Araştırma Makalesi

Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı

Cilt: 31 Sayı: 4 25 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı

Öz

Meyve ve sebze işleme endüstrileri üretimlerinin %35-40’ından fazlasını kabuk, tohum, posa veya diğer atıklar olarak açığa çıkarmaktadır. Bu atıkların değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yaygınlaşmakla birlikte, çalışmaların temelinde atıkların bileşiminde yer alan değerli bileşikleri katma değerli ürünlere dönüştürmek, ürünleri zenginleştirmek veya farklı alanlarda çeşitli amaçlarla değerlendirerek sürdürülebilirlik ve geri kazanım amaçlanmaktadır. Muz kabuğu, gıda üretim yerlerinde ve evsel olarak açığa çıkmakta ve geri kazanılmamaktadır. Bu çalışmada, puding üretimine muz kabuğu tozu ve sorbitol kullanımı dahil edilerek D-optimal birleşik tasarımı ile puding formülasyonları oluşturulmuştur. Bu amaçla muz kabuğu sodyum metabisülfit (%0.25, m/v) ve sitrik asit (%0.25, m/v) çözeltilerinin karışımından (%50:50, v/v) oluşan çözeltisi içerisinde 24 sa. bekletildikten sonra etüvde 60 °C’de kurutularak toz haline getirilmiştir. Deneme tasarımına göre belirlenen üretim noktalarında pudingler üretilerek, toplam fenolik madde, toplam flavonoid madde, antioksidan aktivite, serum ayrılması ve genel beğeni açısından formülasyon optimize edilmiştir. Optimum noktada elde edilen puding ile muz kabuğu tozu ve sorbitolün kullanılmadığı kontrol puding örnekleri 0, 5 ve 10 gün süre ile depolanmıştır. Optimum puding örneklerinin toplam fenolik madde, toplam flavonoid madde ve antioksidan aktivite değerleri kontrol puding örneğine göre depolama süresince anlamlı olarak (p<0.05) yüksek olduğu belirlenmiştir. Serum ayrılması değerlerinin optimum pudingde daha düşük olduğu, viskozite değerlerinin ise her iki örnekte depolama ile birlikte azaldığı belirlenmiştir. Atık bir ürün olan muz kabuğunun ve sorbitolün puding formülasyonunda kullanımı ile hem pudinglerin fonksiyonel özelliklerinde gelişme sağlanmış hem de daha düşük kalorili ürün elde edilmiştir. Bu çalışmanın muz kabuğunun ve sorbitolün farklı gıda formülasyonlarında kullanımını artırmaya yönelik fonksiyonel ürünlerin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Marenda F. R. B, Colodel C, Canteri M. H. G, de Olivera Müller C. M, Amante E. R, de Oliveira Petkowicz C. L, de Mello Castanho Amboni R. D. “Investigation of cell wall polysaccharides from flour made with waste peel from unripe banana (Musa sapientum) biomass”. Journal of the Science of Food and Agriculture, 99(9), 4363-4372, 2019.
  2. [2] TÜrKEr B, Savlak N, Kaşıkcı M. B. “Effect of green banana peel flour substitution on physical characteristics of gluten-free cakes”. Current Research in Nutrition and Food Science Journal, 4, 197-204, 2016.
  3. [3] Fatemeh S. R, Saifullah R, Abbas F. M. A, Azhar M. E. “Total phenolics, flavonoids and antioxidant activity of banana pulp and peel flours: influence of variety and stage of ripeness”. International Food Research Journal, 19(3), 2012.
  4. [4] Emaga T. H, Andrianaivo R. H, Wathelet B, Tchango J. T, Paquot M. “Effects of the stage of maturation and varieties on the chemical composition of banana and plantain peels”. Food Chemistry, 103(2), 590-600, 2007.
  5. [5] Hu H, Jiang H, Sang S, McClements D. J, Jiang L, Wen J., ... Qiu C. “Research advances in origin, applications, and interactions of resistant starch: Utilization for creation of healthier functional food products”. Trends in Food Science & Technology, 104519, 2024.
  6. [6] Bakar S. K. S. A, Ahmad N, Jailani F. “Chemical and functional properties of local banana peel flour”. J. Food Nutr. Res, 6(8), 492-496, 2018.
  7. [7] Kabir M. R, Hasan M. M, Islam M. R, Haque A. R, Hasan S. K. “Formulation of yogurt with banana peel extracts to enhance storability and bioactive properties”. Journal of Food Processing and Preservation, 45(3), e15191, 2021.
  8. [8] Martins A. N. A, Pasquali M. A. D. B, Schnorr C. E, Martins J. J. A, de Araújo G. T, Rocha A. P. T. “Development and characterization of blends formulated with banana peel and banana pulp for the production of blends powders rich in antioxidant properties”. Journal of Food Science And Technology, 56, 5289-5297, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şura Arslan Bu kişi benim
Türkiye

Beyza Nur Duru Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

14 Eylül 2024

Kabul Tarihi

10 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 31 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Arslan, Ş., Duru, B. N., Berktaş, S., & Çam, M. (2025). Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 31(4), 701-711. https://izlik.org/JA75TM56AP
AMA
1.Arslan Ş, Duru BN, Berktaş S, Çam M. Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31(4):701-711. https://izlik.org/JA75TM56AP
Chicago
Arslan, Şura, Beyza Nur Duru, Serap Berktaş, ve Mustafa Çam. 2025. “Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 (4): 701-11. https://izlik.org/JA75TM56AP.
EndNote
Arslan Ş, Duru BN, Berktaş S, Çam M (01 Ağustos 2025) Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 4 701–711.
IEEE
[1]Ş. Arslan, B. N. Duru, S. Berktaş, ve M. Çam, “Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 4, ss. 701–711, Ağu. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75TM56AP
ISNAD
Arslan, Şura - Duru, Beyza Nur - Berktaş, Serap - Çam, Mustafa. “Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31/4 (01 Ağustos 2025): 701-711. https://izlik.org/JA75TM56AP.
JAMA
1.Arslan Ş, Duru BN, Berktaş S, Çam M. Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31:701–711.
MLA
Arslan, Şura, vd. “Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 4, Ağustos 2025, ss. 701-1, https://izlik.org/JA75TM56AP.
Vancouver
1.Şura Arslan, Beyza Nur Duru, Serap Berktaş, Mustafa Çam. Muz kabuğu tozu ve sorbitolün puding üretiminde kullanımı: D-optimal birleşik deneme tasarımı yaklaşımı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Ağustos 2025;31(4):701-1. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75TM56AP