Muhasebe Mesleğinde Dijital Dönüşümün SWOT Analizi: Muhasebe Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Dijital teknolojiler, iş dünyasının tüm alanlarını olduğu gibi muhasebe mesleğini de derinden etkilemiş, meslekte dijital dönüşümü bir gereklilik haline getirmiştir. Dijital teknolojilerin muhasebe süreçlerinde ve muhasebe mesleğinde yarattığı dönüşüm, önemli faydalar ve fırsatlar sunmakla birlikte çeşitli risk ve tehditleri de beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada dijital teknolojilerin muhasebe mesleği açısından güçlü ve zayıf yönlerinin, yarattığı tehditlerin ve sunduğu fırsatların muhasebe meslek mensuplarının algıları bakımından incelenmesi ve bu algıların katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında veriler, anket yöntemiyle 267 muhasebe meslek mensubundan toplanmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, dijital teknolojilerin muhasebe mesleği açısından güçlü yönleri; finansal verilerin daha derinlemesine analizi, güncel düzenlemelere uyumun kolaylaşması ve daha anlaşılabilir raporlar oluşturulabilmesi, zayıf yönleri; erişimde yaşanabilecek sorunlar, teknolojik yatırım ve personel eğitim maliyetlerinin yüksekliği olarak tespit edilmiştir. Zaman ve mekân unsurundan bağımsızlık, kâğıt, baskı ve depolama maliyetlerinin azalması, hataların azalması ve sürekli muhasebe uygulamalarının sağlanabilmesi, dijital dönüşümün muhasebe mesleği açısından yaratabileceği fırsatlar; güvenlik riskleri ve veri gizliliği, uyum ve adaptasyon sorunları, dijital teknolojilerin karmaşık ve yönetilmesinin zor olması dijital dönüşümün muhasebe mesleği açısından yaratabileceği tehditler olarak ortaya çıkmıştır. Araştırma, Türkiye’de dijital teknolojilerin güçlü ve zayıf yönlerini, sunduğu fırsatları ve yaratabileceği tehditleri SWOT analizi çerçevesinde, muhasebe meslek mensuplarının algıları bakımından incelemekte ve bu yönüyle literatüre katkı sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe
• Muhasebe Mesleği
• Muhasebe Meslek Mensupları
• Dijitalleşme
• SWOT Analizi

SWOT Analysis of Digital Transformation in Accounting Profession: A Study On Accounting Professionals

Öz

Digital technologies have profoundly impacted the accounting profession, just as they have all areas of the business world, making digital transformation a necessity. The transformation brought about by digital technologies in accounting processes and the accounting profession offers significant benefits and opportunities, while also bringing various risks and threats. This study aimed to examine the strengths and weaknesses of digital technologies for the accounting profession, the threats they pose, and the opportunities they offer, as perceived by professional accountants, and to determine whether these perceptions differ by participants' demographic characteristics. For this purpose, data were collected from 267 professional accountants via a survey. The analyses revealed that the strengths of digital technologies for the accounting profession include more in-depth analysis of financial data, easier compliance with current regulations, and the ability to produce more understandable reports. The weaknesses identified include accessibility issues, high technological investment, and personnel training costs. Independence from time and space, reduced paper, printing, and storage costs, reduced errors, and the ability to ensure consistent accounting practices are among the opportunities that digital transformation can create for the accounting profession. Security risks, data privacy, compliance, adaptation issues, and the complexity and difficulty of managing digital technologies are among the threats that digital transformation can pose to the accounting profession. The research examines the strengths and weaknesses of digital technologies in Turkey, the opportunities they offer and the threats they may pose, within the framework of a SWOT analysis, from the perspectives of accounting professionals, and aims to contribute to the literature in this respect.

Anahtar Kelimeler

• Accounting
• Accounting Profession
• Accounting Professionals
• Digitalization
• SWOT Analysis

Kaynakça

1. Abhishek N., Suraj, N., Rahiman, H.U., Nawaz, N., Kodikal, R., Kulal, A., ve Raj, K. (2024). Digital transformation in accounting: elevating effectiveness across accounting, auditing, reporting and regulatory compliance. Journal of accounting & organizational change, 1832-5912. doi: https://doi.org/10.1108/JAOC-01-2024-0039
2. Ak, B. (2018). Hipotez testi. Kalaycı, Ş. (Ed.). Spss uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Dinamik Akademi.
3. Akcan, H. Z. (2022). Elektronik beyanname sistemi’nin swot, ahp ve marcos yöntemleri ile analizi: Bilecik ili örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Bilecik, Türkiye.
4. Akdoğan, N., ve Akdoğan, M. U. (2018). Büyük veri -bilişim teknolojisindeki gelişmelerin muhasebe uygulamalarına ve muhasebe mesleğine etkisi. Muhasebe ve denetime bakış, 18(55), 1-14.
5. Allahverdi, M. (2017). Bulut muhasebe sistemleri ve bir swot analizi. Muhasebe ve finansman dergisi, (Temmuz Özel Sayı), 92-105. doi: https://doi.org/10.25095/mufad.402447
6. Anton, C. E. (2023). Opinions of accounting companies managers regarding the digitalization process of accounting. Bulletin of the Transylvania university of braşov series V: Economic sciences, 16(65) (1), 101-108. doi: https://doi.org/10.31926/but.es.2023.16.65.1.11
7. Bora Kılınçarslan T. (2024). Değişen ve dönüşen dünyada muhasebe mesleğinin dijitalleşmesi fırsat mı, risk mi? muhasebe meslek mensuplarının algılarına yönelik bir araştırma. Marmara üniversitesi iktisadi ve idari bilimler dergisi, 46(3), 692-708. doi: 10.14780/muiibd.1535136
8. Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford University Press. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.

