ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

ETHICS AND PUBLICATION POLICY

Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi (ODÜSOBİAD)

1.  Yazarlık ve Katkı Politikası  /  Authorship and Contributorship

Authorship must be based solely on substantial contributions to the conception or design of the work, or the acquisition, analysis, or interpretation of data; AND drafting or critically revising the work for important intellectual content; AND final approval of the version to be published; AND agreement to be accountable for all aspects of the work. All four conditions must be met.

Yazarlık yalnızca çalışmanın kavramsal tasarımına veya veri toplama, analiz ve yorumlanmasına önemli katkı sağlamaya; çalışmanın entelektüel içeriği açısından taslak hazırlamaya veya eleştirel revizyona; yayımlanacak sürümün nihai onayına ve çalışmanın her boyutundan hesap verebilmeye dayandırılmalıdır. Dört koşulun tamamı sağlanmalıdır.

▸  Individuals who do not meet all authorship criteria should be acknowledged in the Acknowledgements section.

Yazarlık kriterlerinin tamamını karşılamayan kişiler Teşekkür bölümünde belirtilmelidir.

▸  Changes to authorship (addition, removal, or reordering of authors) after submission require written justification signed by all authors and approval of the Editor-in-Chief.

Gönderimden sonra yazarlık değişikliği (ekleme, çıkarma veya sıralama) tüm yazarlar tarafından imzalanmış yazılı gerekçe ve Baş Editörün onayını gerektirir.

▸  The corresponding author is responsible for ensuring that all co-authors have seen and approved the final version and have agreed to its submission.

Sorumlu yazar; tüm ortak yazarların nihai sürümü gördüğünü, onayladığını ve gönderime rıza gösterdiğini güvence altına almakla yükümlüdür.

CRediT Katkı Sınıflandırması  /  CRediT Contributor Roles Taxonomy

ODÜSOBİAD uses the CRediT (Contributor Roles Taxonomy) system to specify the individual contributions of each author. Authors must declare their roles — including Conceptualization, Methodology, Investigation, Data Curation, Writing (Original Draft / Review & Editing), Supervision, and Funding Acquisition — transparently in the manuscript.

ODÜSOBİAD, her yazarın bireysel katkılarını belirtmek için CRediT (Katkı Rolleri Sınıflandırması) sistemini kullanmaktadır. Yazarlar; Kavramsallaştırma, Yöntem, Araştırma, Veri Kürasyonu, Yazım (Özgün Taslak / Gözden Geçirme ve Düzenleme), Danışmanlık ve Finansman Temini dahil rollerini makalede şeffaf biçimde beyan etmelidir.

2.  Hakemlik Süreci  /  Peer Review Process

ODÜSOBİAD operates a double-blind peer review process. All submitted manuscripts are first subjected to editorial pre-screening for scope, originality, and format compliance. Manuscripts passing pre-screening are evaluated by at least two independent reviewers with expertise in the relevant field. The final publication decision rests with the Editor-in-Chief.

ODÜSOBİAD çift taraflı kör hakemlik süreciyle yürütülmektedir. Gönderilen tüm makaleler önce kapsam, özgünlük ve biçim uygunluğu açısından ön incelemeye tabi tutulur. Ön incelemeyi geçen makaleler, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız hakem tarafından değerlendirilir. Nihai yayın kararı Baş Editöre aittir.

▸  Reviewer identities are kept confidential at all times. / Hakem kimlikleri her koşulda gizli tutulur.

▸  Reviewers must decline invitations when a conflict of interest exists. / Hakemler çıkar çatışması varlığında daveti reddetmelidir.

▸  Reviews must be objective, constructive, and respectful. / Değerlendirmeler nesnel, yapıcı ve saygılı olmalıdır.

▸  The average review turnaround target is 45 days. / Ortalama değerlendirme süresi hedefi 45 gündür.

