GİDEON TOURY’NİN BETİMLEYİCİ ÇEVİRİ ARAŞTIRMALARI YÖNTEMİ IŞIĞINDA FURUĞ FERRUHZAD’IN “BAHÇENİN FETHİ” ADLI ŞİİRİNİN TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN İNCELENMESİ
Öz
Diller arası etkileşim tarih boyu süre gelmiştir. Önce sözlü daha sonra yazılı hale gelen bu etkileşim çeviri yoluyla sürdürülmüştür. Çeviri hayatın her alanında etkin durumdadır. Bu sayede çeviri ile ister bilimsel ve teknik alanda olsun ister edebiyat ve sanat alanında olsun dünya hakkında birçok bilgi edinilmektedir. Edinilen bu bilgilerin hedef okuyucu tarafından da doğru algılanması için kuramsal anlamda bir çeviri stratejisinin uygulanmasının gerekliliği düşünülmektedir.
Bu doğrultuda modern İran edebiyatının önde gelen kadın şairi olan Furûğ Ferruhzâd’ın Bir Başka Doğuş adlı şiir kitabında yer alan “Bahçenin Fethi” adlı şiiri incelemenin malzemesi olarak kullanılmıştır. Furûğ Ferruhzâd’ın olgunluk döneminin ürünü olan “Bahçenin Fethi” şiiri, çeviriye daha bilimsel bakabilmek adına Gideon Toury tarafından geliştirilen “Betimleyici Çeviri Araştırmaları” yöntemi doğrultusunda kuramsal bir çerçeve içerisinde ele alınmıştır. İncelemede Ali Güzelyüz, Makbule Aras ve Onat-Kutlar-Celal Hüsrevşahi adlı üç çevirmenin çevirileri değerlendirme konusu olmuştur. Çeviriler “kabul edilebilirlik” ve “yeterlilik” açısından incelenmiştir. Bu yöntem doğrultusunda eğer metin hedef metin normlarına göre çevrilmişse ve okuyucuda çeviri metin algısı yaratmıyorsa “kabul edilebilir” bir çeviri, kaynak metin normlarına göre çevrilmişse ve metin hedef okuyucuda yabancılaştırma algısı yaratıyorsa “yeterli” bir çeviri olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca çevirmenlerin yaptıkları değişiklikler saptanarak, bu değişiklikler kaynak ve hedef metne göre incelenmiştir. Her iki yöntem esnasında çevirmen ne tür stratejiler uygulamış ise belirtilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- FERRUHZÂD, Furûğ. (1384/2005). Goftegû ba Furûğ (Der Bâre-yi Film-i Hane Siyah Est). Furûğ-i Câvidâne (Mecmûa-i Şiʻirhâ ve Niveştehâ ve Goftegûhâ-yi Furûğ-i Ferruhzâd), (Be Kûşeş-i ‘Abdu’r-rezâ Cağferî). Tahran: Tenvîr. (s.457-465).
- ___________, Furûğ. (1394/2015). Goftegu ba Furuġ”, Pervâz ra be Hâtir Besepâr (Nakd u Tahlîl u Gozide-yi Eş’âr-i Furûğ-i Ferruhzâd, (Be ihtimam-i Ferîbâi Yûsefî Memkanî). Tahran: Sohen, (s.128-133).
- ____________, Furûğ. (1384/2005). Goftegû-yi M. Âzâd ba Furuġ”, Furûğ-i Câvedâneh (Mecmûa-i Şiʻirhâ u Niveştehâ ve Goftegûhâ-yi Furûğ-i Ferruhzâd), (Be Kûşeş-i ‘Abdu’r-reżâ Ca’ferî). Tahran: Tenvîr. (s.428-438).
- ____________, Furûğ. (1379/2000). Divân-ı Eşʿâr (Be Kuşeş-i Bihrûz Celâlî). Tahran: Murvârîd,
- _____________, Furûğ. (1384/2005). Der Dîyârî Dîger Ḫâṭırât-ı Sefer-i Urupâ”, Şinâḫtnâme-yi Furûğ-i Ferruhzâd (Girdâverende: Şehnâz Murâdî Kuçî). Tahran:Ḳatre. (s.395-431).
- GHASEMİ, Parvin- POURGİV, Farideh. (2010). Captivity, Confrontation, and Self- Empowerment: identity in Forugh Farrokhzad's poetry, Women's History Review, sayı 19: 5, (s.759-774).
- HİLLMAN, Mıchael C., A Lonely Woman, Lynne Rıenner Publishers, United State of America, 1992.
- KARABULUT, Kenan. (2014). Furuğ: Sonsuz Gün Batımında (Mektuplar, Söyleşiler, Yazılar). (Haz. Behrûz CELÂLÎ). İstanbul: Telos.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Edebi Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
19 Eylül 2019
Kabul Tarihi
27 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 49