Sosyobilimsel Konu Senaryolarının İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması

The purpose of this study is to examine how socioscientific issues (SSI) scenarios have been written in the literature. Three criteria were defined to identify socioscientific issue scenarios: Studies which have been published in the last 5 years and in pre-reviewed journals and identified the issue as socioscientific issue scenario. Relevant databases were reviewed using both Turkish and English versions of "socioscientific issues", "socioscientific issue scenarios" and "socioscientific argumentation" keywords. After the literature review fifteen scenarios included in the seven articles selected with lottery were analyzed with content analysis. Analyzes showed that there is no consensus on how much and in which order the objective, positive, or negative information should be included in socioscientific issue scenarios. However, it was found that there is consensus on selecting the issues which are relevance to real life, related to target curriculum, and which offer opportunities for debate. It is believed that the present study will contribute to the writing of socioscientific issue scenarios.

Bu çalışmanın amacı, literatürdeki sosyobilimsel konu (SBK) senaryolarının nasıl yazıldığının incelenmesidir. SBK senaryolarını içeren çalışmaların tespit edilmesi amacıyla yapılan literatür taramasında üç temel kriter belirlenmiştir: (a) Çalışmaların son beş yılda yayınlanmış olması, (b) hakemli dergilerde yayınlanan çalışmalar olması, (c) SBK içeriklerinin çalışmalarda senaryo olarak tanımlanması. İlgili veri tabanları “sosyobilimsel konular”, “sosyobilimsel konu senaryoları” ve “sosyobilimsel argümantasyon” anahtar kelimelerinin hem Türkçe hem de İngilizce versiyonları kullanılarak taranmıştır. Literatür taraması sonucunda kura yöntemi ile seçilen yedi makale içerisinde yer alan on beş SBK senaryosu içerik analizine tabi tutulmuştur. Analizler, SBK senaryoları yazılırken, sosyobilimsel konu ile ilgili tarafsız, olumlu ya da olumsuz bilgilere ne derece ve hangi sırayla yer verilmesi gerektiği noktasında bir fikir birliği olmadığını göstermiştir. Ancak gerçek yaşamla ilişkili olan, insanlık için önem arz eden, tartışma fırsatı sunan ve hedef öğretim programı ile ilişkili konuların seçilmesi noktalarında bir uyum olduğu tespit edilmiştir. Mevcut çalışmanın SBK senaryolarının yazılması ve SBK temelli öğretimlerde bu senaryoların kullanılması açısından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.