3.  İntihal, Veri Sahteciliği ve Araştırma Bütünlüğü  /  Plagiarism, Data Fraud, and Research Integrity

ODÜSOBİAD is committed to ensuring the integrity of the scholarly record. All submitted manuscripts are screened for plagiarism using iThenticate/Turnitin or equivalent software prior to peer review. Manuscripts with a similarity index exceeding 20% (excluding references) are returned to authors without review.

ODÜSOBİAD, bilimsel literatürün bütünlüğünü sağlamaya kararlıdır. Gönderilen tüm makaleler, hakemlik sürecinden önce iThenticate/Turnitin veya eşdeğer yazılım ile intihal taramasından geçirilir. Kaynakça hariç benzerlik oranı %20'yi aşan makaleler değerlendirmeye alınmadan yazara iade edilir.

Suistimal Kategorileri  /  Malpractice Categories

▸  Plagiarism: Presenting others' work, data, or ideas without proper attribution.

İntihal: Başkalarının çalışmasını, verisini veya fikirlerini kaynak göstermeksizin sunmak.

▸  Data fabrication / falsification: Inventing or manipulating research data or results.

Veri uydurma / tahrifi: Araştırma verilerini veya sonuçlarını icat etmek veya manipüle etmek.

▸  Duplicate/redundant publication: Submitting the same manuscript to multiple journals simultaneously or republishing previously published work.

Mükerrer/tekrarlı yayım: Aynı makaleyi birden fazla dergiye aynı anda göndermek veya önceden yayımlanmış çalışmayı yeniden yayımlamak.

▸  Citation manipulation: Adding citations to increase citation counts without academic justification.

Atıf manipülasyonu: Akademik gerekçe olmaksızın atıf sayısını artırmak amacıyla atıf eklemek.

▸  Image manipulation: Altering figures or images in a way that misrepresents the original data.

Görüntü manipülasyonu: Şekil veya görselleri orijinal veriyi yanıltacak biçimde değiştirmek.

4.  Çıkar Çatışması Politikası  /  Conflicts of Interest Policy

A conflict of interest exists when a professional judgment concerning a primary interest (the validity of research) may be influenced by a secondary interest (financial gain, personal relationship, academic rivalry, etc.). All authors, reviewers, and editors are required to disclose any actual or potential conflicts of interest.

Birincil çıkarı (araştırmanın geçerliliği) etkileyebilecek ikincil bir çıkar (finansal kazanç, kişisel ilişki, akademik rekabet vb.) bulunması hâlinde çıkar çatışması söz konusudur. Tüm yazarlar, hakemler ve editörlerin gerçek veya potansiyel çıkar çatışmalarını beyan etmesi zorunludur.

▸  Authors must complete the Conflict of Interest Declaration Form at submission. / Yazarlar gönderim aşamasında Çıkar Çatışması Beyan Formunu doldurmalıdır.

▸  Editors and reviewers with conflicts of interest are excluded from the evaluation process. / Çıkar çatışması bulunan editörler ve hakemler değerlendirme sürecinden çıkarılır.

▸  Funding sources must be disclosed in the manuscript under the "Funding" section. / Finansman kaynakları makalede "Finansman" başlığı altında açıklanmalıdır.

5.  Etik Gözetim ve Etik Kurul Onayı  /  Ethical Oversight and Ethics Committee Approval

Research involving human participants, their data, or biological material must have received ethics committee approval before the study is conducted. Authors must state the name of the ethics committee, approval date, and decision number in the Method section and on the Title Page.

İnsan katılımcıları, verilerini veya biyolojik materyalini kapsayan araştırmalar, çalışma yürütülmeden önce etik kurul onayı almış olmalıdır. Yazarlar, etik kurulun adını, onay tarihini ve karar numarasını hem Yöntem bölümünde hem de Başlık Sayfasında belirtmek zorundadır.

▸  Informed consent must be obtained from all human participants and documented in the manuscript. / Tüm insan katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmalı ve makalede belgelenmelidir.

▸  For studies not requiring ethics committee approval, an Ethics Committee Exemption Statement must be submitted. / Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalar için Etik Kurul İzni Muafiyet Beyannamesi sunulmalıdır.

