“Yön”ünü Arayan Sol: Kalkınmada Eklektik Deneyimleme

Bu makale, 1960’lı yılların Türkiye’sinde, ideolojik biçimlenme çabaları içinde, sol açmazlara bir yönelim kazandırmak amacıyla ortaya çıkmış Yön hareketini konu edinmektedir. Yön, başlangıçta küçük bir aydın grubunun bir araya gelmesiyle oluşan harekettir. Hareket, kendisini çıkardıkları Yön isimli dergi etrafında ifade etmektedir. Milliyetçilik, kalkınma ve sosyalizm temel tartışma temalarını oluşturmaktadır. Bu konuların ortaya çıkması kendiliğinden değil tarihsel bir sürekliliğin gerekliliğidir. Türk modernleşmesinin bütün sancılarını içinde barındırmaktadır. 1960’lı yılların başlıca sorunsallarından biri de kalkınma problemidir. Yön hareketinin kalkınmaya yönelik uygulamak istediği temel reçete sosyalizmdir. Ancak sosyalizm Batı’da ortaya çıktığı tarihsel koşullar ile değil Türkiye’ye özgü toplumsal koşulların yarattığı farklılaşmalar üzerine ele alınmaktadır. Başlıca yerli tavır ise Kemalizm ve sosyalizmin eklektik bir çaba içinde sunulmasıdır. Kemalizm’in emperyalizme karşı verdiği bağımsızlık savaşı üzerinde sosyalizmin ilkeleri bütünleştirilmek istenmektedir. Hareket, milli ekonomi temelinde anti-emperyalist bir kalkınmanın ancak milliyetçi bir yaklaşımla gerçekleşebileceğini savunmaktadır. Kemalizm, sosyalizm ve milliyetçilik fikirleri üzerine kurulu hareketin kalkınma modeli bu anlamda Türk tipi bir sosyalizmdir.

The article aims to explain The Yön Movement which arises for giving a direction to the left deadlocks in Turkey of 1960s. The Yön Movement is formed by consisted of a small group of intellectuals at the beginning. The movement who express themselves around the Yön Journal which they published. Their fundamental themes of discussion consist of nationalism, development and socialism. In 1960s, one of the major problematical issues of Turkish Left was the development problem. The basic solution offered by the Yön movement for development problem is socialism. This socialist ideology comprising a local attitude is the presentation of Kemalism and Socialism in an eclectic effort. It is desired to integrate the independence war of Kemalism against imperialism on the principles of socialism. While The Yön Movement approaches to the economic part of socialism through development, it approaches to the ideological part of socialism focusing to differentiated processes of social groups not focusing of intersecting factors of historical conditions which like socialist sides of the day did. In this sense, the socialist solution of The Yön Movement involves the structure of Turkish society and the historical conditions which pave the way for this. The movement argues that an anti-imperialist development on the basis of a national economy can only come true with a nationalist approach. The development model of the movement based up on the ideas of Kemalism, socialism and nationalism in this sense is a socialism of Turkish style.