçimde yer almadığını göstermektedir. Çalışma, bu eksikliklerin giderilmesinin modelin su okuryazarı bireyler yetiştirme kapasitesini güçlendireceğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Su okuryazarlığı
• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• temel eğitim
• öğretim programı analizi
• sürdürülebilirlik

The Turkish Century Education Model: Water Literacy in Life Science, Science, and Social Studies Curricula

Öz

This case study examines the 2024 “Turkish Century Education Model” in the context of water literacy. Using document analysis, the study focuses on the primary school Life Science, Science, and Social Studies curricula. Thematic analysis revealed that the concept of water is indirectly embedded across various learning areas; however, there are no explicit learning outcomes designed to improve water literacy. Nevertheless, links with water literacy can be established through themes such as sustainable resource use, disaster awareness, and environmental protection. The strongest relationship was identified in the Life Science curriculum, followed by Science and Social Studies, which may be associated with the course’s emphasis on health, environment, and society and its foundational role in later education. The findings show that issues such as water resources, sustainable use, water footprint, and the water cycle are partially addressed, while treatment, distribution, production processes, and the critical ecological role of water are not systematically included. Addressing these gaps may strengthen the model’s capacity to raise water-literate individuals who can contribute to sustainable water management and climate change adaptation.

Anahtar Kelimeler

• Water Literacy
• The Turkish Century Education Model
• basic education
• curriculum analysis
• sustainability

Kaynakça

1. Air Conditioning Industry Exporters Association. (2024). İklimlendirme sektörü sürdürülebilirlik eylem planı 2024. https://isib.org.tr/wp-content/uploads/2024/11/surdurulebilirlik-eylem-plani-raporu-2024-guncel.pdf
2. Akpınar, E., Küçükcankurtaran, E., Ünal Çoban, G., Yıldız, E., Öztürk, C., Yılmaz, Y., Karadeniz, A. & Ergin, Ö. (2011). Su okulu: fen ve teknoloji dersi öğretmenlerinde su farkındalığı oluşturmaya yönelik bir uygulama. Milli Eğitim, 192, 174-192. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/442432
3. Alaş, A., Tunç, T., Kışoğlu, M. & Gürbüz, H. (2009). Öğretmen adaylarının bilinçli su tüketimi davranışları üzerine bir araştırma: Atatürk üniversitesi örneği. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 37-49. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/67657
4. Arslan, E. & Şenel Çoruhlu, T. (2024). Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin su tasarrufu hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(4), 2142-2164. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3700014
5. Atasoy, E. (2019). İnsan-doğa etkileşimi ve çevre için eğitim. Sentez.
6. Avcı, Y. & Sülün, Y. (2024). Ortaokul öğrencilerinin su okuryazarlık düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesi (Çavdır-Gölhisar örneği). Ege Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 7(1), 71-86. http://dx.doi.org/10.58637/egebad.1542491
7. Ayçe, M.T., Yılmaz, İ. & Sarıkahya, E. (2021). Kuraklık ve su tasarrufu konulu bilgilendirme afişlerinin grafik tasarım tekniği açısından incelenmesi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(42), 1246-1259. http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.670
