Araştırma Makalesi

Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü

Sayı: 62 23 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü

Öz

Bu araştırmada, ergenlerin algıladığı ebeveyn akademik başarı baskısı ve desteği ile yaşam doyumları arasındaki ilişkide akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmaların aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 14-18 yaş aralığında (X̄=15.79; Ss=1.18), 528’i kadın (%66.7) 264’ü erkek (%33.3) olmak üzere toplam 792 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı ve Desteği Ölçeği (EABDÖ), Öğrenci Yaşam Doyum Ölçeği (ÖYDÖ), Akademik Başarıya İlişkin Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (ABİBÇÖ) ile elde edilmiştir. Bu araştırma kapsamında hipotezleri test etmek amacıyla yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Araştırma sonuçları; (1) ebeveyn akademik başarı baskısı ve desteğinin ayrı ayrı şekilde ergen yaşam doyumunun ve akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmaların yordayıcısı olduğunu ve (2) ergen akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmalarının yaşam doyumunu yordadığını göstermektedir. Bunun yanında (3) ergenlerin akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmalarının; ebeveyn başarı baskısı ile ergen yaşam doyumu arasındaki ilişkide tam aracı etkisi olduğu ve ebeveyn başarı desteği ile ergen yaşam doyumu arasındaki ilişkiye ise kısmi aracı etkisi olduğu görülmüştür. Son olarak bulgular (4) çalışmada önerilen kavramsal modelin ergen yaşam doyumunun toplam varyansının %37’sini açıklayabildiğini göstermiştir. Bu araştırmanın sonucunda; ergenlerin ebeveynlerinden algıladıkları akademik başarı baskısı ve desteği ile birlikte akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmalarının onların yaşam doyumları üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn başarı baskısı, Ebeveyn başarı desteği, Bilişsel çarpıtmalar, Yaşam doyumu

Kaynakça

  1. Acun-Kapikiran, N., Körükçü, Ö., & Kapikiran, S. (2014). The Relation of Parental Attitudes to Life Satisfaction and Depression in Early Adolescents: The Mediating Role of Self-Esteem. Educational Sciences: Theory and Practice, 14(4), 1246-1252. https://doi.org/10.12738/estp.2014.4.2137
  2. Adams, G. R., Ryan, B. A., Ketsetzis, M., & Keating, L. (2000). Rule compliance and peer sociability: A study of family process, school-focused parent-child interactions, and children’s classroom behavior. Journal of Family Psychology, 14(2), 237-250. https://doi.org/10.1037//0893-3200.14.2.237
  3. Albano, A. R. (2011). The relationship among perfectionism, life satisfaction, and socio-emotional variables in gifted children [Yayımlanmamış Doktora Tezi, Hofstra University].
  4. Alpar, R. (2013). Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Yöntemleri (4. Baskı). Detay Yayıncılık.
  5. Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103, 411-423. https://doi.org/10.1037/0033-2909.103.3.411
  6. Anlayışlı, C. (2017). Lise öğrencilerinde internet bağımlılığı ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi (KKTC örneklemi) [Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Lefke Avrupa Üniversitesi].
  7. Antaramian, S. (2017). The importance of very high life satisfaction for students’ academic success. Cogent Education, 4(1), 1307622. https://doi.org/10.1080/2331186X.2017.1307622
  8. Bandalos, D. L. (2002). The effects of item parceling on goodness-of-fit and parameter estimate bias in structural equation modeling. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 9(1), 78-102. https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0901_5
  9. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
  10. Beck, A. T., Rush, A. J., Shaw, B. F., & Emery, G. (1987). Cognitive therapy of depression. Guilford Press.

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, O., & Kaya, İ. (2024). Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 62, 432-462. https://doi.org/10.9779/pauefd.1301720
AMA
1.Yıldırım O, Kaya İ. Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü. PAÜEFD. 2024;(62):432-462. doi:10.9779/pauefd.1301720
Chicago
Yıldırım, Orhan, ve İdris Kaya. 2024. “Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 62: 432-62. https://doi.org/10.9779/pauefd.1301720.
EndNote
Yıldırım O, Kaya İ (01 Eylül 2024) Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 62 432–462.
IEEE
[1]O. Yıldırım ve İ. Kaya, “Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü”, PAÜEFD, sy 62, ss. 432–462, Eyl. 2024, doi: 10.9779/pauefd.1301720.
ISNAD
Yıldırım, Orhan - Kaya, İdris. “Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 62 (01 Eylül 2024): 432-462. https://doi.org/10.9779/pauefd.1301720.
JAMA
1.Yıldırım O, Kaya İ. Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü. PAÜEFD. 2024;:432–462.
MLA
Yıldırım, Orhan, ve İdris Kaya. “Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 62, Eylül 2024, ss. 432-6, doi:10.9779/pauefd.1301720.
Vancouver
1.Orhan Yıldırım, İdris Kaya. Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü. PAÜEFD. 01 Eylül 2024;(62):432-6. doi:10.9779/pauefd.1301720