Üniversite öğrencilerinin oy verme davranışları üzerine bir inceleme: Karabük Üniversitesi örneği

Yıl 2025, Sayı: 16, 148 - 167, 31.12.2025

Kemal Avcı , Selin Akınç , Burak Soylu

Öz

Siyasal iletişim sürecinde kullanılan iletişim araçlarının siyasal tutum ve siyasal katılım üzerinde ne derece etkili olduğu sosyal bilimciler tarafından uzun yıllardır merak konusudur. Bu konuda demografik özelliklerin önemi büyüktür. Yani demografik yapının insanların tutum ve davranışlarında etkili olduğu bir gerçektir. Bu çalışmanın konusu olan genç kuşağın tutumları büyük önem arz etmektedir. Türkiye gibi genç kuşağın ağırlıklı olduğu ülkelerde gençlerin davranışlarını anlamak için çeşitli araştırmalar gerçekleştirilmektedir. Diğer alanlarda olduğu gibi siyasal katılım açısından üniversiteli gençlerin siyasal tutum ve katılımlarını ölçmek önemlidir. Bu çalışma; üniversiteli gençlerin siyasal tutumlarını ve oy verme davranışlarını ortaya çıkarmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın gerçekleştirilmesi için literatürdeki siyasal tutum ölçeklerinden yararlanılarak bir ölçek geliştirilmiştir. 18 sorudan oluşan anket ölçeğinde; demografik sorular, üniversite öğrencilerinin oy verme davranışlarını etkileyen faktörleri ölçmek amacıyla 5’li Likert tipi ifadeler, katılımcıların kendilerine en yakın ve en uzak bulduğu partiyi ifade etmeleri için ucu açık sorular, katılımcıların siyasi ve demokratik ifadelere tepkilerini ölçmek amacıyla 5’li Likert Tipi ifadeler bulunmaktadır. Çalışma kapsamında Karabük Üniversitesi, İşletme Fakültesi’nden 400 öğrenci ile yüz-yüze görüşmeye dayalı bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS uygulamasından yararlanılarak analiz edilmiştir. Çalışmaya katılım sağlayan Karabük üniversitesi öğrencileri arasında partilerin seçim beyannamelerine daha fazla ilgi duyulduğu, oransal olarak Cumhuriyet Halk Partisi’ne yakınlığın daha yüksek olduğu, AK Parti ve DEM Parti’ye yakınlığın ise daha düşük olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Demografik , Siyasal Katılım , Siyasal Tutum , Üniversite Öğrencileri , Oy Verme Davranışı

A study on the voting behaviour of university students: The case of Karabuk University

Öz

It has been a matter of curiosity for many years by social scientists to what extent the communication tools used in the political communication process are effective on political attitudes and political participation. Demographic characteristics are of great importance in this regard. In other words, it is a fact that demographic structure is effective in people’s attitudes and behaviors. The attitudes of the young generation, which is the subject of this study, are of great importance In countries such as Turkey, where the young generation is predominant, various researches are carried out to understand the behavior of young people. As in other areas, it is important to measure the political attitudes and participation of university students in terms of political participation. This study; It was carried out to reveal the political attitudes and voting behaviors of university students. In order to carry out the study, a scale was developed by using the political attitude scales in the literature. In the questionnaire scale consisting of 18 questions; demographic questions, 5-point Likert-type statements to measure the factors affecting the voting behavior of university students, open-ended questions for participants to express the party they find closest and farthest from them, and 5-point Likert-type statements to measure participants’ reactions to political and democratic statements.Within the scope of the study, a survey based on face-to-face interviews was carried out with 400 students from Karabuk University, Faculty of Business Administration. As a result of the research; It has been determined that among the students of Karabük University who participated in the study, there is more interest in the election declarations of the parties, proportionally the closeness to the Republican People’s Party is higher, while the closeness to the AK Party and Dem Party is lower.