8. Aydın, A. (2022). Küresel iklim krizinin tarım, gıda sektörü ile su kaynaklarına etkisi ve Avrupa yeşil mutabakat sürecinde tarım sektörü. A. Bektaş (Ed.), Küresel iklim değişikliği ve sosyo-ekonomik etkileri içinde (s. 85-116). Türk Akademisi Siyasi Sosyal Stratejik Araştırmalar Vakfı (TASAV). https://www.tasav.org/images/Iklim/AAydin.pdf

9. Aysu, B., Aral, N., Aydoğdu, F., & Gürsoy, F. (2025). Children’s attitudes towards water: a scale development study. Frontiers in Education, 10, 1552082. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1552082
10. Aytaç, E. (2023). Su okuryazarlığı ölçek geliştirme çalışması (Tez no. 787642) [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=r4I1HnmXxFQovUpyAyUmxPp0eFWcrB1-Ic3MmbvFmqpmQ30n0LO_O6BrxdPf8lwk
11. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
12. Bozoğlu, B. (2021). 21. yüzyılda iklim krizi, Paris anlaşması ve iklim değişikliğine uyum. Dorlion Yayınları
13. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
14. Brody, M. (1995). Development of a curriculum framework for water education for educators, scientists, and resource managers. The Journal of Environmental Education, 26(4), 18-29. https://doi.org/10.1080/00958964.1995.9941448
15. Cangüven, H. D., Gökkoca, M. E. & Takan, A. (2022). A new perspective on global climate change, water literacy and water conservation; water concern. ASES EDUSCI Ases International Journal of Education Science, 2(1), 32-49. https://doi.org/10.5281/zenodo.7732741
16. Cappellaro, E., Ünal Çoban, G., Akpınar, E., Yıldız, E. ve Ergin, Ö. (2011). An Applied Sample Environmental Education for Adults: Water Awareness Education. Journal of Turkish Science Education, 8(2), 157-173. https://www.tused.org/index.php/tused/article/view/573
17. Connor, R., Garrick, D., Abete, V., Coates, D. & Miletto, M. (2024). Introduction. R. Connor (Ed.), The united nations world water development report 2024: water for prosperity and peace içinde (s. 22-26). United Nations-UNESCO. https://globalwater.osu.edu/sites/default/files/2024-03/The%20United%20Nations%20World%20Water%20Development%20Report%202024-%20water%20for%20prosperity%20and%20peace.pdf
18. Çakır, A. (2016). Ortaokul öğrencilerinin su kullanımına yönelik tutumlarının ve farkındalıklarının incelenmesi (Tez no. 447717)[Yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=OykDDeWBWTL9-Wm52sZBrCSVYyHLCjbfHkr4HlAhlfwF0WRRJFWvd6tGyz21MY_w
19. Çakmak, E. (2013). Kil tabletten - tablet bilgisayara okuryazarlık. E. Gençtürk ve K. Karatekin (Ed.), Sosyal bilgiler için çoklu okuryazarlıklar içinde (s. 1-21). Pegem Akademi.
20. Çalışkan, K., Güneri, E. & Bektaş, O. (2018). Beşinci sınıf ortaokul öğrencileri ile anne-babalarının hava, su ve toprak kirliliği ile ilgili kavram yanılgıları arasındaki ilişki. International Journal of Social And Humanities Sciences Research (JSHSR), 5(30), 4265-4282. https://doi.org/10.26450/jshsr.921
21. Çankaya, C. & Filik İşçen, C. (2014). Fen bilgisi öğretmen adaylarına yönelik su tüketim davranış ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. NWSA - Education Sciences, 9(3), 341-352. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2014.9.3.1C0622
22. Çetiner, A. (2023, 26-29 Ekim). İlköğretimde su okuryazarlığı üzerine bir değerlendirme [Bildiri sunumu]. 7. Uluslararası Eğitim ve Değerler Sempozyumu, Antalya.
