Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programının Öğretmen Adaylarının Öğretmen Kimliği Algısına Etkisinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, pedagojik formasyon eğitimi sertifika programının öğretmen adaylarının öğretmen kimliği algısına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye’nin batı bölgesinde yer alan bir devlet üniversitesinde Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programında öğrenim gören ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 301 öğretmen adayı oluşturmuştur. Veriler, Meslek Öncesi Öğretmen Kimliği Ölçeği ile toplanmıştır. Ölçeğin geçerliğini test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Sonuçlar ölçeğin yapısının iyi düzeyde uyum değerlerine sahip olduğunu göstermektedir (χ2(96)= 2.56, p <.001, RMSEA= 0.072, CFI=0.92, TLI= 0.90). Güvenirlik için hesaplanan Cronbach alfa değerleri alt boyutlar için .82 ile .89 arasındadır. Ölçeğin tamamına ilişkin Cronbach alfa değeri .84 olarak hesaplanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 21 programında tekrarlanmış tek yönlü ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının mesleki kimlik algılarının orta ile yüksek derece arasında olduğu belirlenmiştir. Ortalama değerler, öğretmen adaylarının pedagojik formasyon eğitimi sertifika programı başında daha yüksek düzeyde öğretmen kimliği algılarına sahip olduklarını göstermektedir. Öğretmenlerin adaylarının hizmet öncesi öğretmen kimliği ölçeğinin öğretmen olabileceğine ilişkin öz-güven ve kendini öğretmen olarak görme alt-boyutlarında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmazken,  öğrencilerle çalışmayı sevme alt-boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur. Diğer bir deyişle; uygulanan programının, öğretmen adaylarının öğretmen kimliği algılarına olumlu etkisinin olmadığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen kimliği algısı,, formasyon eğitimi,öğretmen adayı,öğretmenlik sertifika programı

Investigation of Effects of the Pedagogical Formation Education Certificate Program on Pre-service Teachers’ Teacher Identity

Öz

In this study, it was aimed to investigate the effects of the pedagogical formation education certificate program on teacher candidates’ perception of teacher identity. A total of 301 teacher candidates who attend a Pedagogical Formation Education Certificate Program in a state university in the western region of Turkey were randomly selected and invited to participate in the study. The data were collected by the Pre-Service Teacher Identity Scale at the beginning and end of the program. Confirmatory factor analysis is run and Cronbach alpha values are computed to test the validity and reliability of the scale. Data obtained from the sample are analyzed using repeated one-way ANOVA technique in the SPSS 21 program. Mean values of the scales show that teacher candidates have higher levels of teacher identity perceptions at the beginning of the pedagogical formation education certificate program. Repeated one-way ANOVA reveal that there is statistically significant difference between teacher candidates’ perceptions of teacher identity at the beginning and end of the program in favor of the beginning of the program. Further analysis reveals that that there is a statistically significant difference in the sub-dimension of participation as a teacher whereas no statistically significant difference is found in the self-confidence and self-categorization sub-dimensions. This study discusses that the program does not make a positive contribution to teacher identity perceptions of teacher candidates.

Anahtar Kelimeler

• Teacher identity,formation,teacher candidate,teacher certificate program

Kaynakça

1. Arpacı, D., & Bardakçı, M. (2015). Adaptation of early teacher identity measure into Turkish. Journal of Social Sciences, 14(3), 687-719.
2. Avraamidou, L. (2014). Studying science teacher identity: current insights and future research directions, Studies in Science Education, 50, 145-179.
3. Azar, A. (2011). Türkiye’deki öğretmen eğitimi üzerine bir söylem: Nitelik mi, nicelik mi? Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1, 36-38.
4. Beauchamp, C., & Thomas, L. (2009). Understanding teacher identity: an overview of issues in the literature and implications for teacher education, Cambridge Journal of Education, 39, 175-189.
5. Canrinus, E.T., Helms-Lorenz, M., Beijaard, D., Buitink, J., & Hofman, W. H. A. (2012). Self-efficacy, job satisfaction, motivation and commitment: Exploring the relationships between indicators of teachers’ professional identity. European Journal of Psychology of Education, 27, 115–132.
6. Cevizci, A. (2010). Eğitim sözlüğü. İstanbul: Say Yayınları.
7. Çiçek-Sağlam, A. (2015). Pedagojik formasyon sertifikası programının etkililiğinin öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 63-73.
8. Çocuk H. E., Yokuş, G. & Tanrıseven, I. (2015). Pedagojik formasyon öğrencilerinin öğretmenliğe ilişkin özyeterlik ve metaforik algıları: Mersin üniversitesi örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(32), 373-387.

