Bilgiye Erişimde Dijital Okuryazarlık Kullanımı: Muş Alparslan Üniversitesi Gazetecilik Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Teknolojik devrimin ortaya çıkışı sonucunda bilginin erişim ve kullanım biçimleri de değiştirmiştir. Dijital okuryazarlık, elektronik ortamdaki dijital metinlere erişim, değerlendirme ve anlama becerilerini ortaya çıkarmıştır. Dijital okuryazarlık, kullanıcıların ve özellikle öğrencilerin kişisel, çalışma ve işle ilgili hedeflerine ulaşmaları için dijital teknolojileri kullanma beceri ve yeteneklerini ifade etmektedir. Bu yeteneklerin yanı sıra iletişim, işbirliği ve ekip çalışmasını, dijital ortamda sosyal farkındalığı, e-güvenlik anlayışını ve yeni bilgilerin oluşturulmasını da kapsamaktadır. Dijital okuryazarlık özelinde bilgi okuryazarlığı, bilgiye erişim ve bilginin kullanımı çok önemlidir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, özellikle dijital yerliler olarak ifade edilen yeni nesil öğrencilerin bilgiye erişimde dijital okuryazarlık kullanımını nasıl yaptıklarını, hangi yöntem ve araçlarla gerçekleştirdiklerini belirlemektir. Araştırma görüşmeleri çevrimiçi (online) ortamda Muş Alparslan Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü 2. sınıfta eğitim gören toplam 10 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler şeklinde gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler neticesinde elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler sonucunda, bilgiye erişimde dijital okuryazarlık kullanımı bağlamında, bilgi ve iletişim teknolojilerinin, bilgi edinme sürecinde de öğrenciler tarafından sıklıkla ve yoğunlukta kullanıldığı, bilgiye erişimde teknolojik eğitim ve kullanım tecrübelerine sahip olan öğrencilerin, dijital okuryazarlık sürecinde bağımsız ve özyönetimli oldukları, dijital okuryazarlık konusunda eksikliklerinin, avantaj ve dezavantajlarının farkında oldukları ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dijitalleşme
• Bilgi
• Dijital Yerliler
• Bilgi Okuryazalığı
• Dijital Okuryazarlık

Using Digital Literacy in Accessing Information: A Study on University Students

Öz

As a result of the emergence of the technological revolution, the forms of access and use of information have also changed. Digital literacy has revealed the skills of accessing, evaluating and understanding digital texts in the electronic environment. Digital literacy refers to the skills and abilities of users, and especially students, to use digital technologies to achieve their personal, work and business goals. In addition to these abilities, it also includes communication, cooperation and teamwork, social awareness in the digital environment, e-security understanding and the creation of new information. Information literacy, access to information and use of information are very important in digital literacy. In this context, the aim of the study is to determine how the new generation students, who are expressed as digital natives, use digital literacy in accessing information and which methods and tools they use it. Research interviews were conducted in the form of semi-structured interviews with a total of 10 students studying in the 2nd year of Muş Alparslan University, Faculty of Communication, Department of Journalism. The data obtained as a result of the interviews were evaluated with the content analysis method As a result of the data obtained from the research, in the context of using digital literacy in accessing information, information and communication technologies are frequently and intensively used by students in the process of obtaining information, students who have technological education and experience in accessing information are independent and self-directed in the digital literacy process and they are aware of their shortcomings, advantages and disadvantages in digital literacy, has emerged.

Anahtar Kelimeler

• Digitalization
• Information
• Digital Natives
• Information Literacy
• Digital Literacy

