Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü

Mustafa Sarkım; Ramazan Kurtoğlu

doi:10.25287/ohuiibf.1950611

EN TR

The Role of Social Media in the Tourist Consumption Preferences of Generation Z Consumers

Öz

The widespread of the internet, innovations in communication technologies have increased social media usage, transformed decision-making processes across many fields. Individuals belonging to Generation Z—born in the early 2000s and frequent users of technology and social media—leverage social media in their decision-making processes. While social media platforms serve as tools for tourists to find inspiration, plan their trips, they offer tourism businesses opportunities for promotion, consumer engagement. Studies in the literature have shown that social media influences decision-making processes regarding the purchase of goods and services, tourism-related consumption. The aim of the study is to determine the impact of social media on the travel and holiday decisions of Generation Z individuals. A total of 248 Turkish and 108 international students from Yozgat Bozok University participated in this study, which employed a descriptive research design. A questionnaire consisting of 28 statements was administered to the participants. It was determined by analyzing the students' responses to the scales regarding the “impact of social media on travel and holiday decisions,” “trust in social media regarding travel and holiday decisions,” and “social media usage patterns.” Frequency distributions and means, exploratory factor analysis, analysis of variance were utilized in the analysis of the data and the testing of hypotheses. According to the analysis results, students who use social media rely on, utilize social media during the decision-making processes regarding travel, accommodation, the choice of entertainment venues. Today, tourism businesses, destinations must use social media effectively, create content tailored to the generations they target.

Anahtar Kelimeler

Social Media, Generation Z, Tourist Consumption Preference

Destekleyen Kurum

No support was received from institutions during the study process.

Etik Beyan

This study was prepared in accordance with ethical guidelines throughout all stages of its preparation.

Teşekkür

We would like to thank the editors and reviewers who contributed to the publication process

Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü

Öz

İnternetin yaygınlaşması, iletişim teknolojilerindeki yenilikler, sosyal medya kullanımını arttırmış, birçok alanda karar alma süreçlerini değiştirmiştir. 2000’li yılların başında doğan ve teknolojiyi, sosyal medyayı sık kullanan Z kuşağı bireyleri karar süreçlerinde sosyal medyadan yararlanmaktadır. Sosyal medya platformları, turistlerin ilham almaları, seyahatlerini planlamalarında araç görevi görürken, turizm işletmelerinin tanıtımlarında, tüketicilerle etkileşim kurmalarında fırsatlar sunmaktadır. Literatürdeki çalışmalarda, sosyal medyanın mal ve hizmet satın alma, turistik tüketim karar süreçlerinde etkili olduğu görülmüştür. Çalışmanın amacı sosyal medyanın Z kuşağı bireylerinin seyahat ve tatil kararları üzerindeki etkisini belirlemektir. Tanımlayıcı araştırma modelinde olan bu çalışmaya Yozgat Bozok Üniversitesinden 248 Türk ve 108 uluslararası öğrenci katılmıştır. Katılımcılara 28 ifadeden oluşan anket formu uygulanmıştır. Öğrencilerin “seyahat ve tatil kararlarında sosyal medyanın etkisi”, seyahat ve tatil kararlarında sosyal medyaya güven” ve “sosyal medya kullanım durumları” ölçeklerine verdikleri cevaplar analiz edilerek belirlenmiştir. Verilerin analizinde frekans dağılımları ve ortalamalar, açıklayıcı faktör analizi; hipotezlerin testinde varyans analizinden yararlanılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre, sosyal medya kullanan öğrenciler, seyahat kararı, konaklama tesisi, eğlence yeri seçimi karar süreçlerinde sosyal medyaya güvenmekte, sosyal medyadan yararlanmaktadır. Günümüzde turizm işletmeleri, destinasyonlar sosyal medyayı etkin bir şekilde kullanmalı, hitap ettikleri kuşaklara göre içerik üretmelidirler.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Medya, Z Kuşağı, Turistik Tüketim Tercihleri

Destekleyen Kurum

Çalışma sürecinde kurumlardan destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın tüm hazırlanma süreçlerinde etik kurallara uygun olarak hazırlanmıştır.

Teşekkür

Yayın sürecinde katkı sağlayan editör ve hakemlere teşekkür ederiz.