23. Değirmenci, Y. & Bayramoğlu, T. (2025). Öğretmen adaylarının sürdürülebilir tüketim davranışları ile su okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 1506-1530. https://doi.org/10.53444/deubefd.1528577
24. Demir Evcimen, F. B., Tellier, F., Dilek, H., Özakçil, H. & Atay, T. (2025). Water literacy status of primary school 4th-grade students. Pedagogical Perspective, 4(1), 62-78. https://doi.org/10.29329/pedper.2025.73
25. Demir, F. B. & Ulukaya Öteleş, Ü. (2023). Reflection of water literacy in the environmental education and climate change course teaching program. Bulletin of Educational Studies, 2(2), 50-57. http://dx.doi.org/10.61326/bes.v2i2.117
26. Derman, A. & Yaran, M. (2017). Lise öğrencilerinin su döngüsü konusuyla ilgili bilgi yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(39), 255-274. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/355098
27. Dinç, H. (2018). Su okuryazarlığı eğitiminin gerekliliği ve etki gücü üzerine bir deneme. Anadolu Öğretmen Dergisi, 2(2), 169-176. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/613695
28. Doğrayıcı, G. (2023). Hikâye örgüsü yöntemiyle öğretmen adaylarının su okuryazarlığının geliştirilmesi (Tez no. 802330) [Yüksek lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=j_Fjwp4JS4mk97Puqti8rjBBwOgy1rul3eeNSoqmn39PS63WSRYEgCSW3MVrnl8m
29. Drechsel, P., Marjani Zadeh, S. & Pedrero, F. (eds). (2023). Water quality in agriculture: Risk and mitigation. Rome, FAO ve IWMI. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/eb0ed8bb-545a-4d6b-84b2-d8c8bbd96b91/content
30. Ekinci, F., Acıelma, F., Küçükseymen, Y., Öztürk, M. B., Kubilay, F., Yelseli, A. & Toprak, F. (2022). Examination of water literacy level of secondary students in terms of different variables (Istanbul example). Journal of Current Researches on Social Sciences, 12(1), 51-66. https://www.jocress.com/dergi/egi202205cf4666cd5834436.pdf
31. Emil, D., Bayülger, A., Emil Sever, E. & Özgür, M. (2022). Türk gıda ve içecek sektöründe su riskleri ve sürdürülebilirliği için politika önerileri. Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu. https://www.tgdf.org.tr/wp-content/uploads/2022/01/TGDF-su-surdurulebilirligi-raporu.pdf
32. Erbaş, S., Kılıçoğlu, G. & Aksoy, B. (2023). Examination of water literacy levels secondary school students in terms of different variables. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 5 (1), 194-208. http://dx.doi.org/10.51535/tell.1244043
33. Ergin, Ö. (2008, 20-22 Mart). “Su farkındalığı” üzerine bir eğitim projesi [Bildiri sunumu]. TMMOB 2. Su Politikaları Kongresi, Ankara.
34. Fırat Ersoy, A. & Karagüllü, D. (2018). Söğütlü deresi (Trabzon) su kalitesi parametrelerinin coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 42(1), 1-15. http://dx.doi.org/10.24232/jmd.434133
35. Firidin, E. (2015). Su sorununun, su hakkı ve su etiği çerçevesinde değerlendirilmesi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 43-55. http://aksarayiibd.aksaray.edu.tr/tr/download/article-file/209245
36. Göksu, M. Z. L. (2015). Su kirliliği. Akademisyen Kitabevi.
37. Görgülü Arı, A. (2022). Çevre sorunları. H. G. Hastürk (Ed.), Çevre eğitimi içinde (s. 115-140). Anı Yayıncılık.
38. Güzel, Y., İpek, G., Yıldırım Yılmaz, T., Babaoğul, M., Şener, A. Buğday, E. B. & Yücel, S. (2018). Türkiye israf raporu. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı. https://tuketici.ticaret.gov.tr/data/5e6b33e913b876e4200a0101/Turkiye_Israf_Raporu_2018.pdf
39. He, H. S. (2018). Construction of the index system of water literacy and application in a case study of four Chinese communities, Journal of Discrete Mathematical Sciences and Cryptography, 21(2), 485-491. https://doi.org/10.1080/09720529.2018.1449330
40. Hedefalk, M., Almqvist, J., & Östman, L. (2014). Education for sustainable development in early childhood education: a review of the research literature. Environmental Education Research, 21(7), 975–990. https://doi.org/10.1080/13504622.2014.971716
41. Huberman, A. M., & Miles, M. B. (1994). Data management and analysis methods. In N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (pp. 428–444). Sage Publications, Inc.
42. Ilgar, R. (2020). Su okuryazarlığı ve su ayak izi üzerine yaklaşımlar. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(73), 294-307. https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/approaches-on-water-literacy-and-water-footprint.pdf
43. Işıtan, İ. (2023). Lise öğrencilerinin su okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi: Samsun ili örneği (Tez no. 788200) [Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=r4I1HnmXxFQovUpyAyUmxAh0l2jZ1Bl_ni4r_BnQtinHLWue0B70B4KAiFuUmTeB
44. Kadıoğlu Ateş, H. (2025). Cumhuriyetten günümüze ilkokul programları bağlamında Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programlarına genel bakış. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(162), 89-116. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.80492
45. Karabulut, E., Şahin, K., Bal, E., Gül, M. A. & Kundak, S. (2023). Üstün yetenekli öğrencilerin ve akranlarının su okuryazarlığı düzeylerinin karşılaştırmalı incelenmesi. İçel Dergisi, 3(1), 27-35.
