Türkiye'de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme

Musa Öztürk; Erkan Kılıçer

doi:10.25287/ohuiibf.1717442

TR EN

Türkiye'de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme

Öz

Küreselleşme sürecinin ön kabullerinin yaygınlaşmasıyla birlikte kamunun ekonomi üzerindeki ağırlığının azaltılarak etkinliğinin arttırılması öne çıkmaya başlamıştır. Bu noktada bütçe yönetimi ve dolayısıyla bütçe açıkları daha da kritik öneme sahip hale gelmiştir. Bütçe açıkları kamu gelir ve giderleri arasındaki farkı göstermesi bakımından mali performansın önemli göstergeleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle bütçe açıklarındaki değişimler kamuoyu tarafından yakından takip edilmekte ve nedenleri üzerine mülahazalar yapılmaktadır. Özellikle bazı dönemlerde bütçe açıklarındaki değişimler yolsuzluk şüphelerini arttırmakta ve bu yolla da güven ortamını zedelediği düşüncesi genel kabul görmektedir. Çalışma kapsamında bu kabulün ne kadar tutarlı olduğu ampirik olarak incelenmektedir. Bu doğrultuda Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Uluslararası Şeffaflık Örgütü veri tabanlarından elde edilen ve 1995-2023 yıllarını kapsayan bütçe açığı/GSYH ve yolsuzluk algı endeksi verileri arasındaki ilişki Vektör Otoregresyon Analizi ile Granger ve Frekans Alanı Nedensellik testleriyle incelenmiştir. Elde edilen bulgular -öngörüye paralel olarak- bütçe açıklarındaki değişimlerin yolsuzluk algı endeksinde değişimlere neden olduğunu ve bu nedensellik ilişkisinin orta ve uzun dönemde geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Buradan hareketle yolsuzluk algı endeksindeki bozulmaların başta vergi bilinci ve ahlakını etkilediği düşünülürse yetkililerin mali verimlilik ve sürdürülebilirlik açısından bütçe açıkları konusunda çok daha hassas davranmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Bütçe Açıkları, Yolsuzluk, Yolsuzluk Algısı.

An Empirical Investigation on the Relationship Between Budget Deficits and Corruption Perception in Turkey

Öz

With the widespread acceptance of the presuppositions of the globalization process, increasing the efficiency of the public sector by reducing its weight on the economy has come to the fore. At this point, budget management and thus budget deficits have become more critical. Budget deficits are among the important indicators of fiscal performance as they show the difference between public revenues and expenditures. Therefore, changes in budget deficits are closely monitored by the public and their causes are analyzed. Especially in some periods, changes in budget deficits increase suspicions of corruption and thus, it is generally accepted that they undermine the environment of trust. This study empirically analyses to what extent this assumption is consistent. Accordingly, the relationship between budget deficit/GDP and corruption perception index data obtained from the Republic of Türkiye Ministry of Treasury and Finance with Transparency International covering the period 1995-2023 is analysed by Vector Autoregression Analysis and Granger and Frequency Domain Causality tests. The findings -in line with the prediction- reveal that changes in budget deficits cause changes in the corruption perception index and this causality relationship is valid in the medium and long run. Therefore, considering that the deterioration in the corruption perception index primarily affects tax awareness and morality, it is concluded that the authorities should be more sensitive about budget deficits in terms of fiscal efficiency and sustainability.

Anahtar Kelimeler

Budget Deficits, Corruption, Corruption Perception.