Kaynakça

Acharjee, S. K., & Ahmed,T.(2023). The impact of social media on tourists' decision-making process: An empirical study based on Bangladesh. Journal of Social Sciences and Management Studies, 56-71. https://doi.org/10.56556/jssms.v3i1.685
Adıgüzel,O., Batur. H.Z. & Ekşili, N. (2014). Kuşakların değişen yüzü ve Y kuşağı ile ortaya çıkan yeni çalışma tarzı: Mobil yakalılar. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt: 1, sayı:19, 165-182.
Agyapong, E. & Yuan, J.Q. (2022) Social media impact on tourism destination decision: evidence from international students in China. Open Journal of Applied Sciences , 12, 2055-2080.
Alan, A. K., Kabadayı, E. T. & Erişke, T. (2018). İletişimin yeni yüzü: dijital pazarlama ve sosyal medya pazarlaması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 17, Sayı: 66 (493-504).
Ali,I., Azhar, N., Jamal, M. T. & Khan, S.A.(2022). Role of rise in social media on travel and tourism industry. International Journal of Research and Analytical Reviews (IJRAR), vol:9, no:3, 1150-1155.
Altınay, M., Güçer, E. & Bağ, C. (2017). Consumer behavior in the process of purchasing tourism product in social media, İAD İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(1), 381-402.
Alves, C. (2024). How marketers can reach gen z on social media. https://www.searchenginejournal.com/social-media-gen-z/485152/
Amaro, S., Duarte, P. & Henriques, C. (2016). Travelers’ use of social media: A clustering approach. Annals of Tourism Research, vol:59, 1-15.
Amedie,J. (2015). The impact of social media on society, http://scholarcommons.scu.edu/engl_176/2.
Anusha, K., Poojitha, S. & Podile, V.R. (2020). The impact of online content and interactions on generation z consumers. International Journal of Advanced Science and Technology, vol:29, no: 5, 4762-4770.