46. Karslı, E. & Tunca Güçlü, N. (2023). Suya yönelik tutum ölçeği: geçerlik-güvenirlik çalışması. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 7(3), 702-719. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3051941
47. Karslı, E. (2024). Su okuryazarlığı öğretim programının tasarlanması uygulanması değerlendirilmesi ( Tez no. 901188) [Doktora tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=LY6e5xGA7WWUpEdrBmEPLusmavh_3zUW0dHdhzVs9-uqmSIo6w6GgqGJ0TzmJk0g
48. Kılınç, B., Demir Atalay, S., Kara, A., Koca, A., İlkyaz, A., Bayhan, B. & Hekimoğlu, M. A. (2016). Determining the effects of aquatic animals training on building awareness of pre-school children (in Turkish with English abstract). Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 33(2), 129-138. https://doi.org/10.12714/egejfas.2016.33.2.06
49. Kırtorun, E. & Karaer, F. (2018). Su yönetimi ve suyun sürdürülebilirliği. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, 1(2), 151-159. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/592922
50. Köse, B. C. (2025). Web 2.0 destekli su okuryazarlığı etkinliklerinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin su ayak izi ve su okuryazarlığı düzeylerine etkisi (Tez no. 930361) [Yüksek lisans tezi, Aksaray Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=htlyhJG97gjBTPjAeWRhPiR3a4OgGm41R5Po1RmJrqxHJjRysoyfb6kE8ZTGd5il
51. Kurnaz, M. L. (2023). İklim değişikliği ve uyum süreçlerinde Türkiye. Resilience Journal, 7(1), 199-208. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3201595
52. Küçük, A. (2022a). The effect of an online sustainable development education on water literacy of Turkish middle school students. RESS Journal Route Educational ve Social Science Journal, 9 (3), 188-202. http://dx.doi.org/10.17121/ressjournal.3164
53. Küçük, A. (2022b). Investigation of turkish middle and high school students’ water literacy as a factor predicting targets for sustainable development goals. Education Quarterly Reviews, 5(2), 192-201. http://dx.doi.org/10.31014/aior.1993.05.02.480
54. Levy, A. R., & Moore Mensah, F. (2020). Learning through the experience of water in elementary school science. Water, 13(1), 43. https://doi.org/10.3390/w13010043
55. McBride, B. B., Brewer, C. A., Berkowitz, A. R. & Borrie, W. T. (2013). Environmental literacy, ecological literacy: what do mean and how did we get here? Ecosphere, 4(5), 67, 1-20. http://dx.doi.org/10.1890/ES13-00075.1
56. Ministry of Agriculture and Forestry. (2021). Tarım sektöründe su verimliliğine ilişkin metodolojik rehber. https://www.suverimliligi.gov.tr/wp-content/uploads/2023/01/Tarim-Sektoru-Su-Verimliligi-Rehber-Dokumani.pdf
57. Ministry of Agriculture and Forestry. (2022). Gri suyun kullanımı rehber dokümanı 2022. https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/Su%20Kaynaklar%C4%B1%20%C4%B0klim%20Proje/Gri%20Suyun%20Kullan%C4%B1m%C4%B1%20Rehber%20Dok%C3%BCman%C4%B1.pdf
58. Ministry of Environment and Urbanization. (2018). Türkiye’nin yedinci ulusal bildirimi. https://webdosya.csb.gov.tr/db/cygm/icerikler/yed-nc--ulusal-b-ld-r-m-20190909092640.pdf
59. Ministry of National Education. (2024a). Hayat bilgisi dersi öğretim programı (1, 2 ve 3. sınıflar) Türkiye yüzyılı maarif modeli 2024. https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programhay123Onayli.pdf