Kaynakça

Acet, H., Sönmez, A., & Acar, M.S. (2022). 1995-2019 yılları arasında Türkiye’nin yolsuzluk düzeyi ile kurumlar vergisi arasındaki ilişki. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (47), 16-30.
Ades, A. & Di Tella, R. (1997). National champions and corruption: Some unpleasant interventionist arithmetic. Economic Journal, 107(July), 1023–1042.
Aksu, H. & Başar, S. (2005). Yolsuzlukların bütçe açıkları üzerindeki etkisi. Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 20(1), 285–296.
Arslan, Ü. & Sağlam, Y. (2011). The Relationship Between Corruption and Public Investment: The Case ff Turkey. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (20), 365-378.
Asher, M. G. (2001). Design of tax systems and corruption. Conference on Fighting Corruption: Common Challenges and Shared Experiences, Konrad Adenauer Stiftung and SIIA.
Ay, A., Karaçor, Z., Mucuk, M. & Erdoğan, S. (2004). Bütçe açığı - cari işlemler açığı arasındaki ilişki: Türkiye örneği 1992-2003. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12), 75-82.
Bağcı, E. (2018). Bütçe açığı, ticari kredi faiz oranı ve özel sektör sabit sermaye yatırımları arasındaki nedensellik ilişkisi. Akademik Hassasiyetler, 5(10), 203-217.
Bağdigen, M. & Beşkaya, A. (2005). The impact of corruption on government revenues: The Turkish case. Yapı Kredi Economic Review, 16(2), 31–54.
Bağdigen, M. & Dökmen, G. (2006). Yolsuzluklarla Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (2), 23-38.
Bakırtaş, D. (2012). Yolsuzluğun vergi gelirleri üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Yönetim ve Ekonomi, 19(2), 87-98.

