Zihinsel Yetersizliği Olan Çocuklara Gündüz Tuvalet Kontrolü Becerisi Öğretiminde Anneleri Tarafından Sunulan Geleneksel Gündüz Tuvalet Kontrolü Öğretimin Etkililiği

In this study the effectiveness of a center based family training program on toilet training skills of mothers of children with developmental disabilities and on children’s bladder control were investigated. The study group consisted of three children with developmental disabilities and their mothers. In order to investigate the effectiveness of the family training program multiple baseline across subjects design was used. In order to gather data from mothers and children in the study group, dryness duration record keeping skill measurement tool, daytime bladder control facilitation skill measurement tool, and daytime bladder control measurement tool were used. The findings of this study showed that the center based family training program was effective on mothers’ record keeping of their children’s dryness duration and day time bladder control facilitation skills and on children’s achieving bladder control. Furthermore the findings indicated that children maintained their daytime toilet control skills two, four and six weeks after having completed the family training program and the program had high treatment fidelity.

Özet Bu çalışmada kuruma dayalı olarak uygulanan aile eğitim programının annelerin zihinsel yetersizliği bulunan çocuklarına tuvalet kontrolü kazandırmalarına için gerekli olan becerileri kazanmaları ile çocuklarının tuvalet kontrolü kazanmasındaki etkiliği incelenmiştir. Çalışma grubunu, zihinsel yetersizliği olan 7 ile 7 yaş 6 ay aralığında bulunan üç erkek çocuk ile anneleri oluşturmuştur. Çalışmada uygulanan aile eğitim programının etkiliğini belirlemek için denekler arası çoklu başlama düzeyi modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunda yer alan anneler ve çocuklardan veri elde etmek amacıyla kuruluk süresi kaydı tutma becerisi ölçü aracı, gündüz tuvalet kontrolünü kazandırma becerisi ölçü aracı ve gündüz tuvalet kontrolü ölçü aracı kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, kuruma dayalı olarak yürütülen aile eğitim programının, annelerin çocuklarına yönelik kuruluk kaydı tutma ve gündüz tuvalet kontrolü kazandırma becerilerini kazanmalarında ve çocuklarının gündüz tuvalet kontrolünü kazanmalarında etkili olduğunu gösterir niteliktedir. Ayrıca elde edilen bulgular, uygulanan aile eğitim programının tamamlanmasından iki, dört ve altı hafta sonra çocukların gündüz tuvalet kontrolüne ilişkin kazanımlarının kalıcılıklarını koruduklarını göstermiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bu bulgular, zihinsel yetersizliği olan çocuklara tuvalet kontrolü becerilerinin öğretimine ilişkin yansımaları açısında ilgili alan yazın çerçevesinde tartışılmıştır.