Anahtar Kelimeler

Demography , Political Participation , Political Attitude , University Students , Voting Behavior

Kaynakça

• Alesina, A., & Glaeser, E. (2004). Fighting poverty in the US and Europe: A world of difference. Oxford University Press.
• Atabey, G. ve Hasta, D. (2018). Siyasal katılım, siyasal yeterlik ve toplumsal cinsiyet, Nesne Psikoloji Dergisi, 6(13), 484-516.
• Avcı, K., Hülür, H., Şenel, O., & Akınç, S. (2021). Genç seçmenin siyasal tutumu: 24 Haziran Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili genel seçimlerinde Bolu örneği. F. Topsümer & H. Çiftçi (Ed.), A’dan Z’ye iletişim çalışmaları - 3 (s. 303-343) içinde. Ankara: İksad Yayınevi.
• Bakker, B. N., & Lelkes, Y. (2018). Selling ourselves short? How abbreviated measures of personality change the way we think about personality and politics. Journal of Politics, 80(4), 1311–1325. https://doi.org/10.1086/698928
• Barreto, M. A., & Pedraza, F. I. (2009). The renewal and persistence of group identification in American politics. Electoral Studies, 28(4), 595–605. https://doi.org/10.1016/j.electstud.2009.05.017
• Bass, B. M. (1990). Bass & Stogdill’s handbook of leadership: Theory, research, and managerial applications. Free Press.
• Bartels, L. M. (2008). Unequal democracy: The political economy of the new gilded age. Princeton University Press.
• Breevaart, K., & de Vries, R. E. (2021). Followers’ HEXACO personality traits and preference for charismatic, relationship-oriented, and task-oriented leadership. Journal of Business and Psychology, 36(2), 253–265. https://doi.org/10.1007/s10869-019-09653-3
• Campbell, A., et al. (1960). The American voter. John Wiley & Sons, Inc.
• Campbell, A. L. (2012). Policy makes mass politics. Annual Review of Political Science, 15:333-351. https://doi.org/10.1146/annurev-polisci-012610-135202
• Conover, P. J., & Feldman, S. (1981). the origins and meaning of liberal/conservative self-identifications. American Journal of Political Science, 25(4), 617–645. https://doi.org/10.2307/2110756
• Çavuşoğlu, H. ve Pekkaya, M. (2016) Yerel seçimlerde genç seçmenlerin siyasal davranışlarına ilişkin bir inceleme: Bülent Ecevit Üniversitesi Örneği, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(29), 17-40.
• Dalton, R. J. (2008). Citizenship norms and the expansion of political participation. Political Studies, 56(1), 76–98. https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.2007.00718.x
• Ehrhart, M. G., & Klein, K. J. (2001). Predicting followers’ preferences for charismatic leadership: The influence of follower values and personality. The Leadership Quarterly, 12(2), 153–179. https://doi.org/10.1016/S1048-9843(01)00074-1
• Evans, G., & Andersen, R. (2006). The political conditioning of economic perceptions. Journal of Politics, 68(1), 194–207. https://doi.org/10.1111/j.1468-2508.2006.00378.x
• Fowler, J. H., & Christakis, N. A. (2008). Dynamic spread of happiness in a large social network: Longitudinal analysis of the Framingham Heart Study social network. BMJ, 337.
• Franceschet, S., & Piscopo, J. M. (2012). Gender quotas and women’s substantive representation: Lessons from Argentina. Politics & Gender, 4(3), 393–425. https://doi.org/10.1017/S1743923X08000342
• Gerber, A. S., Huber, G. A., Doherty, D., & Dowling, C. M. (2011). Personality traits and the consumption of political information. American Politics Research, 39(1), 32–84. https://doi.org/10.1177/1532673X10381466
• Huddy, L. (2001). From social to political identity: A critical examination of social identity theory. Political Psychology, 22(1), 127–156. https://doi.org/10.1111/0162-895X.00230
• Iyengar, S., & Kinder, D. R. (2010). News that matters: Television and American opinion. University of Chicago Press.
• Inglehart, R., & Norris, P. (2000). The developmental theory of the gender gap: Women’s and men’s voting behavior in global perspective. International Political Science Review, 21(4), 441–463. https://doi.org/10.1177/0192512100214007