Bardhan, P. (1997). Corruption and development: A review of issues. Journal of Economic Literature. 35(3), 1320-1346.
Bayat, T., Şentürk, M. & Kayhan, S. (2014). Exchange rates and foreign exchange reserves in Turkey: Nonlinear and frequency domain causality approach. Theoretical and Applied Economics, XXI (11), 27-43.
Breitung, J. ve Candelon, B. (2006). Testing for short- and long-run causality: A frequency-domain approach. Journal of Econometrics, 132(2), 363-378.
d’Agostino, G., Dunne, J.P. & Pieroni, L. (2016). Government spending, corruption and economic growth. World Development, 84, 190-205.
Dağ, M. ve Kızılkaya, F. (2019). Bütçe açığı ile enflasyon ilişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama. İktisadi Yenilik Dergisi, 6(2), 76-85.
Delavallade, C. (2006). Corruption and distribution of public spending in developing countries. Journal of Economics and Finance, 30(2), 222-239.
Dickey, D.A. & Fuller, W.A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 74, 427-431.
Dickey, D.A. & Fuller, W.A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica, 49, 1057-1072.
Ghura, D. (1998). Tax revenue in Sub-Saharan Africa: Effects of economic policies and corruption. IMF Working Paper, WP/98/135.
Granger, C. W. J. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica. 37(3), 424-438.
Gupta, S., Davoodi, H. & Alonso-Terme, R. (1998). Does corruption affect income inequality and poverty? IMF Working Paper.
Gupta, S., Davoodi, H. & Tiongson, E. (2000). Corruption and provision of healthcare and education services. IMF Working Paper, WP/00/116.
Gweke, J., Meese, R. & Dent, W. (1983). Comparing alternative tests of causality in temporal systems: Analytic results and experimental evidence Journal of Econometrics, 21(2), 161-194
Hessami, Z. (2014). Political corruption, public procurement, and budget composition: Theory and evidence from OECD countries. European Journal of Political Economy, 34, 372-389.
Hillman, A. L. (2004). Corruption and public finance: An IMF perspective. European Journal of Political Economy, 20, 1067-1077.
Hosoya, Y. (1991). The decomposition and measurement of the interdependence between second-order stationary processes. Probability Theory and Related Fields, 88(4), 429-444.
Isaksen, J. (2005). The budget process and corruption. Anti-Corruption Resource Centre, U4 Issue, 3,1-20.
İnançlı, S. & Torusdağ, M. (2021). Cari açık - bütçe açığı ve faiz oranı ilişkisi bağlamında ikiz açık ve üçüz açık hipotezinin geçerliliği: 1990-2019 dönemi Türkiye örneği. Sosyoekonomi, 29(50), 299-315.
Karadeniz, Y. (2024). Bütçe açığı ve iç borç yükünün optimal düzeyi: 1975-2019 döneminde Türkiye’den kanıtlar. İzmir İktisat Dergisi, 39(1), 100-113.
Karaş, G. (2024). Bütçe açığı ve cari açık arasındaki ilişkinin analizi: Türkiye örneği (1975–2020). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 79, 276-288.
Kasal, S. (2019). Zamanlararası bütçe kısıtı ve Türkiye’de bütçe açıklarının sürdürülebilirliği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 207-221.
Keyifli Şentürk, N., Bayraktar, Y. & Özyılmaz, A. (2024). The relation between corruption and tax revenues: An assessment of transitional economies. Siyasal: Journal of Political Sciences, 33(2), 375–389.
Konukman, A. (2024). Türkiye’nin 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi Üzerine Değerlendirmeler. Eğitim Bilim Toplum Dergisi, 22(88), 55-74.
Lee, J. & Strazicich, M.C. (2002). Minimum LM unit root test with two structural breaks. Discussion Paper Check 02-20, Department of Economics, University of Central Florida.
Lee, J. & Strazicich, M.C. (2003). Minimum Lagrange multiplier unit root test with two structural breaks. The Review of Economics and Statistics, 85, 1082–1089.
Lee, J. & Strazicich, M.C. (2004). Minimum LM unit root test with one structural break. Appalachian State University Working Papers, 4(17), 1-17.
Mauro, P. (1998). Corruption and the Composition of Government Expenditure. Journal of Public Economics, 69, 263-279.
Moschovis, G. (2010). Public Spending Allocation, Fiscal Performance and Corruption. Economic Papers, 29(1), 64-79.
Oğur, F. (2023). Bütçe açığı, cari açık, yatırım-tasarruf açığı ve çıktı açığı bağlamında Türkiye’nin dördüz açık analizi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 170-192.
Gediz Oral, B. & Sayın, F. (2009). Mali yolsuzluğun yansımaları: Türkiye için eşbütünleşme analizi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, Prof. Dr. Şerafettin Aksoy'a Armağan, 141-176.
Öztürk, M. & Özker, A.N. (2025). Mali denge ve enflasyon oranının kur değişimine etkisi: Türkiye örneği. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (32), 29-46.
Peker, O. & Göçer, İ. (2012). Bütçe açıklarının ampirik analizi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 19(1), 163-178.
Phillips, P.C.B. ve Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
Potanlar, K., Samimi, A.J. & Roshan, A.R. (2010). Corruption and Tax Revenues: New Evidence From Some Developing Countries. Australian Journal Of Basic And Applied Sciences, 4(9), 4218-4222.
Sönmez Ozekicioglu, S. & Yaraşır Tülümce, S. (2020). The Impacts of Corruption on Budget Balance and Public Debt In Turkey: An Empirical Analysis. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(3), 46–60.
Şen, A. (1998). Uluslararası Politik Ekonomi Nedir? Atatürk Üniversitesi., İ.İ.B.F. Dergisi, 1-2(12), 393-408.
Şen, A. (2005a). Washington Konsensüs ve Gelişmekte Olan Ülkeler Sorunları: Eleştirel Bir Değerlendirme. Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 181-200.
Şen, A. (2005b). İktisadi Kalkınmada Devlet-Piyasa Nispi Rollerine İlişkin Tartışmalara “Washington Sonrası Konsensüs” Son Noktayı Koydu Mu? Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 325-341.
Tanzi, V. (1998a). Corruption Around The World: Causes, Consequences, Scope, and Cures. IMF Working Paper, WP/98/63.
Tanzi, V. (1998b). Corruption And The Budget: Problems and Solutions. In A. K. Jain (Ed.), Economics of corruption, 111-128.
Tanzi, V. & Davoodi, H.R. (1997). Corruption, Public Investment and Growth. IMF Working Paper, WP/97/139.
Tanzi, V. & Davoodi, H.R. (2000). Corruption, Growth, and Public Finances. IMF Working Paper, WP/00/182, 1–27.
TEPAV. (2006). Yolsuzlukla Mücadele- TBMM Raporu: Bir olgu olarak yolsuzluk, nedenler, etkiler ve çözüm önerileri (Yolsuzlukla Mücadele Kitapları-1, 2. Baskı). Ankara.
TESEV. (2014). Yolsuzluk ve Yolsuzlukla Mücadelede Türkiye Değerlendirme Raporu.
Transparency International. (2024). Corruption Perceptions Index 2024.
Transparency International. (n.d.). About.
Tunç Yılancı, C. & Şaşmaz, M.Ü. (2023). The Effect of Corruption on The Tax Revenues: Case of EU Transition Economies. İstatistik Araştırma Dergisi, 13(1), 73-84.
Vinod, H. D. (1999). Statistical Analysis of Corruption Data And Using The Internet to Reduce Corruption. Journal of Asian Economics, 10, 591-603.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maliye Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Musa Öztürk
0000-0002-0902-5787
Türkiye

