Araştırma Makalesi

Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati

Sayı: 56 1 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati

Öz

Bu araştırmanın amacı ergen sosyotelist davranışının ebeveyn sosyotelizmine maruz kalma ve empati değişkenleri tarafından yordanıp yordanmadığını saptamak ve ergen sosyotelist davranışının cinsiyet, sınıf düzeyi, akıllı telefona sahip olma durumu, canlı dersler ve eğitimler haricinde günlük akıllı telefon kullanım süresine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın çalışma grubunu 2020 – 2021 eğitim öğretim yılında Bursa’nın Kestel ve Gürsu ilçelerinde öğrenim gören 5, 6, 7, 8 ve 9. sınıf öğrencilerinden uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 734’ü kız, 285’i erkek olmak üzere toplamda 1019 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma verileri Genel Sosyotelist Olma Ölçeği (GSO), Genel Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeği (GSMK) ve KASİ Empatik Eğilim Ölçeği Ergen Formu ile elde edilmiştir. Araştırma kapsamında ergen sosyotelist davranışının gruplar arasındaki farkını tespit etmek için Bağımsız Örneklemler İçin t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Ergen sosyotelist davranışının ebeveyn sosyotelizmine maruz kalma ve empati değişkenleri tarafından ne düzeyde yordandığını tespit etmek için Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında yapılan fark istatistiklerine göre kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre; akıllı telefona sahip olan öğrencilerin akıllı telefona sahip olmayan öğrencilere göre genel sosyotelist olma toplam puanları daha yüksek bulunmuştur. 5. sınıf öğrencilerin diğer sınıf düzeylerine göre genel sosyotelist olma ortalama puanları daha düşük bulunmuştur. Günlük telefon kullanma süresi 1 saat ve 2 saat olan katılımcıların günlük telefon kullanma süresi 3, 4 ve 5 saat olan katılımcılara göre genel sosyotelist olma toplam puanları daha düşük bulunmuştur. Yapılan regresyon analizi sonucuna göre ebeveyn sosyotelizmine maruz kalma ve empati değişkenleri ergenlerin sosyotelist davranışının önemli yordayıcıları olduğu belirlenmiş ve ergen sosyotelist davranışındaki değişimin %13.5’ini açıklamaktadır. Bulgular, ortaokul ve lise öğrencilerine yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerini planlama ve uygulama önemli ipuçları sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

sosyotelizm, ebeveyn sosyotelizmi, empati

Kaynakça

  1. Aagaard, J. (2019). Digital akrasia: a qualitative study of phubbing. AI & SOCIETY, 35, 237-244. https://doi.org/10.1007/s00146-019-00876-0
  2. Al‐Saggaf, Y. ve O’Donnell, S. B. (2019). Phubbing: Perceptions, reasons behind, predictors, and impacts. Human Behavior and Emerging Technologies, 1(2), 132–140. https://doi.org/10.1002/hbe2.137
  3. Al-Saggaf, Y., MacCulloch, R. ve Wiener, K. (2018). Trait Boredom Is a Predictor of Phubbing Frequency. Journal of Technology in Behavioral Science, 4(3), 245–252. https://doi.org/10.1007/s41347-018-0080-4
  4. Arslan, K. A., Tunç, Z. ve Çolak, C. (2019). Veri dönüşümü için açık kaynak erişimli web tabanlı yazılım: veri dönüşüm yazılımı. F.Ü. Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, 33 (3), 175-181.
  5. Aydoğdu, F. ve Çevik, Ö. (2020). Okul psikolojik danışmanlarının sosyotelist davranışlarının, sosyotelizme maruz kalma ve yalnızlık düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Humanistic Perspective, 2 (3), 219-230. https://doi.org/10.47793/hp.810850
  6. Aykaç, S. ve Yıldırım, Ş. (2021). Gelişen Dünyada nomofobi ve sosyotelist olma- sosyotelizme maruz kalmanın etkileri. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 243-256. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2021.21.60703-780598
  7. Bai, Q., Bai, S., Dan, Q., Lei, L., & Wang, P. (2020). Mother phubbing and adolescent academic burnout: The mediating role of mental health and the moderating role of agreeableness and neuroticism. Personality and Individual Differences, 155, 109622. https://doi.org/10.1016/j.paid.2019.109622
  8. Bai, Q., Lei, L., Hsueh, F. H., Yu, X., Hu, H., Wang, X., & Wang, P. (2020). Parent-adolescent congruence in phubbing and adolescents’ depressive symptoms: A moderated polynomial regression with response surface analyses. Journal of Affective Disorders, 275, 127–135. https://doi.org/10.1016/j.jad.2020.03.156
  9. Balta, S., Emirtekin, E., Kircaburun, K. ve Griffiths, M. D. (2018). Neuroticism, trait fear of missing out, and phubbing: The mediating role of state fear of missing out and problematic instagram use. International Journal of Mental Health and Addiction, 18(3), 628–639. https://doi.org/10.1007/s11469-018-9959-8
  10. Barrios-Borjas, D. A., Bejar-Ramos, V. A. ve Cauchos-Mora, V. S. (2017). Uso excesivo de Smartphones/teléfonos celulares: Phubbing y Nomofobia. Revista Chilena de Neuro-Psiquiatría, 55(3), 205–206. https://doi.org/10.4067/s0717-92272017000300205

Kaynak Göster

APA
Aydoğdu, F., & Yaşar, S. (2022). Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 56, 401-425. https://doi.org/10.9779/pauefd.1042303
AMA
1.Aydoğdu F, Yaşar S. Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati. PAÜEFD. 2022;(56):401-425. doi:10.9779/pauefd.1042303
Chicago
Aydoğdu, Fuat, ve Sümeyra Yaşar. 2022. “Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 56: 401-25. https://doi.org/10.9779/pauefd.1042303.
EndNote
Aydoğdu F, Yaşar S (01 Eylül 2022) Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 56 401–425.
IEEE
[1]F. Aydoğdu ve S. Yaşar, “Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati”, PAÜEFD, sy 56, ss. 401–425, Eyl. 2022, doi: 10.9779/pauefd.1042303.
ISNAD
Aydoğdu, Fuat - Yaşar, Sümeyra. “Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 56 (01 Eylül 2022): 401-425. https://doi.org/10.9779/pauefd.1042303.
JAMA
1.Aydoğdu F, Yaşar S. Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati. PAÜEFD. 2022;:401–425.
MLA
Aydoğdu, Fuat, ve Sümeyra Yaşar. “Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 56, Eylül 2022, ss. 401-25, doi:10.9779/pauefd.1042303.
Vancouver
1.Fuat Aydoğdu, Sümeyra Yaşar. Ergen Sosyotelist Davranışlarının (Phubbing) Yordayıcıları Olarak Ebeveyn Sosyotelizmine Maruz Kalma ve Empati. PAÜEFD. 01 Eylül 2022;(56):401-25. doi:10.9779/pauefd.1042303

Cited By