• Inglehart, R., & Norris, P. (2003). Rising tide: Gender equality and cultural change around the world. Cambridge University Press.
• Kalaycıoğlu, E. (1998). Karşılaştırmalı siyasal katılma\ siyasal eylemlerin kökenleri üzerine bir inceleme. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Yayınları.
• Kapani, M. (1998). Politika bilimine giriş. Ankara: Bilgi Yayınevi.
• Karp, J. A., & Banducci, S. A. (2008). Political efficacy and participation in twenty-seven democracies: How electoral systems shape political behaviour. British Journal of Political Science, 38(2), 311–334. https://doi.org/10.1017/S0007123408000161
• Kışlalı, A. T. (1991). Siyasal sistemler siyasal çatışma ve uzlaşma. Ankara: İmge Kitapevi Yayınları.
• Korkmaz, G. (2005). Siyasal katılma ve üniversite gençliği. (Yayınlanmamış doktora tezi), Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Kreiss, D. (2016). Prototype politics: Technologyiıntensive campaigning and the data of democracy. USA: Oxford University Press.
• Layman, G. C. (1997). Religion and political behavior in the united states: The impact of beliefs, affiliations, and commitment from 1980 to 1994. The Public Opinion Quarterly, 61(2), 288–316. http://www.jstor.org/stable/2749553
• Lodge, M., & Taber, C. S. (2013). The rationalizing voter. Cambridge University Press.
• Matland, R. E., & Studlar, D. T. (1996). The contagion of women candidates in single-member district and proportional representation electoral systems: Canada and Norway. Journal of Politics, 58(3), 707–733. https://doi.org/10.2307/2960439
• Mondak, J. J., Hibbing, M. V., Canache, D., Seligson, M. A., & Anderson, M. R. (2010). Personality and civic engagement: An integrative framework for the study of trait effects on political behavior. American Political Science Review, 104(1), 85–110. https://doi.org/10.1017/S0003055409990359
• Nelson, M. H. (2023). Explaining socioeconomic disparities in electoral participation: The role of health in the SES-voting relationship. Social Science & Medicine, 320:115718.
• Nie, N. H., Junn, J., & Stehlik-Barry, K. (1996). Education and democratic citizenship in America. University of Chicago Press.
• Özbudun, E. (1975). Türkiye’de sosyal değişme ve siyasal katılma. Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi yayınları.
• Polat, C. ve Külter, B. (2006). Genç ve potansiyel seçmenler gözüyle siyasi lider özelliklerinin değerlendirilmesi: Siyasal pazarlama bakış açısıyla lise ve üniversite öğrencileri üzerine bir uygulama. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 35, 191-213
• Prarto F. ve Stallworth Lisa M. (1997). The gender gap: Differences in political attitudes and social dominance orientation, British Journal of social Psychology, 36, 49-68.
• Tatar, T. (1997). Siyaset sosyolojisi. İstanbul: Turan Yayıncılık.
• Tilley, J., & Hobolt, S. B. (2011). Is the government to blame? An experimental test of how partisanship shapes perceptions of performance and responsibility. Journal of Politics, 73(2), 316–330. https://doi.org/10.1017/S0022381611000168
• Verba, S., Schlozman, K. L., Brady, H., & Nie, N. H. (1993). Race, ethnicity and political resources: Participation in the United States. British Journal of Political Science, 23(4), 453–497. http://www.jstor.org/stable/194213
• Verba, S., Schlozman, K. L., & Brady, H. E. (1995). Voice and equality: Civic voluntarism in American politics. Harvard University Press.
• Wiese, C. E. (2011). An exploration of the voting behaviour of South African University youth: A study of a select group of university students. Pretoria: University of Pretoria.
• Yüksek Seçim Kurulu (2025). Güncel Seçim İstatistikleri, Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçim İstatistikleri, Seçmen ve Sandık İstatistikleri. https://www.ysk.gov.tr/tr/2018-cumhurbaskani-ve-milletvekili-secim i%CC%87statistikleri/78032. Erişim Tarihi: 24 Nisan 2025.