“Kişilik, Mesleki Tercih ve Performans İlişkisi: Akademik Personel Üzerine Bir Araştırma”

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

KİŞİLİK, MESLEKİ TERCİH VE PERFORMANS İLİŞKİSİ: AKADEMİK PERSONEL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Kişiler açısından hayati kararlardan bir tanesi olan meslek seçimi şüphesiz bireyin hayatının tüm alanlarını etkilemektedir. Durumsal faktörler göz önünde bulundurulduğunda, ülkemiz bireyleri mesleki tercihleri ve kariyer planlarını yaparken, biraz da zorunlu olarak kendi isteklerinden ziyade işsizlik durumu, cazip olmayan sektörlerden kaçış, yıldızı parlayan mesleklerin çekiciliği ve hatta ÖSS puanı gibi etkenlere odaklanmakta, bu durum ise haliyle bireylerin kişilik tipleri ve ilgi alanları ile zorunluluktan seçmiş oldukları meslekler arasında farklılıklar ve uyumsuzluklar yaratarak, kişilerin gelecekteki kariyer başarılarına olumsuz etki yapabilmektedir. Bu çalışmada, ülkenin ihtiyacı olan insan gücünü yetiştirme sorumluluğunu yüklenen akademik personelin mesleki tercihleri ve kişilikleri arasındaki uyum ile kariyer başarıları arasındaki ilişkinin, John Holland’ın (1996) mesleki tercih kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Ancak toplanan verilerin lojistik regresyon yöntemi ile analiz edilmesi sonucunda modellerin hem kişilik boyutlarını tahmin edemedikleri, hem de kişilik tipleri ile performans arasında açıklayıcı bir ilişki ortaya çıkaramadıkları görülmüştür. Söz konusu durumun yabancı kaynaklı kişilik tiplemesinin kültürel etkiler sonucunda anlaşılamaması nedeniyle ortaya çıkmış olabileceği düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler

• Mesleki tercih kuramı, kişilik tipleri, ilgi envanteri

Kaynakça

1. Ardıç, K. ve T. Baş. (2001) “Kamu ve Vakıf Üniversitelerindeki Akademik Personelin İş Tatmin
2. Düzeyinin Karşılaştırılması”, http://www.ikademi.com/orgutsel-davranis/1592-kamu-ve-vakif- universitelerindeki-akademik-personelin-tatmin-duzeyi.html, [İndirme tarihi: 18.12.2009].
3. Armstrong, P. I., S. X. Day, J. P. McVay ve J. Rounds. “Holland’s RIASEC Model as an Integrative Framework for Individual Differences”, Journal of Counseling Psychology. 55:1, , 1-18. Barutçugil, İ. Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. İstanbul: Kariyer Yayınları, 2004.
4. Bergeron, D. M. ve X. F. Liang. “Thriving in the Academy: A Model of Faculty Career Success”, Academy of Management Proceedings. 2007, 1-6.
5. Bingöl, D. İnsan Kaynakları Yönetimi. İstanbul: Beta Yayınları, 2003.
6. Bolino, M. C. “Expatriate Assignments and Intra-Organizational Career Success: Implications for Individuals and Organizations”, Journal of International Business Studies. 38:5, 2007, 819
7. Bozionelos, N. “Intra-organizational Network Resources; How They Relate to Career Success and Organizational Commitment”, Personnel Review. 37:3, 2008, 249-263.
8. Costa, Jr., T. Paul, R.R. McCrae ve J. L. Holland. “Personality and Vocational Interests in an Adult Sample”, Journal of Applied Psychology. 69:3, 1984, 390-400.

9. Feldman, D. C. “The Mid-Career Success Guide: Planning for the Second Half of Your Working Life”, Academy of Management Perspectives. 21:1, 2007, 84-85.
10. Hansen, J.C. “Assessment of interests”, içinde: Career development and counseling: Putting theory and research to work, (Editörler: S.D. Brown ve R.W. Lent), Wiley, Hoboken, NJ, 2005. ss. 281-304.
11. Herr, L. E., S.H. Cromer ve S.G. Niles. Career Guidance and Counseling Systematic Aproaches. U.S.A: Pearson Education, 2004.
12. Holland, J. L. “Exploring Careers with a Typology”, American Psychologist. 51:4, 1996, 397-406.
13. Ivancevich, J. M. Human Resource Management. NewYork: McGraw Hill, 2003.
14. Koç, B. İlgi Ölçümlerinin Madde Sayısının Azaltılması ve Yaş Ranjının Genişletilmesine Yönelik Bir Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adana, 2006.
15. Kuder, G. F. “Kuder Preference Record-Vocational: Manual”, Journal of Abnormal and Social Psychology. 34, 1939, 271-274.
16. Kuzgun, Y. Meslek Danışmanlığı Kuramlar Uygulamalar. Ankara: Nobel Yayınları, 2006.
17. Miller, M. J. “A ‘Circuitou’ Test of Holland's Theory”, Journal of Employment Counseling. 31:3, , 137-143. Miller, M. J. “Broadening the Use of Holland’s Hexagon with Specific Implications for Career Counselors”, Journal of Employment Counseling. 35:1, 1998, 2-6.
18. Özgüven, İ. E. Psikolojik Testler. Ankara: PDREM Yayınları, 2000.
19. Robbins, S. Organizational Behavior. New Jersey: Prentice Hall, 2005.
20. Sidiropoulou-Dimakakou, D., K. Mylonas, ve K. Argyropoulou “Holland’s Hexagonal Personality Model for a Sampleof Greek University Students”, International Journal for Educational and Vocational Guidance. 8:2, 2008, 111-125.
21. Strong, E.K. Jr. “Theories of selling”, Journal of Applied Psychology. 9, 1925, 75-86.