Erkan Kılıçer ^*
0000-0001-9330-0165
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

11 Haziran 2025

Kabul Tarihi

29 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 19

DOI

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1717442

IZ

https://izlik.org/JA56ZX92ZB

APA

Öztürk, M., & Kılıçer, E. (2026). Türkiye’de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19, 1-16. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1717442

AMA

1.Öztürk M, Kılıçer E. Türkiye’de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme. ÖHÜİİBFD. 2026;(19):1-16. doi:10.25287/ohuiibf.1717442

Chicago

Öztürk, Musa, ve Erkan Kılıçer. 2026. “Türkiye’de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 19: 1-16. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1717442.

EndNote

Öztürk M, Kılıçer E (01 Mart 2026) Türkiye’de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 19 1–16.

IEEE

[1]M. Öztürk ve E. Kılıçer, “Türkiye’de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme”, ÖHÜİİBFD, sy 19, ss. 1–16, Mar. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1717442.

ISNAD

Öztürk, Musa - Kılıçer, Erkan. “Türkiye’de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 19 (01 Mart 2026): 1-16. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1717442.

JAMA

1.Öztürk M, Kılıçer E. Türkiye’de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme. ÖHÜİİBFD. 2026;:1–16.

MLA

Öztürk, Musa, ve Erkan Kılıçer. “Türkiye’de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 19, Mart 2026, ss. 1-16, doi:10.25287/ohuiibf.1717442.

Vancouver

1.Musa Öztürk, Erkan Kılıçer. Türkiye’de Bütçe Açıkları İle Yolsuzluk Algısı Arasındaki İlişki Üzerine Ampirik Bir İnceleme. ÖHÜİİBFD. 01 Mart 2026;(19):1-16. doi:10.25287/ohuiibf.1717442

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Yayın Etiği

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir. Etik denetimi ve etik dışı girişimlerin önlenmesi için iThenticate ya da Turnitin kullanılabilir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

- Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
- Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
- Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
- Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
- Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
-Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
- Yazar(lar) aynı yıl içerisinde sadece bir çalışmada yazar olarak yer alabilirler, aynı yazarın kabul almış diğer çalışmaları bir sonraki yıl (cilt) için yayın sürecine dahil edilir. Yazarlar, aynı yıl içerisinde ikinci çalışmaları için, kabul edilseler dahi yayımlanma talebinde bulunamazlar.

- Yazar(lar) çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilemez.

- Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Genel görev ve sorumluluklar

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarfetme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Okuyucu ile ilişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar ile ilişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
Editörler, yayın kapsamına uygun olan çalışmaları ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
"Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
Editörler, yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
Hakemler ile ilişkiler

Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Yayın kurulu ile ilişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.

Ayrıca editörler;

Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.
Dergi sahibi ve yayıncı ile ilişkiler

Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır.

Editöryal ve kör hakemlik süreçleri

Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel verilerin korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik kurul, insan ve hayvan hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.

Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem

Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik yayın bütünlüğünü sağlamak

Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri mülkiyet haklarının korunması

Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve tartışmaya açıklık

Editörler;

Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.
Şikayetler

Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Politik ve Ticari kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Çıkar çatışmaları

Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

-Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
-Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
-Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
-Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
-Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
-Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
-Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayıncısı olan Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, kâr amacı gütmeyen bir devlet üniversitesidir. Bu bağlamda Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) ile ilgili aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen ohuiibfdergisi@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.