▸  Studies involving animals must state that they comply with relevant national and international animal welfare regulations. / Hayvan deneyi içeren çalışmalar, ulusal ve uluslararası hayvan refahı düzenlemelerine uyulduğunu belirtmelidir.

▸  Identifying information about participants must be anonymized; images, case details, or other identifying data require explicit consent. / Katılımcılara ait kimlik bilgileri anonimleştirilmelidir; görüntü, vaka bilgisi veya diğer tanımlayıcı veriler için açık rıza gerekmektedir.

6.  Veri Paylaşımı ve Yeniden Üretilebilirlik  /  Data Sharing and Reproducibility

ODÜSOBİAD strongly encourages authors to make underlying research data openly available wherever ethically and legally permissible. Authors are required to include a Data Availability Statement in all submissions.

ODÜSOBİAD, araştırmanın temelindeki verilerin etik ve hukuki açıdan mümkün olan her durumda açıkça erişilebilir kılınmasını güçlü biçimde teşvik etmektedir. Yazarların tüm gönderimlerine bir Veri Erişilebilirliği Beyanı eklemesi zorunludur.

▸  Data should be deposited in a recognized, openly accessible repository (e.g., Zenodo, OSF, Dryad, Figshare) with a persistent identifier (DOI).

Veriler, kalıcı tanımlayıcılı (DOI) tanınmış ve açık erişimli bir veri deposuna (örn. Zenodo, OSF, Dryad, Figshare) yüklenmelidir.

▸  Where data cannot be shared (due to legal, ethical, or privacy restrictions), authors must clearly explain the restriction.

Yasal, etik veya gizlilik kısıtlamaları nedeniyle veri paylaşılamıyorsa yazarlar kısıtlamayı açıkça açıklamalıdır.

▸  The journal may request raw data from authors during peer review or post-publication to verify the integrity of results.

Dergi, sonuçların bütünlüğünü doğrulamak amacıyla hakemlik süreci veya yayım sonrasında yazarlardan ham veri talep edebilir.

▸  Sufficient methodological detail must be provided to allow independent replication of the study.

Çalışmanın bağımsız olarak tekrarlanabilmesine olanak tanımak için yeterli metodolojik ayrıntı sunulmalıdır.

7.  Fikri Mülkiyet Hakları  /  Intellectual Property Rights

ODÜSOBİAD is published under a Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) licence. Authors retain copyright but grant the journal a non-exclusive licence to publish, distribute, and archive the work. Authors must ensure that all third-party content (figures, tables, quotations) used in their manuscripts is either original, properly cited, or used with appropriate permission.

ODÜSOBİAD, Creative Commons Attribution 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) lisansı altında yayımlanmaktadır. Yazarlar telif hakkını saklı tutar; ancak dergiye çalışmayı yayımlama, dağıtma ve arşivleme konusunda münhasır olmayan bir lisans tanır. Yazarlar, makalelerinde kullandıkları tüm üçüncü taraf içeriğinin (şekil, tablo, alıntı) özgün, usulüne uygun biçimde atıflanmış veya gerekli izinle kullanılmış olduğunu güvence altına almalıdır.

▸  Plagiarism of any kind, including self-plagiarism, constitutes an intellectual property violation and will result in rejection or retraction. / İntihal, öz-intihal dahil her türlü fikri mülkiyet ihlali sayılır ve ret ya da geri çekme kararına yol açar.

8.  Düzeltmeler, Endişe Bildirimleri ve Geri Çekme  /  Corrections, Expressions of Concern, and Retractions

ODÜSOBİAD is committed to maintaining an accurate and reliable scholarly record. When errors or misconduct are identified in published articles, the journal will take one of the following actions in line with COPE Retraction Guidelines:

ODÜSOBİAD, doğru ve güvenilir bir bilimsel kayıt tutmaya kararlıdır. Yayımlanmış makalelerde hata veya ihlal tespit edildiğinde dergi, COPE Geri Çekme Kılavuzu doğrultusunda aşağıdaki işlemlerden birini uygular:

▸  Correction (Corrigendum/Erratum): Issued for minor errors that do not affect the validity of the findings. / Düzeltme: Bulguların geçerliliğini etkilemeyen küçük hatalar için yayımlanır.