60. Ministry of National Education. (2024b). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4, 5, 6 ve 7. sınıflar) Türkiye yüzyılı maarif modeli 2024. https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programsos4567Onayli.pdf
61. Ministry of National Education. (2024c). Fen bilimleri dersi öğretim programı (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Türkiye yüzyılı maarif modeli 2024. https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfen345678Onayli.pdf
62. Ministry of National Education. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programları ortak metni 2025. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin
63. Moreno-Guerrero, A-J., Romero-Rodrigez, J-M., Lopez-Belmonte, J. & Alonso-Garcia, S. (2020). Flipped learning approach as educational innovation in water literacy. Water, 12(2), 574. http://dx.doi.org/10.3390/w12020574
64. Morgan, H. (2022). Conducting a qualitative document analysis. The Qualitative Report, 27(1), 64-77. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2022.5044
65. Muslu, B. Ü. (2023). Deneyimsel öğrenmeye dayalı öğretimin yedinci sınıf öğrencilerinin su okuryazarlığı ve su kullanım tutumları üzerine etkisi (Tez no. 820375) [Yüksek lisans tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=nLNfCsWgUluh5T2iyudShpEb2UnRcllzhBkNXRcHfLCsRV-sN9Z1zMPrA1lfuDpR
66. Okyay, Ö., Sayın, A., Demir, Z. G. & Özdemir, K. (2022). Ekolojik okuryazarlık eğitiminin okul öncesi çocukların çevreye yönelik farkındalık ve tutumlarına etkisi. Milli Eğitim, 51(236), 2851-2870. https://doi.org/10.37669/milliegitim.944271
67. Otaki, Y., Sakura, O. & Otaki, M. (2015). Advocating water literacy. Mahasarakham International Journal Of Engineering Technology, 1(1), 36-40. https://doi.org/10.14456/MIJET.2015.8
68. Özdemir, M. (2023b). 7. sınıf öğrencilerinin su okuryazarlığının geliştirilmesinde sürdürülebilir kalkınma için eğitim bağlamında sistem düşüncesi becerilerinin kullanımı (Tez no. 828776)[Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=nLNfCsWgUluh5T2iyudShscBeYnNXbRvVeYoJA50YiaoYh58tfXtB9DybgP6z7ID
69. Özdemir, O. (2023a). Sürdürülebilir okuryazarlık ve eğitimi. Pegem Akademi.
70. Özerdinç, F. & Hamalosmanoğlu, M. (2021). Ortaokul öğrencilerinin su ayak izi, su farkındalığı ve su okuryazarlığı hakkındaki görüşleri. Anadolu Öğretmen Dergisi, 5(2), 296-315. http://dx.doi.org/10.35346/aod.977636
71. Paquin, M. (2016). Introduction. R. Connor (Ed.), The united nations world water development report 2016: water and jobs içinde (s.9-14). WWAP( United Nations World Water Assessment Programme) - UNESCO. https://www.unescap.org/sites/default/files/2016%20UN%20World%20Water%20Development%20Report-%20Water%20and%20Jobs.pdf
72. Partigöç, N. S. & Soğancı, S. (2019). Küresel iklim değişikliğinin kaçınılmaz sonucu: kuraklık. Resilience, 3(2), 287-299. https://doi.org/10.32569/resilience.619219
73. Pegram, G., Conyngham, S., Aksoy, A., Dıvrak, B. B. ve Öztok, D. (2014). Türkiye’nin su ayak izi raporu - su üretim ve uluslararası ticaret ilişkisi. WWF – Türkiye. http://awsassets.wwftr.panda.org/downloads/su_ayak_izi_raporweb.pdf
74. Sachs, J. D. (2019). Sürdürülebilir kalkınma çağı (B Gönülşen, Çev.) Yeditepe Üniversitesi Yayınevi. (Orijinal çalışma basım tarihi 2014).