Ayhün, S.E. (2013). Kuşaklar arasındaki farklılıklar ve örgütsel yansımaları. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, Cilt:2, sayı:1, 93-112.
Barman, H. & Sharma, S. (2021). Impact of social media on choice of tourist destinations by university students. Journal of Tourism & Development, no: 35, 161-169.
Belber, B.G. & Eker, S. (2022). Sosyal medyanın destinasyon tercihine etkisi: Kapadokya örneği. Yeni Medya, 2022(12), 205- 233. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1090256
Buhalis, D. & Low, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20 years on and 10 years after the internet—The state of eTourism research. Tourism Management, vol:29. 609-623.
Büyükşener, E. (2009). Türkiye’de sosyal ağların yeri ve sosyal medyaya bakış. XIV. Türkiye’de İnternet Konferansı Bildirileri, 12-13 Aralık, Bilgi Üniversitesi, İstanbul.
Chen, H. (2010). Advertising and generational identity: A theretical model. American Academy of Advertising Conference Proceedings, 132-140.
Çakmak, F. & Çelik, M.Y. (2017). Türkiye’de istihdamın kuşaklara göre analizi, Sayıştay Dergisi, sayı: 104, 65-86.
Çalışkan, M. & Mencik, Y. (2015). Değişen dünyanın yeni yüzü: sosyal medya. Akademik Bakış Dergisi, Sayı:50, 254-277.
Çora, H. (2019). The effects of characteristics of generation Z on 21st century business strategies, KAUJEASF, 10(2), 909-926.
Davis, J. (2016). Social media. The ınternational encyclopedia of political communication içinde, Edit: Gianpietro Mazzolen, JohnWiley & Sons, Inc, 1-8. DOI: 10.1002/9781118541555.wbiepc004
Deloitte. (2018). Welcome to generation Z. https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/us/Documents/consumer-business/welcome-to-gen-z.pdf .
Dinler, Z. (2012). Bölgesel iktisat. Ekin Basın Yayın Dağıtım, Bursa.
Dolot, A. (2018). The characteristic of generation Z. e-mentor, nr:2(74) 44-50, http://dx.doi.org/10.15219/em74.1351
Dwityas,N.A. & Briandana,R. (2017). Social media in travel decision making process. International Journal of Humanities and Social Science, vol: 7, No:7., 193-201.
Erol, G. & Hassan,A. (2014). Gençlerin sosyal medya kullanımı ve sosyal medya kullanımının tatil tercihlerine etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, cilt:7, sayı:31, 804-812.
Fan, R. (2023). Social media’s rising influence on the travel industry. https://www.hospitalitynet.org/opinion/4114532.html
Garson, D. (2012). Testing statistical assumptions. Statistical Publishing Associates, Asheboro.
George, D. & Mallery, P. (2019). IBM SPSS Statistics 25 Step by Step. A simple guide and reference. Routledge, New York.
Güzel, C. (2020). Sosyal medyanın neliği, gelişimi ve kullanım alanları üzerine kuramsal bir inceleme. Sosyolojik Düşün, cilt: 5, sayı:2, 93-112.
Hardey, M. (2011). Generation C: content, creation, connections and choice. International Journal of Market Research, Vol. 53, No. 6, 2-19.
Iyer, S. R. (2023). The evolution of social media: from six degrees to facebook and beyond. https://www.linkedin.com/pulse/evolution-social-media-from-six-degrees-facebook-beyond-iyer
İnal, H.İ. (2023). Z kuşağının sosyal medyanın siyasi etkisine yönelik algısının sosyal medyanın oy verme davranışı üzerindeki etkisine yönelik algısına etkisi ve sosyal medyada siyasi iletişim davranışının aracılık rolü. International Journal of Social and Humanities Science Research (JSHSR), 10(92), 378-394.
Jayatissa, K.A.D.U. (2023). Generation Z – A new lifeline: A systematic literature review. Sri Lanka Journal of Social Sciences and Humanities, 3(2), 179-186.
Kaplan, A. M. & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media. Business Horizons, 53, 59-68.
Karaatlı, M. (2006). Verilerin düzenlenmesi ve gösterimi, (içinde) Kalaycı Ş. (Editör), SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri, 2. Baskı, Asil Yayın Dağıtım, Ltd. Şti., Ankara.
Kayış, A. (2006). Güvenilirlik analizi, (içinde) Kalaycı Ş. (Editör), SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri, 2. Baskı, Asil Yayın Dağıtım, Ltd. Şti., Ankara.
Kemp, S. (2025). We are social. Digital 2025 global overview report, https://wearesocial.com/wp-content/uploads/2025/02/GDR-2025-v2.pdf
Koc, T. & Akbıyık, A. (2020) ‘Social network sites (SNS) and their irrepressible popularity: can they really cause an addiction?’, in managing social media practices in the digital economy. Edit: Shirin Alavi, Vandana Ahuja IGI Global, pp. 234–263.
Kurtuluş, K. (1998). Pazarlama araştırmaları. Avcıol Basım-Yayın, İstanbul.
Magrebi, M., Abbasi, A. & Waller, S.T. (2016). Transportation application of social media: travel mode extraction, 19th International Conference on Intelligent Transportation Systems (ITSC), 1-4 November, Rio de Jenerio, Brasil.
Merabet, A. (2020). Tourist destination choice and social media. American International Journal of Business Management (AIJBM), vol:3, no:11, 26-33.
Molloy,R. (2023). The importance of social media marketing in tourism, https://www.linkedin.com/pulse/importance-social-media-marketing-tourism-roger-molloy
No, E. & Kim, J.K. (2015). Comparing the attributes of online tourism information sources, Computers in Human Behavior, 50, 564-575. http://dx.doi.org/10.1016/j.chb.2015.02.063
Ofori-Okyere, I. (2019). The role of social media platforms in the promotion of beach resorts in the Western Region of Ghana. Addri Journal of Arts and Social Sciences, vol:16, no: 6(4). 99-122
Onat, F. (2010). Bir halkla ilişkiler uygulama alanı olarak sosyal medya kullanımı: sivil toplum örgütleri üzerine bir inceleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, Güz 2010, Sayı:31, ss. 103- 122.
Papaiacovou, S. (2023). Tourism industry: The influence of social media, https://www.linkedin.com/pulse/tourism-industry-influence-social-media-savvas-papaiacovou
Rathore, A.K., Joshi U.C. & Ilavarasan P.V. (2017). Social media usage for tourism: A case of Rajasthan tourism. Procedia Computer Science 122, 751-758.
Safko, L. & Brake,D.K. (2009). The social media bible: tactics, tools and strategies for business success, John Wiley&Sons, New Jersey.
Sarıoğlu, C. İ. (2021). Sosyal medya kullanımını etkileyen faktörler üzerine bir araştırma. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, ICOMEP Özel Sayısı, 277-298.
Sarıoğlu, E. B. & Özgen, E. (2018). Z kuşağının sosyal medya kullanım alışkanlıkları üzerine bir çalışma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, cilt:11, sayı: 60, 1067-1081.
Sarıtaş, E. & Barutçu,S. (2016). Tüketici davranışlarının analizinde kuşaklar: Sosyal medya kullanımı üzerinde bir araştırma. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies, 3(2), 1-15.
Silva, S. C., Machado, J. C. & Cruz, M. (2017). The influence of WOM and peer ınteraction in the decision-making process of generation Z within the family. International Journal of Marketing, Communication and New Media, special Number 2, 106-136.
Singh,S., Kumar, M., Rawat, A., Khosla, R. & Mehendale, S. (2020). Social media and its impact on user behavior – A methodological and thematic review. Journal of Content, Community & Communication, 12 (6), 236-249.
Şahin, A. & Kartal, B. (Edit.). (2011), Pazarlama araştırması. Lisans Yayıncılık, İstanbul.
Tanković, A. Č., Bilić, İ & Sohor, A. (2022). Social networks influence in choosing a tourist destination. Journal of Content, Community & Communication, Vol:15, year:8, 2-14.
Taş, M., Ünal, A & Zengin, B. (2019). Sosyal medyanın turistlerin satın alma kararları üzerindeki etkisi: Erzincan-Kemaliye Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(3), 2226-2250
Tešin, A., Pivac, T., Besermenji, S. & Obradovic, S. (2022). Exploring the influence of instagram on travel destinatıon choice. The European Journal of Applied Economics, 19(1), 66-80.
Tükel Paker, İ. B. (2022). Z kuşağının tüketim tercihlerinde sosyal medya fenomenlerinin etkisi. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 5(4): 451-461.
Uygun, F. B & Kalender, A. (2023). Z kuşağının online satın alma davranışında sosyal medya kullanım alışkanlığı ve FoMO: üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, cilt:26, sayı:1, 95-110.
Wang, H. & Yan, J. (2022). Effects of social media tourism information quality on destination travel intention: Mediation effect of self-congruity and trust. Frontiers in Psychology. 13:1049149, 1-14. doi: 10.3389/fpsyg.2022.1049149
Yuan, Y., Chan, C-S., Eichelberger, S., Ma, H. & Pikkemat, B. (2021). The effect of social media on travel planning process by Chinese tourists: the way forward to tourism futures. Journal of Tourism Futures, 1-20. DOI 10.1108/JTF-04-2021-0094

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mustafa Sarkım ^*
0000-0003-4701-7064
Türkiye

Ramazan Kurtoğlu
0000-0001-7213-0400
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

5 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

22 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 21

DOI

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1950611

IZ

https://izlik.org/JA29RZ76FP

APA

Sarkım, M., & Kurtoğlu, R. (2026). Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21, 1-23. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1950611

AMA

1.Sarkım M, Kurtoğlu R. Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü. ÖHÜİİBFD. 2026;(21):1-23. doi:10.25287/ohuiibf.1950611

Chicago

Sarkım, Mustafa, ve Ramazan Kurtoğlu. 2026. “Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 21: 1-23. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1950611.

EndNote

Sarkım M, Kurtoğlu R (01 Ekim 2026) Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 1–23.

IEEE

[1]M. Sarkım ve R. Kurtoğlu, “Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü”, ÖHÜİİBFD, sy 21, ss. 1–23, Eki. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1950611.

ISNAD

Sarkım, Mustafa - Kurtoğlu, Ramazan. “Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 21 (01 Ekim 2026): 1-23. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1950611.

JAMA

1.Sarkım M, Kurtoğlu R. Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü. ÖHÜİİBFD. 2026;:1–23.

MLA

Sarkım, Mustafa, ve Ramazan Kurtoğlu. “Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 21, Ekim 2026, ss. 1-23, doi:10.25287/ohuiibf.1950611.

Vancouver

1.Mustafa Sarkım, Ramazan Kurtoğlu. Z Kuşağı Tüketicilerinin Turistik Tüketim Tercihleri Sürecinde Sosyal Medyanın Rolü. ÖHÜİİBFD. 01 Ekim 2026;(21):1-23. doi:10.25287/ohuiibf.1950611

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

ETİK İLKELER ve YAYIN POLİTİKASI

YAYIN ETİĞİ

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir. Etik denetimi ve etik dışı girişimlerin önlenmesi için iThenticate veya Turnitin kullanılabilir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Yazar(lar) aynı yıl içerisinde sadece bir çalışmada yazar olarak yer alabilirler, aynı yazarın kabul almış diğer çalışmaları takip eden yıldan sonrası için yayın sürecine dahil edilir.
Yazarlar, ikinci çalışmaları için çalışmalarının yayına kabul edilmesi durumunda bile takip eden yıl içerisinde yayımlanma talebinde bulunamazlar.
Yazar(lar) çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir.
Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilemez.
Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Genel Görev ve Sorumluluklar

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu İle İlişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar İle İlişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
Editörler, yayın kapsamına uygun olan çalışmaları ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
"Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
Editörler, yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler İle İlişkiler

Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Yayın Kurulu İle İlişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.

Ayrıca editörler;

Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.

Dergi Sahibi ve Yayıncı İle İlişkiler

Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır.

Editoryal ve Kör Hakemlik Süreçleri

Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite Güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel Verilerin Korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik Kurul, İnsan ve Hayvan Hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem

Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik Yayın Bütünlüğünü Sağlamak

Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması

Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve Tartışmaya Açıklık

Editörler;

Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikayetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Politik ve Ticari Kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Çıkar Çatışmaları

Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür.

Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir.
İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır.
Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayıncısı olan Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, kâr amacı gütmeyen bir devlet üniversitesidir. Bu bağlamda Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) ile ilgili aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen ohuiibfdergisi@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.