Sınıf Öğretmenliğinde Uzmanlaşma Modellerin Karşılaştırılması: Öğretmenlere Yönelik Yansımalar ve Modellere İlişkin Görüşler

Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin uzmanlaşmasına dayalı üç farklı modelin uygulandığı okullarda çalışan sınıf öğretmenlerinin özyeterliği, mesleğe yönelik tutumu, iş doyumu ve motivasyonunun dört yıl boyunca nasıl değiştiğinin ve öğretmenlerin modeller hakkındaki görüşlerinin incelenmesidir. Bu bağlamda incelenen modeller a) bütünsel ve dört yıllık döngüsel (geleneksel), b) bütünsel, üç yıllık döngüsel ve branşlaşmış model ve c) bütünsel, iki yıllık döngüsel ve branşlaşmış modeldir. Retrospektif boylamsal ve eşzamanlı karma desen temele alınarak 2017-2021 yılları arasında, farklı modelleri uygulayan altı özel ilkokulda çalışan sınıf öğretmenlerinin (ilk yıl 21/ son yıl 14 kişi) özyeterliği, motivasyonu ve iş doyumu izlenmiş; odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Bulgulara göre, öğretmenlerin özyeterliği ve motivasyonunda anlamlı bir farklılık elde edilemezken, iki ve üç yıllık döngüsel ve branşlaşmış modelde görev yapan öğretmenlerin iş doyumlarının, geleneksel modele göre ikinci ve üçüncü yılda anlamlı derecede daha yüksek olduğu görülmüştür. Ancak bu farklılıkların model gereği göreve yeni başlayan öğretmenlerden kaynaklandığı, genel durumu yansıtmadığı belirlenmiştir. Nitel bulgularda farklı modellerin öğrencilere, öğretmenlere, yöneticilere ve velilere yönelik etkileri ve modellere ilişkin öneriler elde edilmiştir. Katılımcı öğretmenler her modele ilişkin olumlu ve olumsuz etkileri dile getirmekle birlikte, aynı öğretmenin bir öğrenci grubuyla en az üç ya da dört yılı birlikte geçirmesini önermişlerdir.

The aim of this study was to examine the self-efficacy, attitudes towards the profession, job satisfaction and motivation of classroom teachers working in schools with different specialization models in classroom teaching over a four-year period and to examine teachers' views about the models. The models examined in the study are a) self-contained and four-year looping (traditional), b) self-contained, three-year looping and departmentalized model, and c) self-contained, two-year looping and departmentalized model. Based on a retrospective longitudinal and concurrent mixed-methods design, between 2017 and 2021, the self-efficacy, motivation and job satisfaction of classroom teachers (21 in the first year and 14 in the last year) working in six private primary schools implementing different models were monitored and focus group interviews were conducted. According to the findings, while there was no significant difference in teachers' self-efficacy and motivation, it was observed that the job satisfaction of teachers working in the two- and three-year looping and departmentalized model was significantly higher in the second and third years compared to the traditional model. However, it was concluded that this difference might result from the teacher change due to the model and may not address the whole situation. The qualitative findings generated results on the effects of different models on students, teachers, administrators, and parents, as well as suggestions about the models. While the participating teachers expressed each model’s positive and negative effects, they suggested that the same teacher should work with the same student group for at least three or four years.