75. Sammel, A. J. & McMartin, D. W. (2014). Teaching and knowing beyond the water cycle: what does mean to be water literate?. Creative Education, 5, 835-848. http://dx.doi.org/10.4236/ce.2014.510097
76. Seçkin, E. (2025). Ortaokul öğrencilerine yönelik su okuryazarlığı ölçek geliştirme çalışması (Tez no. 935745) [Yüksek lisans tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=htlyhJG97gjBTPjAeWRhPmF4oNyDV4tq2W7ryaSl1X7hDgIMCji-GD7FfzUgaB0Y
77. Senol, F. B. & Koca, N. (2022). A pilot study for developing water literacy of preschool children. Journal of Education in Science, Environment and Healt (JESEH), 8(3), 253-263. https://doi.org/10.55549/jeseh.1158504
78. Sezer, A. (2021, 26-27 Ekim). Türkiye ilk, orta ve lise öğretim programlarında su eğitimi. [Bildiri sunumu]. V. Uluslararası Sosyal Bilimler Araştırmaları Kongresi, Ankara. https://www.researchgate.net/publication/392927399_Turkiye_Ilk_Orta_ve_Lise_Ogretim_Programlarinda_Su_Egitimi
79. Sherchan, S., Pasha, F., Weinman, B., Nelson, F. L., Sharma, F. C., Therkelsen, J. & Drexler, D. (2016). Seven faculties in search of a mission: a proposed interdisciplinary course on water literacy. Applied Environmental Education ve Communication, 15(2), 171-183. http://dx.doi.org/10.1080/1533015X.2016.1164098
80. Sönmez, D. (2025). Özel yetenekli öğrencilerin suyun önemine yönelik tutumları. Jass Studies - The Journal of Akademic Social Science Studies, 18(101), 135-144. http://dx.doi.org/10.29228/JASSS.78691
81. Sözcü, U. & Aydınözü, D. (2023). Öğretim programlarının su okuryazarlığı açısından incelenmesi. Y. Değirmenci (Ed.), Eğitim bilimleri: teori ve uygulamadaki gelişmeler içinde (s. 1-22). Yaz Yayınları
82. Sözcü, U. & ve Türker, A. (2020). Su okuryazarlığı ölçeğinin geliştirilmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55 (2), 1155-1168. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.20.05.1365
83. Sur, E. (2022). Okuryazarlık kavramı ve Türkiye’deki okuryazarlık araştırmaları üzerine bir inceleme. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi (AKEF) Dergisi, 4(2), 445-467. http://dx.doi.org/10.38151/akef.2022.27
84. Şen, Z. (2022). İklim değişikliği ve Türkiye. Çevre, Şehir ve İklim Dergisi, 1(1), 1-19. https://dergipark.org.tr/tr/pub/csid/issue/69388/1102202
85. Şener, N. & Akyürek, D. (2024). 2024 ilkokul sosyal bilgiler dersi öğretim programı bağlamında Türkiye yüzyılı maarif modelinin analizi. H. Ateş (Ed.), Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programlarına genel bakış içinde (s. 303-326). Eğitim Yayınevi
86. Şimşek, Ü. (2021). Madde döngüsü ve doğal denge. H. Tokcan ve Y. Topkaya (Ed.), Çevre eğitimi içinde (s. 43-58). Pegem Akademi.
87. Temiz, Z., Demirel, M. E., Canagir, B. (2022). İlköğretim üçüncü sınıf öğrencilerinin su ayak izi kavramlarına yaklaşımlarının incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 5(2), 530-544. https://doi.org/10.35341/afet.1075707
88. Tosun, K. S., Cangüven, H. D. & Göçmen, C. (2022, 27-30 Ekim). Eğitimde su tasarrufu ve su okuryazarlığı görüş belirleme çalışması [Bildiri sunumu]. 6. Uluslararası Eğitim ve Değerler Sempozyumu - ISOEVA - 6, Antalya. https://isoeva.com/upload/f35caa55-f897-40cc-bfe8-fdb14e925a1b.pdf
89. Tuğaç, Ç. (2014). İklim güvenliği açısından su kaynaklarının yönetimi. Çağdaş Yerel Yönetimler, 23 (3), 1-30. https://cyy.hacibayram.edu.tr/hbv/323715455
90. Turan, E. & Bayrakdar, E. (2020). Türkiye’nin su yönetim politikaları: ulusal güvenlik açısından bir değerlendirme. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 6(2), 1-19. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1072916
91. Turkish Scientific and Technological Research Institution. (2023). Lise öğrencileri için araştırma projeleri yarışması proje rehberi. https://tubitak.gov.tr/sites/default/files/26487/lise_proje_rehberi_2023_14.10.2022.pdf
92. United Nations Environment Programme (2024). Adaptation Gap Report 2024: Come hell and high water — As fires and floods hit the poor hardest, it is time for the world to step up adaptation actions. Nairobi. https://doi.org/10.59117/20.500.11822/46497
93. Ursavaş, N. & Aytar, A. (2018). Okul öncesi öğrencilerinin su farkındalığı ve su okuryazarlıklarındaki gelişimin incelenmesi: proje tabanlı bir araştırma. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 3(1), 19-45. https://dergipark.org.tr/en/pub/jrinen/issue/39907/400194
94. Ursavaş, N. & Baki Pala, Ç. (2021). Su okuryazarlığı. K. Karatekin ve E. Gençtürk Güven (Ed.), Sosyal bilgiler için çoklu okuryazarlıklar II içinde (s. 65-99). Pegem Akademi.
