Derleme

Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli

Cilt: 13 Sayı: 3 15 Temmuz 2024
PDF İndir
TR EN

Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli

Öz

Gilaburu, Adoxaceae ailesine ait bir çalı bitkisi olan Viburnum opulus L.'nin meyvelerine verilen isimdir. Bu meyveler parlak kırmızı renkte olup buruk bir tada sahiptir. Gilaburu meyveleri, yaprakları ve kabuğu çeşitli tıbbi amaçlarla kullanılmaktadır. Aynı zamanda hava ve toprak kirliliğinin önlenmesinde güçlü potansiyele sahip bir bitkidir. Gilaburu zengin fenolik, organik asit, mineral bileşimi sayesinde, üst solonum yolu hastalıkları, sindirim sorunları, diyabet, kalp hastalığı, yüksek tansiyon, kanser, kardiyovasküler hastalıklar ve cilt hastalıkları gibi sorunların tedavisinde kullanılabilmektedir. Gilaburu meyvesi doğrudan tüketildiğinde hoş olmayan bir acı tada sahiptir. Bunun nedeni, saponin, glikozitler ve vinburnin adı verilen hafif toksik bileşikler içermesidir. Bu nedenle, genellikle reçel, marmelat veya fermente içecek olarak tüketilmektedir. Sonuç olarak gilaburu yapısında barındırdığı çeşitli antimikrobiyal özellikteki biyoaktif bileşenler ve mikroorganizmaların sentetik antimikrobiyallere karşı dirençli olması sebebi ile patojenler karşı sentetik antimikrobiyallere alternatif olabilecek kıymetli bir meyvedir. Ayrıca yüksek fenolik içeriği sayesinde fonksiyonel gıda bileşeni ve renk maddesi olarak yeni ürünlerin geliştirilmesinde kullanılabilir. Bu çalışma pek çok yararı bulunan bu bitkinin tarımının yapılmasını teşvik ederek hem iş gücü hem ülke ekonomisi hem de çağımızın gerektirdiği katma değerli ürünlerin geliştirilmesine ışık tutacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. V. Kraujalyte, E. Leitner, and P. R. Venskutonis, Chemical and sensory characterisation of aroma of Viburnum opulus fruits by solid phase microextraction-gas chromatography–olfactometry. Food Chemistry, 132, 717–723, 2012. https://doi.org/10.1016/j.foodche m.2011.11.007.
  2. K. Ozrenk, G. Ilhan, H. I. Sagbas, N. Karatas, S. Ercisli, and A. M. Colak, Characterization of European cranberrybush (Viburnum opulus L.) genetic resources in Turkey. Scientia Horticulturae, 273, 2020. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2020.109611.
  3. N. Ersoy, S. Ercisli, and M. Gundogdu, Evaluation of European Cranberrybush (Viburnum opulus L.) genotypes for agro-morphological, biochemical and bioactive characteristics in Turkey. Folia Horticulturae, 29, 2, 181-188, 2017. https://doi.org/10.1515/fhort-2017-0017.
  4. T. Dursun-Capar, T. Dedebas, H. Yalcin and L. Ekici, Extraction method affects seed oil yield, composition, and antioxidant properties of European cranberrybush (Viburnum opulus). Industrial Crops & Products, 168, 2021. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2021.113632.
  5. O. Sevindik, G. Guclu, B. Agirman, S. Selli, P. Kadiroglu, M. Bordiga, E. Capanoglu and H. Kelebek, Impacts of selected lactic acid bacteria strains on the aroma and bioactive compositions of fermented gilaburu (Viburnum opulus) juices. Food Chemistry, 378, 2022. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2022.1 32079.
  6. M. Mazur, A. M. Salejda, K. M. Pilarska, G. Krasnowska, A. Nawirska-Olszanska, J. Kolniak-Ostek and P. Babelewski, The Influence of Viburnum opulus fruits addition on some quality properties of homogenized meat products. Applied Scince, 11, 2021a. https://doi.org/10.3390/app11073141.
  7. E. M. Çanga and F. C. Dudak, Characterization of cellulose acetate/gum arabic fibers loaded with extract of Viburnum opulus L. fruit. LWT - Food Science and Technology, 110, 247–254, 2019. https://doi.org/10.10 16/j.lwt.2019.04.085.
  8. S. Kirazli and S. Tunca, NISIN and gilaburu (Viburnum opulus L.) combination is a cost-effective way to control foodborne Staphylococcus aureus. Food Control, 142, 2022. https://doi.org/10.1016/j.foodcont. 2022.109213.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

25 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

15 Haziran 2023

Kabul Tarihi

7 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yanardağ Karabulut, Ş., & Kaynarca, G. B. (2024). Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(3), 1047-1055. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1315024
AMA
1.Yanardağ Karabulut Ş, Kaynarca GB. Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2024;13(3):1047-1055. doi:10.28948/ngumuh.1315024
Chicago
Yanardağ Karabulut, Şeyda, ve Gülce Bedis Kaynarca. 2024. “Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 (3): 1047-55. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1315024.
EndNote
Yanardağ Karabulut Ş, Kaynarca GB (01 Temmuz 2024) Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 3 1047–1055.
IEEE
[1]Ş. Yanardağ Karabulut ve G. B. Kaynarca, “Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 13, sy 3, ss. 1047–1055, Tem. 2024, doi: 10.28948/ngumuh.1315024.
ISNAD
Yanardağ Karabulut, Şeyda - Kaynarca, Gülce Bedis. “Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13/3 (01 Temmuz 2024): 1047-1055. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1315024.
JAMA
1.Yanardağ Karabulut Ş, Kaynarca GB. Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2024;13:1047–1055.
MLA
Yanardağ Karabulut, Şeyda, ve Gülce Bedis Kaynarca. “Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 3, Temmuz 2024, ss. 1047-55, doi:10.28948/ngumuh.1315024.
Vancouver
1.Şeyda Yanardağ Karabulut, Gülce Bedis Kaynarca. Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesi: Önemi, bileşimi ve gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Temmuz 2024;13(3):1047-55. doi:10.28948/ngumuh.1315024