Hanelerin Araç Yakıt Harcamalarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Tobit Model Uygulaması
Öz
İhtiyaç haline gelen otomobil sahipliğinin yakıt fiyatlarındaki artışlar netice-sinde hanehalkı bütçesinde önemli bir yeri vardır ve ulaşım harcamalarının büyük bir kısmını yakıt harcamaları oluşturmaktadır. Hanehalklarının harcamalarının en önemli kalemlerinden biri olan yakıt harcamalarının belirleyicileri nelerdir? Bu husus çalışmanın motivasyon kaynağı olmuştur. Çalışma, özellikle hanehalklarının araç için yakıt harcamalarının belirleyicileri-ne odaklanarak ekonometrik bir model aracılığıyla literatüre katkıda bulunmaktadır. Bu amaçla, 2015-2019 yılları için Hanehalkı Bütçe Araştırması mikro veri seti kullanılmıştır. Çalışmada politika yapıcılara hanehalkının yakıt maliyetlerini düşürmek için niceliksel ve ekonomik bilgi sağlamak için hanehalkı yakıt maliyetine etki eden faktörler analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, demografik, ekonomik, sosyal ve çevresel göstergelere ilişkin faktörlerin hanehalklarının yakıt harcamaları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Yakıt Harcaması, Hanehalkı Bütçe Anketi, Ulaşım Harcaması, Tobit Model
Kaynakça
- Amemiya, T. (1984). Tobit models: A survey. Journal of econometrics, 24(1-2), 3-61.
- Anowar, S., Eluru, N. and Miranda-Moreno, L. F. (2018). How household transportation expenditures have evolved in Canada: a long term perspective. Transportation, 45(5), 1297-1317.
- Bardazzi, R. and Pazienza, M. G. (2018). Ageing and private transport fuel expenditure: Do generations matter?. Energy Policy, 117, 396-405.
- Besagni, G. and Borgarello, M. (2020). A bottom-up study on the relationships between transportation expenditures and socio-demographic variables: Evidences from the Italian case study. Travel Beha-viour and Society, 19, 151-161.
- Button, K., Ngoe, N. and Hine, J. (1993). Modelling vehicle ownership and use in low income count-ries. Journal of Transport Economics and Policy, 27(1), 51-67.
- Cascajo, R., Olvera, L. D., Monzon, A., Plat, D. and Ray, J. B. (2018). Impacts of the economic crisis on household transport expenditure and public transport policy: Evidence from the Spanish ca-se. Transport policy, 65, 40-50.
- Çebi Karaaslan, K., Çalmaşur, G. ve Emre Aysin, M. (2021). Bireylerin Yaşam Memnuniyetlerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 35(1), 263-290.
- https://doi.org/DOI: 10.16951/atauniiibd.789275
- Dargay, J. and Gately, D. (1999). Income’s effect on car and vehicle ownership, worldwide: 1960–2015. Transportation Research Part A, 33(2), 101–138.
- Dargay, J., Gately, D. and Sommer, M. (2007). Vehicle ownership and income growth, worldwide: 1960-2030. The energy journal, 28(4), 143-170.