9. Bygren, K. (2016). The digitalization impact on accounting firms business models. Science thesis. Master of KTH Industrial Engineering and Management, Stockholm, Sweden.
10. Chulanov, K. V., Khymchenko, Y. V., Mykhailov, O. O., ve Piven, V. S. (2022). Impact of digitalization on accounting in the transition to industry 4.0. Вісник СумДУ. Серія «Економіка», 3, 60-66. doi: 10.21272/1817-9215.2022.3-6
11. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Lawrence Erlbaum Associates.
12. Doğan, Ş., ve Doğan, D. (2024). Bulut muhasebe sistemine adaptasyonda etkili olan faktörlerin belirlenmesi; Çok kriterli karar verme yöntemleri uygulaması. Muhasebe ve denetime bakış dergisi, 71, 59-7. doi: https://doi.org/10.55322/mdbakis.1267745
13. Fang, O., Yu, N., ve Xu, H. (2023). Governance effects of digital transformation: From the perspective of accounting quality. China journal of accounting studies, 11(1), 77-107.
14. George, D., ve Mallery, P. (2010). SPSS for windows step by step: a simple guide and reference. Pearson.
15. Grosu, V., Cosmulese, C. G., Socoliuc, M., Ciubotariu, M. S., ve Mihaila, S. (2023). Testing accountants' perceptions of the digitization of the profession and profiling the future Professional. Technological forecasting & social change, 193, 1-13.
16. Güngör Karyağdı, N. (2023), Robotik süreç otomasyonu teknolojisinin muhasebe ve denetim yönünün gzft ( swot) analiz tekniği ile değerlendirilmesi. Malatya turgut özal üniversitesi işletme ve yönetim bilimleri dergisi, 4(2), 143-159.
17. Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J., Anderson, R.E., ve Tatham, R.L. (1998). Multivariate data analysis. Prentice-Hall International Inc.
18. Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J., ve Anderson, R. E. (2013). Multivariate data analysis. Pearson Education Limited. Ibrahim, D. (2023). Opportunities, challenges and implications of blockchain technology for accounting: An exploratory study. Alexandria journal of accounting research, 7(3), 173-220.
19. Izzo, M. F., Fasan, M., ve Tiscini, R. (2021). The role of digital transformation in enabling continuous accounting and the effects on ıntellectual capital: The case of oracle. Meditari accountancy research, 30(4), 1007-1026.
20. Jackson, D., Michelson, G., ve Munir, R. (2023) Developing accountants for the future: new technology, skills, and the role of stakeholders. Accounting education, 32(2), 150-177. doi: 10.1080/09639284.2022.2057195
21. Karcıoğlu, R., ve Öztürk, S. (2024). Accounting and digitalization: the case of Kars. İşseveroğlu, G., ve Mete, M. (Eds.). International studies in economics and administrative sciences. Serüven Yayınevi.
22. Kayış, A. (2018). Güvenirlik analizi. Kalaycı, Ş. (Ed.). Spss uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Dinamik Akademi.
23. Krejcie, R. V., ve Morgan, D. W. (1970). Table for determining sample size from a given population. Educational and psychological measurement, 30, 607-610.
24. Obaid, M. S. (2023). Navigating digital transformation in accounting system: Challenges and opportunities. International journal of data and network science, 8, 935–946. doi: 10.5267/j.ijdns.2023.12.013
25. Podsakoff, P.M., MacKenzie, S.B., Lee, J.Y., ve Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of applied psychology, 88(5), 879–903. doi: https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.5.879
26. Put, R. W., Lie, F. B., ve Wilderom, C. P. M. (2023). The origins of SWOT. Long range planning, 56, 102304, 1-24. doi: https://doi.org/10.1016/j.lrp.2023.102304
27. Rahmadhani, S. N. (2023). Accounting profession: Using swot analysis approach ın 5.0 society era. Journal of accounting research, utility finance and digital assets, 2(1), 533-549.
28. Şahin Koçak, A.G., ve Ekinler, F. (2022). Muhasebe mesleğinde dijitalleşmenin swot analizi. Sönmez, S. (Ed.). Sosyal, beşeri ve idari bilimler alanında yeni trendler ıv. Duvar Yayınları.
29. Şenel, S. A., Ak, S., ve Taş, M. (2025). Türkiye’de muhasebe mesleğinde dijital dönüşümde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Şenel, S. A. (Ed.). Dijital dönüşümün muhasebe mesleğine etkileri ve meslekte uzmanlaşma. Özgür Yayınları.
30. Tabachnick, B.G., ve Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
31. Tekbaş, İ. (2019). Muhasebenin dijital dönüşümü ve mali mühendislik. Ceres Yayınları.
32. Türker, M. (2023). Muhasebe paket ve bulut programlarının değerlendirilmesi. Tezsiz yüksek lisans projesi. Pamukkale Üniversitesi, Denizli, Türkiye.
33. Yarmoliuk, O., Abramov, A., Mulyk, T., Smirnova, N., ve Ponomarova, N. (2024). Digital technologies in accounting and reporting: Benefits, limitations, and possible risks. Amazonia investiga, 13(74), 323-333. doi: https://doi.org/10.34069/AI/2024.74.02.27
34. Yazıcıoğlu, Y., ve Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Detay Yayıncılık.