Araştırma Makalesi

Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz

Cilt: 12 Sayı: 2 30 Mayıs 2022
PDF İndir
EN TR

Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı sezaryen sonrası gelişen ağrı, bulantı-kusma, abdominal şişkinlik ve anksiyetenin yönetiminde aromaterapi uygulamasının etkinliğini incelemektir.
Yöntem: Bu sistematik derleme ve meta-analiz için taramalar Mart-Nisan 2021 tarihleri arasında “aromaterapi (aromatheraphy) AND sezaryen (cesarean section)” anahtar kelimeleri ile PubMed, EBSCO, Embase, Web of Science, PsycINFO, Cochrane, Türkiye Klinikleri, TR Dizin ve Ulusal Tez Merkezi veri tabanlarında yapılmıştır. Araştırmaların metodolojik kalitesi Joanna Briggs Institute tarafından geliştirilen deneysel ve yarı deneysel çalışmalar için Kritik Değerlendirme Kontrol Listeleri ile değerlendirilmiştir. Veriler meta-analiz yapılarak sentez edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 2011–2021 yıllarında yayımlanan 14’i randomize plesebo kontrollü deneysel ve biri yarı deneysel olmak üzere toplam 15 araştırma dâhil edilmiştir. Araştırmaların toplam örneklem hacmi 1430’dur (aromaterapi: 762 ve plasebo: 668). Sekiz çalışmanın birleştirilmiş sonuçları aromaterapi grubunda ağrı yoğunluğunun kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşük olduğunu göstermiştir (MD: -1.61, Z= 5.15, p< 0.0001). Üç araştırmanın birleştirilmiş sonuçlarına göre aromaterapi grubunun anksiyete puan ortalamasının (MD: -9.68, Z= 3.52, p= 0.0004) ve dört araştırmada da bulantı-kusma görülme olasılığının (OR: 0.29, Z= 3.17, p= 0.002) kontrol grubuna göre daha az olduğunu gösterilmiştir. Yine iki araştırmanın sonuçları da aromaterapi grubunun orta ve şiddetli düzeylerde abdominal şişkinlik görülme olasılığı bakımından kontrol grubuna benzer iken (OR: 0.39, Z= 1.04, p= 0.30), şişkinliğe bağlı ağrının aromaterapi grubunda daha az olduğu (OR: 0.16, Z= 3.18, p= 0.001) saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışma bazı bitkiler ile yapılan aromaterapilerin sezaryen sonrası gelişen postoperatif ağrı, anksiyete, bulantı-kusma ve abdominal şişkinliğe bağlı ağrıyı azaltmada etkili olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

YOK

Proje Numarası

PROSPERO kayt No: CRD42021246167

Teşekkür

Çalışmamızda yararlandığımız tüm eserlerin yazarlarına teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1. World Health Organization [Internet]. WHO Statement on Caesarean Section Rates. (2021). [cited by 18.05.2021] Available from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/161442/WHO_RHR_15.02_eng.pdf.
  2. 2. Ergin A, Mallı P. Doğumda kullanılan aromaterapiler: Sistematik derleme. KOU Sag Bil Derg 2019;5(2):72-80.
  3. 3. World Health Organization [Internet]. Caesarean section rates continue to rise, amid growing inequalities in Access. (2021). [cited by 18.05.2021] Available from: https://www.who.int/news/item/16-06-2021-caesarean-section-rates-continue-to-rise-amid-growing-inequalities-in-access.
  4. 4. Corso E, et al. Enhanced recovery after elective caesarean: A rapid review of clinical protocols, and an umbrella review of systematic reviews. BMC Pregnancy Childbirth 2017;17(1):1-10.
  5. 5. Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK] [Internet]. Doğum İstatistikleri. (2020). [cited by 18.03.2021] Available from: https://data.tuik.gov.tr/Search/Search?text=do%C4%9Fum&dil=1.
  6. 6. Sağlık Bakanlığı [Internet]. Sağlık göstergeleri. (2019). [cited by 15.04.2021] https://sbsgm.saglik.gov.tr/Eklenti/39024/0/haber-bulteni-2019pdf.pdf.
  7. 7. Şenoğlu A, Öztürk M, Karaçam Z. Cesarean section rates and ındications in Turkey: A systematic review and meta-analysis. AJRNH 2021;4(4):31-57.
  8. 8. Bilgiç Ş. Hemşirelikte holistik bir uygulama; aromaterapi. NKMJ 2017;5(3):134-141.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

3 Ocak 2022

Kabul Tarihi

2 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karaçam, Z., Arslan, E., & Çinar, H. (2022). Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi, 12(2), 342-362. https://doi.org/10.31020/mutftd.1052846
AMA
1.Karaçam Z, Arslan E, Çinar H. Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi. 2022;12(2):342-362. doi:10.31020/mutftd.1052846
Chicago
Karaçam, Zekiye, Ezgi Arslan, ve Halise Çinar. 2022. “Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz”. Lokman Hekim Dergisi 12 (2): 342-62. https://doi.org/10.31020/mutftd.1052846.
EndNote
Karaçam Z, Arslan E, Çinar H (01 Mayıs 2022) Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi 12 2 342–362.
IEEE
[1]Z. Karaçam, E. Arslan, ve H. Çinar, “Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz”, Lokman Hekim Dergisi, c. 12, sy 2, ss. 342–362, May. 2022, doi: 10.31020/mutftd.1052846.
ISNAD
Karaçam, Zekiye - Arslan, Ezgi - Çinar, Halise. “Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz”. Lokman Hekim Dergisi 12/2 (01 Mayıs 2022): 342-362. https://doi.org/10.31020/mutftd.1052846.
JAMA
1.Karaçam Z, Arslan E, Çinar H. Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi. 2022;12:342–362.
MLA
Karaçam, Zekiye, vd. “Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz”. Lokman Hekim Dergisi, c. 12, sy 2, Mayıs 2022, ss. 342-6, doi:10.31020/mutftd.1052846.
Vancouver
1.Zekiye Karaçam, Ezgi Arslan, Halise Çinar. Sezaryen Sonrası Ağrı, Bulantı-Kusma, Abdominal Şişkinlik ve Anksiyetenin Yönetiminde Aromaterapinin Etkinliği: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz. Lokman Hekim Dergisi. 01 Mayıs 2022;12(2):342-6. doi:10.31020/mutftd.1052846

Cited By

Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin