Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Sınıf İçi Ders İşleme Sürecindeki Soru Sorma Tekniklerinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırmada, sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınıf içi ders işleme süreçlerindeki soru sorma tekniklerini incelemek ve örneklerle betimleyerek yorumlamak amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları Sakarya ili sınırları içinde görev yapmakta olan dört sosyal bilgiler öğretmenidir. Öğretmenlerden biri özel okulda diğerleri devlet okulunda çalışmaktadır. Araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan “Gözlem Formu”, “Görüşme Formu” ve gözlem yapılan derslerin kayıt altına alındığı “Video kayıtları” veri toplama araçlarıdır. Veri toplama araçları benzer çalışmalar incelendikten sonra oluşturulmuş ve alan uzmanlarının görüş ve önerileri doğrultusunda şekillendirilmiştir. Araştırma kapsamında dört sosyal bilgiler öğretmeni her biri sekiz saat olmak üzere toplam 32 ders saati gözlemlenmiş ve tüm ders süreci kamera ile kayıt altına alınmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilmiş olan veriler daha önceden belirlenmiş temalar doğrultusunda özetlenmiş ve yorumlanmıştır. Tüm video ve ses kayıtları transkript edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenler genel olarak bekleme süresine dikkat etmişler ve cevaplar karşısında pekiştirme, geçiş soruları, ipuçları verme gibi teknikler kullanmışlardır. Sorulara verilen cevaplar yanlış veya eksikse öğretmenler ipuçları vermiş ve kısmen de olsa açıklama istemişlerdir. Sorulara hiç cevap verilmediğinde aynı soru başka öğrencilere sorulmuş en sonunda öğretmen tarafından cevaplanmıştır. İpuçları ve ek sorular da genelde sınıfa yöneltilmiştir. Sınıf içi ders süreçlerinde öğrenci cevaplarına karşı öğretmenlerde azarlama, kaşlarını çatma gibi olumsuz tepkiler gözlemlenmemiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Referans10 Gözütok, F.D. (2006). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara: Ekinoks Yayıncılık.
- Referans11 Güler, A. & Halıcıoğlu, M. B. ve Taşğın, S. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
- Referans12 Küçükahmet, L. (2014). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara: Nobel Yayıncılık
- Referans13 Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. S. Turan (Ed.). Nobel.
- Referans14 Öztürk, C. (2006). Sosyal bilgiler: toplumsal yaşama disiplinlerarası bir bakış. Öztürk, C. (Editör). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi yapılandırmacı bir yaklaşım içinde (s.21-50). Ankara: Pegem A Yayıncılık
- Referans15 TDK. (2000). Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
- Referans16 Selçuk, Z. (2001). Okul deneyimi ve uygulama. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım
- Referans17 Senemoğlu, N. (1997). Gelişim öğrenme ve öğretim. Ankara: Spot Matbaacılık.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Güneş Kılınç
*
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
0000-0002-3007-1120
Türkiye
Hüseyin Çalışkan
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-6849-1318
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
2 Şubat 2018
Kabul Tarihi
22 Mayıs 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 37 Sayı: 1