Kaynakça

1. Barut, B., & Kurtbaş, İ. (2009). 2000 Yılı sonrası bazı hollywood filmlerinde kullanılan ürün yerleştirme uygulamalarına “içerik analizi yöntemiyle” eleştirel bir bakış örneklem film: “Die Another Day”. Marmara İletişim Dergisi, 143-162.
2. Bennett, L. (2014). Learning from the early adopters: developing the digital practitioner. Research in Learning Technology 22.
3. Bilgiç, G. H., Duman, D. & Seferoğlu, S. S. (2011). Dijital yerlilerin özellikleri ve cevrim ici ortamların tasarlanmasındaki etkileri. İnönü Üniversitesi, Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, s. 257-263, Malatya.
4. Brown, C. (2020). Introduction to digital literacy. In Michelle Schwartz (Eds.). Digital citizenship toolkit (pp. 5-21). Toronto: Pressbooks.
5. Bruce, C. (1997). Seven faces of ınformation literacy in higher education. http://www2.fit.qut.edu.au/ınfosys/bruce/inflit/faces/faces1.htm. Erişim Tarihi: 31.03.2022.
6. Evering, L. C. & Moorman, G. (2012). Rethinking plagiarism in the digital age. Journal of Adolescent & Adult Literacy International Reading Association. 56 (1), pp. 35–44.
7. Gill, P., Stewart, K., Treasure, E., ve Chadwick, B. (2008). Methods of data collection ın qualitative research: Interviews and focus groups. British Dental Journal, 291-295.
8. Günüç, S. (2011). Türkiye, dijital yerlilerde çalışan bellek ve çoklu görev. 5th International Computer & Instructional Technologies Symposium, Fırat Üniversitesi, Elazığ.

9. JISC. (2011). Developing digital literacies. Briefing Paper in support of JISC Grant Funding 4/11. JISC.
10. Kurbanoğlu, S. S. (2010). Bilgi okuryazarlığı: Kavramsal bir analiz. Türk Kütüphaneciliği 24, 4 (2010), 723-747.
11. Lankshear, C. & Knobel, M. (2006). digital literacy and digital literacies: Policy, pedagogy and Research Considerations for Education. Nordic Journal of Digital Literacy, 8–20.
12. Lei, J. (2009). Digital Natives as preservice teachers: What technology preparation is needed?. Journal Of Computing In Teacher Education, Vol:25, Number:3.
13. Ng, W. (2012). Can we teach digital natives digital literacy? Computers & Education, 59 (3), s.1065-1078. Retreived from https://ac.els-cdn.com/S0360131512001005/1-s2.0-S0360131512001005-main.pdf?_tid=ed849775-eb55-4c8a-9957-3bff2b194b72&acdnat=1522826182_c4180482b70c763835e8fabeea6d8d0c. Erişim tarihi: 05.04.2022.
14. Phuapan, P., Viriyavejakul, C. & Pimdee, P. (2015). Elements of digital literacy skill. Paper presented at the 13th International Conference on Developing Real-Life Learning Experience: Lifelong Learning Skills in The 21st Century, Utah.
15. Pensky, M. (2001). Digital natives, digital ımmigrants. On the Horizon, MCB University Pres, Vol:9, No:5, October.
16. Prensky, M. (2001a). Digital natives, digital ımmigrants. On The Horizon, 9(5), 1-6. 2 http://www.marcprensky.com/writing/prensky%20-%20digital%20natives,%20 digital%20immigrants%20-%20part1.pdf, Erişim tarihi: 12.03.2022.
17. Prensky, M. (2001b). Digital natives, digital ımmigrants, Part II: Do they really think diff erently? On the Horizon, 9(6), 1-6. http://www.marcprensky.com/writing/prensky%20-%20digital%20natives,%20digital%20immigrants%20-%20part2.pdf, Erişim tarihi: 12.03.2022.
18. Prensky, M. (2009). H. Sapiens digital: from digital natives to digital wisdom. Innovate. Journal of Online Education, 5(3). http://www.innovateonline.info/index.php?View=article&id=705, Erişim tarihi: 12.03.2022.
19. Seamans, N. H. (2001). Information literacy: A study of freshman students’s perceptions, with recommendations. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Virginia: Virginia Polytechnic Institute and State Univ.
20. Scanlon, P. M. & Neumann, D. R. (2002). Internet plagiarism among college students. Journal of College Student Development, 43 (3) s. 374-385.
21. Spires, H. & Bartlett, M. (2012). Digital literacies and learning: Designing a path forward. Friday Institute White Paper Series. NC State University.