Yayın Etiği

ODÜSOBİAD’da uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişmesine ve yayılmasına temel teşkil etmektedir. Bu süreçler, doğrudan yazarların ve onları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine yansımaktadır. Hakemli yayınlar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu nedenle sürecin tüm paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik standartlara uyması son derece önemlidir.

Aşağıda belirtilen etik sorumluluklar, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından açık erişim olarak yayımlanan kılavuzlar ve politikalar ile YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

ODÜSOBİAD’a makale gönderen yazar(lar)ın şu sorumluluklara uyması beklenir:

- Gönderilen çalışmalar özgün olmalıdır. Başka çalışmalardan yararlanılması durumunda doğru ve eksiksiz biçimde atıf/alıntı yapılmalıdır.

- İçeriğe entelektüel katkısı olmayan kişiler yazar olarak gösterilmemelidir.

- Çalışmayla ilgili çıkar çatışması oluşturabilecek durum ve ilişkiler açıklanmalıdır.

- Hakem süreci kapsamında istenirse ham veriler editöre veya kurul üyelerine sunulmalıdır.

- Kullanılan veriler üzerinde gerekli izinler ve haklar alınmış olmalı; deneysel çalışmalarda katılımcı onamı belgelenmelidir.

- Yayınlanmış veya değerlendirmede olan bir çalışmada hata fark edildiğinde editöre bildirilerek düzeltme veya geri çekme sürecine destek olunmalıdır.

- Aynı çalışma birden fazla dergiye eşzamanlı gönderilmemelidir. Daha önce başka bir dergide yayımlanan bir çalışma gönderilemez.

- Değerlendirme süreci başladıktan sonra yazar ekleme, çıkarma veya sıralama değiştirme teklif edilemez.

- Destekleyen kurum ve finansal kaynaklar Teşekkür bölümünde belirtilmelidir.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Editörler ve alan editörleri, COPE Editörler için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama İlkelerine uymalıdır.

Genel Sorumluluklar

Editörler:

- Okuyucu ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını gözetir,

- Derginin sürekli gelişimini sağlar,

- Yayın kalitesini artırmaya yönelik süreçler işletir,

- Düşünce özgürlüğünü ve akademik bütünlüğü korur,

- Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlara bağlı kalır,

- Düzeltme ve açıklamalarda şeffaflık gösterir.

Okuyucularla İlişkiler

- Yayınların bilimsel alana katkı sunmasına ve özgünlüğüne özen gösterir.

- Okuyuculardan gelen geri bildirimleri dikkate alır ve bilgilendirici dönüşler yapar.

Yazarlarla İlişkiler

- Kararlarını çalışmanın önemi, özgünlüğü, geçerliliği ve anlatım açıklığına göre verir.

- Çalışma ciddi sorun içermiyorsa ön inceleme aşamasına alır.

- Pozitif hakem raporlarını gerekçesiz göz ardı etmez.

- Önceki editör kararlarını ciddi gerekçe olmadıkça değiştirmez.

- “Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci”ni uygular.

- Açıklayıcı Yazar Rehberi yayımlar ve günceller.

- Yazarlara bilgilendirici dönüş sağlar.

Hakemlerle İlişkiler

- Uygun uzmanlığa sahip hakemler seçer.

- Hakemlere gerekli bilgi ve rehberliği sunar.

- Çıkar çatışmalarını gözetir.

- Hakem kimliklerini gizli tutar.

- Nesnel ve bilimsel değerlendirme yapmalarını teşvik eder.

- Performanslarını değerlendirir ve hakem havuzunu güncel tutar.

- Bilimsel olmayan veya nezaketsiz değerlendirmelere izin vermez.

Yayın Kurulu ile İlişkiler

- Kurul üyelerinin tarafsız ve bağımsız değerlendirme yapmalarını sağlar.

- Politika ve gelişmeler hakkında düzenli bilgilendirme yapar.

- Kurulla düzenli etkileşim ve toplantılar yürütür.

Yayıncı ile İlişkiler

- Editoryal bağımsızlık ilkesine göre çalışır.

- Kararlar politik ya da ticari kaygılardan etkilenmez.

Süreçler ve Kalite Güvencesi

- Her çalışmanın adil ve tarafsız biçimde zamanında değerlendirilmesini sağlar.

- Makalelerin dergi politikalarına ve uluslararası standartlara uygunluğunu denetler.

Kişisel Verilerin ve Hakların Korunması

- Katılımcıların kişisel verilerini korur, onamı belgelenmemiş çalışmaları reddeder.

- İnsan ve hayvan haklarının korunmasını gözetir.

- Suistimal ve kötüye kullanımı önler, şikayetleri titizlikle inceler.

- Fikri mülkiyet haklarını korur ve ihlallere karşı önlem alır.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

ODÜSOBİAD’da hakemlik süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler:

- Sadece uzmanlık alanındaki çalışmaları kabul etmelidir.

- Tarafsızlık ve gizlilik ilkesine bağlı kalmalıdır.

- Çıkar çatışması varsa çalışmayı reddetmelidir.

- İnceledikleri çalışmaları süreç bitince imha etmelidir.

- Yalnızca içerik üzerinden nesnel değerlendirme yapmalıdır.

- Milliyet, cinsiyet, dini veya siyasi inançların etkisini değerlendirmeye yansıtmamalıdır.

- Nazik ve yapıcı dil kullanmalıdır.

- Değerlendirmeleri zamanında tamamlamalıdır.

Yayıncının Etik Sorumlulukları

Dergi yönetimi:

- Tüm süreçlerden editörlerin sorumlu olduğunu kabul eder,

- Editoryal bağımsızlığı garanti eder,

- Yayınlanan makalelerin mülkiyet ve telif haklarını korur,

- Suistimal, intihal ve atıf çeteciliğine karşı önlem alır.

Etik İhlal Bildirimi

Yukarıda belirtilen sorumluluklar dışında etik dışı davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen odudergi@gmail.com
adresine e-posta ile bildiriniz.