95. Ursavaş, N. (2022). Çevresel atık farkındalığı ve su okuryazarlığı. H. Yücel (Ed.), İnsan sağlığında koruyucu yaklaşımlar içinde (s. 531-546). Akademisyen Kitabevi.https://doi.org/10.37609/akya.944
96. Ursavaş, N. ve Genç, O. (2021). “İnanılmaz yolculuk” eğitsel oyunu ile ortaokul öğrencilerinin su döngüsü ile ilgili bilgi düzeylerinin geliştirilmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 9(1), 38-57. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2581410
97. Ursavaş, N., Aytar, A. & Alpay, E. (2020). Farklı öğretim programlarının su ile ilişkili kazanımlar açısından incelenmesi. Anadolu Öğretmen Dergisi, 4(1), 98-113. http://dx.doi.org/10.35346/aod.687703
98. Uyduranoğlu Öktem, A. & Aksoy, A. (2014). B. Dural (Ed.), Türkiye’nin su riskleri raporu. WWF-Türkiye. http://awsassets.wwftr.panda.org/downloads/turkiyenin_su_riskleri__raporu_web.pdf
99. Uyduranoğlu, A. (2023). İklim değişikliği, yoksullar ve karbon fiyatlandırması. Reklektif Journal of Social Sciences, 4 (2), 263-278. https://doi.org/10.47613/reflektif.2023.105
100. Wang, Y-H., Chang, M-C. ve Liou, J-R. (2019). Effects of water-saving education in Taiwan on public water knowledge, attitude, and behavior intention change. Water Policy, 21(5), 964-979. http://dx.doi.org/10.2166/wp.2019.173
101. Wood, G. V. (2014). Water literacy and citizenship: education for sustainable domestic water use in the East Midlands [Doktora tezi, Nottingham University]. https://eprints.nottingham.ac.uk/14328/1/G.Wood-_eThesis.pdf
102. Yazıcı Doğan, F. & Koca, N. (2023). Eğitim fakültesi öğrencilerinin su okuryazarlığı düzeylerinin ve görüşlerinin incelenmesi. Araştırma ve Deneyim Dergisi (AKADER), 8(1), 19-34. http://dx.doi.org/10.47214/adeder.1199839
103. Yentür, M. M., Sözcü, U. ve Aydınözü, D. (2022). Lise öğrencilerinin su okuryazarlık düzeylerinin tespit edilmesi: İstanbul ili örneği. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi, 41(1), 381-421. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2299996
104. Yeşil, M. (2016). Doğa koruma yaklaşımlarındaki değişimlerin dünyada ve Türkiye’deki tarihsel süreci. Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4(10), 867-876. http://dx.doi.org/10.24925/turjaf.v4i10.867-876.658
105. Yozgat, C. (2020). Suyun bir insan hakkı olarak değerlendirilmesi. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2, 507-545. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1969773
106. Yurttaş, A. & Erdaş Kartal, E. (2023). Çevre eğitiminde disiplinler arası yaklaşım. E. Erdaş Kartal ve A. Yılmaz (Ed.), Çevre eğitiminde güncel yaklaşımlar içinde (s.1-18). Nobel.