▸  Expression of Concern: Issued when an investigation is pending or inconclusive. / Endişe Bildirimi: Soruşturma devam ettiğinde veya sonuçsuz kaldığında yayımlanır.

▸  Retraction: Issued when findings are unreliable due to misconduct or honest error, when results have already been published elsewhere (redundant publication), or when authorship has been falsified. / Geri Çekme: Bulgular ihlal veya dürüst hata nedeniyle güvenilmez olduğunda, sonuçlar başka bir yerde yayımlanmış olduğunda veya yazarlık tahrip edildiğinde uygulanır.

Retraction notices will be published with the original article's DOI link and clearly labelled "RETRACTED." The retracted article remains in the database with the retraction notice to preserve the scholarly record.

Geri çekme bildirimleri, orijinal makalenin DOI bağlantısıyla birlikte "GERİ ÇEKİLMİŞTİR" etiketi ile yayımlanır. Bilimsel kaydı korumak amacıyla geri çekilen makale, geri çekme bildirimiyle birlikte veri tabanında tutulmaya devam eder.

9.  Yayın Sonrası Tartışma ve Düzeltme Talepleri  /  Post-Publication Discussion and Correction Requests

ODÜSOBİAD welcomes post-publication scientific discussion and corrections. Readers, reviewers, and researchers may submit comments or concerns regarding published articles to the editorial office.

ODÜSOBİAD, yayın sonrası bilimsel tartışma ve düzeltmeleri memnuniyetle karşılar. Okuyucular, hakemler ve araştırmacılar, yayımlanmış makalelerle ilgili yorum ve endişelerini editörlük birimine iletebilir.

▸  Post-publication correction requests must be submitted using the Waiver Form (Post-Publication Correction Request Form) available on the journal's website.

Yayın sonrası düzeltme talepleri, derginin web sitesindeki Feragatname (Yayın Sonrası Düzeltme Talebi Formu) aracılığıyla iletilmelidir.

▸  The Editorial Board evaluates all requests and reserves the right to accept, reject, or redirect them.

Editör Kurulu tüm talepleri değerlendirir; kabul etme, reddetme veya farklı bir yola yönlendirme hakkını saklı tutar.

▸  Responses to post-publication comments of significant scientific interest may be published as letters or brief communications.

Önemli bilimsel ilgi gören yayın sonrası yorumlara yanıtlar, mektup veya kısa bildiri olarak yayımlanabilir.

10.  Şikayet ve İtiraz Süreci  /  Complaints and Appeals

Authors may appeal editorial decisions by submitting a written appeal to the Editor-in-Chief within 30 days of the decision notification. Appeals must clearly state the reasons for disagreement with reviewer or editorial assessments and should include new evidence or arguments where appropriate.

Yazarlar, karar bildiriminden itibaren 30 gün içinde Baş Editöre yazılı itiraz göndererek editöryal kararlarına itiraz edebilir. İtiraz; hakem veya editöryal değerlendirmeyle anlaşmazlık gerekçelerini açıkça belirtmeli ve uygun durumlarda yeni kanıt veya argüman içermelidir.

▸  Complaints about editorial conduct, reviewer misconduct, or journal processes should be submitted to the Editor-in-Chief at odudergi@gmail.com.

Editöryal davranış, hakem ihlali veya dergi süreçlerine ilişkin şikayetler odudergi@gmail.com adresinden Baş Editöre iletilmelidir.

▸  If the complaint cannot be resolved at the journal level, complainants may refer the matter to COPE.

Şikayet dergi düzeyinde çözülemezse, şikayetçiler konuyu COPE'a iletebilir.