9. Demirtaş, H. & Kırbaç, M. (2016). Pedagojik formasyon sertifika programı öğrencilerinin pedagojik formasyon eğitimine ilişkin görüşleri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 138-152.
10. Deneroff, V. (2016). Professional development in person: Identity and the construction of teaching within a high school science department. Cultural Studies of Science Education, 11(2), 213-233.
11. Duru, S., (2006). Teacher identities and the ways to create new possibilities for professional teacher identity. Eurasian Journal of Educational Research, 22, 121-131.
12. Enyedy, N. Goldberg, J., & Welsh, K. M. (2006). Complex dilemmas of identity and practice. Science Education, 90, 68-93.
13. Fessier & J. C. Christensen (Eds.), The teacher career cycle: Understanding and guiding the professional development of teachers (pp. 87-117). Boston, MA: Allyn and Bacon.
14. Flores, M.A., & Day, C. (2006). Contexts which shape and reshape new teachers’ identities: A multi-perspective study. Teaching and Teacher Education, 22(2), 219–232.
15. Freese, A. (2006). Reframing one’s teaching: Discovering our teacher selves through reflection and inquiry. Teaching and Teacher Education, 22, 110–119.
16. Friesen, M. D., & Besley, S. C. (2013). Teacher identity development in the first year of teacher education: A developmental and social psychological perspective. Teaching and Teacher Education, 36, 23-32.
17. Gülşen, C. & Seyratlı, E. (2014). Formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(3), 14-25.
18. Helms, J. (1998). Science and me: Subject matter and identity in secondary school science teachers. Journal of Research in Science Teaching, 35, 811– 834.
19. Hong, J. Y. (2010). Pre-service and beginning teachers’ professional identity and its relation to dropping out of the profession. Teaching and Teacher Education, 26, 1530-1543.
20. İnal, K. (2011). Pedagojik formasyon sertifika programı. Akademik Bülten, 9, 17-24.
21. Kanadlı, S., & Karakuş, F. (2016). Formasyon programının öğretmen adaylarının mesleki öz yeterlik inançlarına ve tutumlarına etkisi: Bir karma yöntem araştırması. Journal of Human Sciences, 13(3), 3807-3826.
22. Karasar, N. (2017). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler (32. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
23. Kelchtermans, G. (1993). Getting the story,understanding the lives. From career stories to teachers’ professional development. Teaching and Teacher Education, 9, 443–456.
24. MEB (Milli Eğitim Bakanlığı) (1998). Milli eğitim şuraları (1939-1996). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Şûra Genel Sekreterliği. Ankara. Milli Eğitim Basımevi.
25. Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers college record, 108(6), 1017-1054.
26. Olsen, B. (2008). Teaching what they learn, learning what they live. Boulder, CO: Paradigm Publishers.
27. Olsen, B., & Anderson, L. (2007). Courses of action: A qualitative investigation into urban teacher retention and career development. Urban Education, 42(1), 5-29.
28. Pedretti, E., Bencze, L., Hewitt, J., Romkey, L, & Jivraj, A. (2008). Promoting issues-based STSE perspectives in science teacher education: Problems of identity and ideology. Science & Education, 17, 941 – 960.
29. Polat, S. (2014). Bir mesleğe/işe sahip olan pedagojik formasyon sertifika programı öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelme nedenleri. International Journal of Human Secinces, 11(1), 128-144.
30. Rodgers, C., & Scott, K. (2008). The development of the personal self and Professional identity in learning to teach. In M. Cochran-Smith, S. Feiman-Nemser, D.J.
31. McIntyre K.E. Demers (Eds.), Handbook of research on teacher education: Enduring questions and changing contexts (pp. 732–755). New York: Routledge.
32. Sfard, A., & Prusak, A. (2005). Telling identities: In search of an analytic tool for investigating learning as a culturally shaped activity. Educational Researcher, 34(4), 14–22.
33. Shulman, L. (1987). Knowledge and teaching: Foundations of the new reform. Harvard educational review, 57(1), 1-23.
34. Taneri, P. O. (2016). Öğretmen adaylarının pedagojik formasyon sertifika programının niteliği hakkındaki görüşleri (Çankırı ili örneği). Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(3), 997-1014.
35. Uğurlu, C. T. & Demir, A. (2016). Etkili okullar için kim ne yapmalı? Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1) 53-57.
36. Ulubey, Ö., & Yıldırım, K. (2017). Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programının öğretmenlik becerilerinin gelişimine katkısının incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(40), 1-30.
37. Verloop, N., Van Driel, J., & Meijer, P. (2001). Teacher knowledge and the knowledge base of teaching. International Journal of Educational Research, 35(5), 441-461.
38. Yılmaz, K., Altınkurt, Y. (2011). Öğretmen adaylarının Türk eğitim sisteminin sorunlarına ilişkin görüşleri. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 1, 943-973.
39. YÖK (Yükseköğretim Kurulu), (1998). Eğitim fakültelerinde öğretmen yetiştirme programlarının yeniden düzenlenmesi. Ankara: Yükseköğretim Kurulu.
40. Zembylas, M. (2003). Caring for teacher emotion: Reflections on teacher self development. Studies in Philosophy and Education, 22, 103–125.
41. Altınkurt, Y, Yılmaz, K. & Erol, E. (2014). Pedagojik formasyon programı öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonları. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 48-62.