▸  All complaints are treated confidentially and investigated impartially.

Tüm şikayetler gizlilik içinde ele alınır ve tarafsız biçimde soruşturulur.

11.  Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı  /  Use of Artificial Intelligence (AI) Tools

ODÜSOBİAD follows Scopus and Elsevier's recommendations regarding the use of generative AI and AI-assisted technologies in scholarly writing and the peer review process.

ODÜSOBİAD, akademik yazım ve hakemlik sürecinde üretici yapay zekâ ile yapay zekâ destekli teknolojilerin kullanımına ilişkin Scopus ve Elsevier tavsiyelerini benimsemektedir.

▸  AI tools (e.g., ChatGPT, Gemini, Copilot) cannot be listed as an author. Authorship requires accountability, which AI tools cannot fulfil.

Yapay zekâ araçları (örn. ChatGPT, Gemini, Copilot) yazar olarak gösterilemez. Yazarlık hesap verebilirlik gerektirir; bu koşul yapay zekâ araçları tarafından karşılanamaz.

▸  Authors who use AI tools in the preparation of their manuscript must disclose this in the manuscript using the journal's AI Declaration template.

Makale hazırlığında yapay zekâ araçlarını kullanan yazarlar bunu derginin YZ Bildirim şablonunu kullanarak makalelerinde açıklamalıdır.

▸  AI may be used for language editing, grammar checking, or formatting support — but not for generating data, analytical results, or core findings.

Yapay zekâ dil düzenleme, gramer denetimi veya biçimlendirme desteği amacıyla kullanılabilir; ancak veri üretmek, analitik sonuçlar veya temel bulgular oluşturmak için kullanılamaz.

▸  The use of AI in the peer review process is prohibited without the explicit permission of the Editor-in-Chief.

Hakemlik sürecinde yapay zekâ kullanımı, Baş Editörün açık izni olmaksızın yasaktır.

▸  All AI-generated content must be verified by the authors who take full responsibility for the accuracy and integrity of the work.

Yapay zekâ tarafından üretilen tüm içerikler, çalışmanın doğruluğu ve bütünlüğünden tam sorumlu olan yazarlar tarafından doğrulanmalıdır.

12.  Açık Erişim ve Uzun Vadeli Arşivleme  /  Open Access and Long-Term Archiving

ODÜSOBİAD is a fully open-access journal. All published content is freely available online without subscription or access fees, in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI).

ODÜSOBİAD tam açık erişimli bir dergidir. Yayımlanan tüm içerik, Budapeşte Açık Erişim Girişimi (BOAI) doğrultusunda abonelik veya erişim ücreti olmaksızın çevrimiçi olarak serbestçe erişilebilir.

▸  Article Processing Charge (APC): ODÜSOBİAD levies no article processing or submission charges. / Makale İşleme Ücreti: ODÜSOBİAD herhangi bir makale işleme veya gönderim ücreti almamaktadır.

▸  Published articles are permanently archived in DergiPark and indexed in national and international databases (TR Dizin, EBSCO, H.W. Wilson). / Yayımlanan makaleler DergiPark'ta kalıcı olarak arşivlenir ve ulusal ve uluslararası veri tabanlarında dizinlenir.

▸  The journal supports self-archiving: authors may deposit accepted manuscripts in institutional or subject repositories. / Dergi öz-arşivlemeyi destekler: yazarlar kabul edilmiş makalelerini kurumsal veya alan depolarına yükleyebilir.

13.  Etik İhlal Bildirimi  /  Reporting Ethical Concerns

Referans Standartlar / Reference Standards

COPE. (2022). Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing. https://doi.org/10.24318/cope.2019.1.12

Elsevier / Scopus. (2023). Guidance on the Scopus Title Evaluation Requirements of Publication Ethics and Malpractice Statement.

COPE. (2019). Retraction Guidelines. https://publicationethics.org/retraction-guidelines

Elsevier. (2024). The use of generative AI and AI-assisted technologies in the review process.

YÖK. Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi.