Deprem Kaygısı Ölçeği'nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Hüseyin Bayram

doi:10.9779/pauefd.1353924

EN TR

Developing an Earthquake Anxiety Scale: A Validity and Reliability Study

Öz

In this study, the aim is to develop a tool that can measure earthquake anxiety levels of adolescents at the secondary school level who have experienced the earthquake. The study was conducted with the help of the quantitative descriptive survey model. The study group consisted of 866 adolescents aged between 10-14 years and studying in secondary schools in four provinces (Diyarbakır, Malatya, Adıyaman, and Gaziantep) affected by the earthquakes that took place in the Kahramanmaraş province of Türkiye on 6 February, 2023. In order to determine the construct validity of the scale, factor analyses were conducted on two different groups. First, an exploratory factor analysis revealed that the scale consisted of one factor, and explained 64.34% of the total variance. The confirmatory factor analysis confirmed the structure of the scale as a model. For the reliability of the scale, Cronbach Alpha coefficient, and item-total correlations were calculated, and the lowest 27% group was compared with the highest 27% group. The results of the study show that the scale developed to measure the earthquake anxiety level of adolescents at the secondary school level is a valid, reliable, and useful measurement tool.

Anahtar Kelimeler

Earthquake anxiety, scale development, validity, reliability

Deprem Kaygısı Ölçeği'nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu araştırmada depremi deneyimlemiş ortaokul kademesindeki ergenlerin deprem kaygı düzeylerini ölçebilecek bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeliyle gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu 6 Şubat 2023’te Türkiye’nin Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremlerin etkilediği illerden Diyarbakır, Malatya, Adıyaman ve Gaziantep’teki ortaokullarda eğitim gören 10-14 yaşları arasındaki toplam 866 ergen birey oluşturmuştur. Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek için iki farklı grup üzerinden faktör analizleri yapılmıştır. Öncelikle açımlayıcı faktör analizi ile ölçeğin tek faktörden oluştuğu ve toplam varyansın %64.34’ünü açıkladığı belirlenmiştir. Ardından gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi sonucunda tek faktörlü ölçeğin yapısı bir model olarak doğrulanmıştır. Ölçeğin güvenirlik çalışması için Cronbach Alpha katsayısı ve madde toplam korelasyonları hesaplanmış ve alt %27’lik-üst %27’lik grupların karşılaştırması yapılmıştır. Araştırma sonuçları, ortaokul kademesindeki ergenlerin deprem kaygı düzeyini ölçmek için geliştirilen ölçeğin geçerli, güvenilir ve kullanışlı bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Deprem kaygısı, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik

Etik Beyan

Araştırmada etik kurallara uyulmuştur.

Kaynakça

AFAD (5 March, 2023). News. https://www.afad.gov.tr/haberler
Asgari, M., Vakili, P., & Askari, A. (2020). Post-traumatic stress disorder among adolescents subsequent to eastern azerbaijan earthquake in Iran: A study. Asian Journal of Multidimensional Research, 9(5), 281-287. https://doi.org/10.5958/2278-4853.2020.00165.2
Bal, F., & Akgül, Ö. (2023). Earthquake anxiety scale development. The Journal of Academic Social Science, 139(139), 77-96. https://doi.org/10.29228/ASOS.68461
Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F., & Kılıç Çakmak, E. (2022). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods in education]. Pegem Academy Publications.
Cadichon, J. M., Lignier, B., Cénat, J. M., & Derivois, D. (2017). Symptoms of PTSD among adolescents and young adult survivors six years after the 2010 Haiti earthquake. Journal of Loss and Trauma, 22(8), 646-659. https://doi.org/10.1080/15325024.2017.1360585
Chen, X. Y., Chen, J., Shi, X., Jiang, M., Li, Y., Zhou, Y., ... & Chan, C. L. W. (2020). Trajectories of maternal symptoms of posttraumatic stress disorder predict long-term mental health of children following the Wenchuan earthquake in China: A 10-year follow-up study. Journal of Affective Disorders, 266, 201-206. https://doi.org/10.1016/j.jad.2020.01.084
Craske, M. G., Rauch, S. L., Ursano, R., Prenoveau, J., Pine, D. S., & Zinbarg, R. E. (2011). What is an anxiety disorder?. Focus, 9(3), 369-388. https://doi.org/10.1176/foc.9.3.foc369
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları [Multivariate statistics for social sciences: SPSS and LISREL applications]. Pegem Academy Publication.
Derivois, D., Mérisier, G. G., Cénat, J. M., & Castelot, V. (2014). Symptoms of posttraumatic stress disorder and social support among children and adolescents after the 2010 Haitian earthquake. Journal of Loss and Trauma, 19(3), 202-212. https://doi.org/10.4172/1522-4821.1000115
Field, A. (2017). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage.

Filiz, M., Karagöz, Y., & Karaşin, Y. (2023). Scale development study to determine the psychological effects of individuals exposed to earthquake. Dicle University Social Sciences Institute Journal, (33), 236-250. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1263545
Genç, M., & Sözen, E. (2021). The Sustainable Scale of Earthquake Awareness, development, validity and reliability study. International Electronic Journal of Environmental Education, 11(1), 24-41. https://doi.org/10.18497/iejeegreen.794680
Geng, F., Zhou, Y., Liang, Y., Zheng, X., Li, Y., Chen, X., & Fan, F. (2019). Posttraumatic stress disorder and psychiatric comorbidity among adolescent earthquake survivors: A longitudinal cohort study. Journal of Abnormal Child Psychology, 47(4), 671-681. https://doi.org/10.1007/s10802-018-0462-2
Gerstner, R. M., Lara-Lara, F., Vasconez, E., Viscor, G., Jarrin, J. D., & Ortiz-Prado, E. (2020). Earthquake-related stressors associated with suicidality, depression, anxiety and post-traumatic stress in adolescents from Muisne after the earthquake 2016 in Ecuador. BMC Psychiatry, 20(1), 1-9. https://doi.org/10.1186/s12888-020-02759-x
Hardayati, Y. A., & Mustikasari, M. (2019). The implementation of relaxation and distraction techniques on adolescents experiencing anxiety in earthquake prone areas. International Journal of Nursing and Health Services, 2(3), 9-15. https://doi.org/10.35654/ijnhs.v2i3.105
Hardayati, Y. A., Mustikasari, & Panjaitan, R. U. (2021). The effects of thought stopping on anxiety levels in adolescents living in earthquake-prone areas. Enfermeria Clinica, 31, S395-S399. https://doi.org/10.1016/j.enfcli.2021.01.001
Hikichi, H., Aida, J., Kondo, K., Tsuboya, T., & Kawachi, I. (2019). Residential relocation and obesity after a natural disaster: A natural experiment from the 2011 Japan earthquake and tsunami. Scientific Reports, 9(1), 1-11. https://doi.org/10.1038/s41598-018-36906-y
Kanamori, H., Rivera, L., & Lambotte, S. (2019). Evidence for a large strike-slip component during the 1960 Chilean earthquake. Geophysical Journal International, 218(1), 1-32. https://doi.org/10.1093/gji/ggz113
Kline, R. (2011). Convergence of structural equation modeling and multilevel modeling. In M. Williams, & W. P. Vogt (Eds.) The SAGE handbook of innovation in social research methods (pp.562-589). Sage Publications.
Lau, J., Yeung, N., Yu, X. N., Zhang, J., Mak, W. W., & Lui, W. W. (2013). Validation of the Chinese version of the children’s revised impact of event scale (CRIES) among Chinese adolescents in the aftermath of the Sichuan Earthquake in 20. Comprehensive Psychiatry 54, 83–90. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2012. 06.007
Ma, Y., Yan, R., Wang, G., Yu, H., Li, M., Ding, Z., & Zhang, Z. (2022). Groundwater level changes before the 1976 Tangshan M S 7.8 earthquake and its relation with the earthquake nucleation process. Chinese Journal of Geophysics, 65(4), 1325-1335. https://doi.org/10.6038/cjg2022P0165
Margolin, G., Ramos, M. C., & Guran, E. L. (2010). Earthquakes and children: The role of psychologists with families and communities. Professional Psychology: Research and Practice, 41(1), 1. https://doi.org/10.1037/a0018103
Marthoenis, M., Ilyas, A., Sofyan, H., & Schouler-Ocak, M. (2019). Prevalence, comorbidity and predictors of post-traumatic stress disorder, depression, and anxiety in adolescents following an earthquake. Asian Journal of Psychiatry, 43, 154-159. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2019.05.030
Mawarni, I., Suyadi, T., Pamungkas, S. R., & Mutiawati, V. K. (2020). The effect of earthquakes and tsunamis preparedness on anxiety levels: A case study of Alue Naga village, Banda Aceh. International Journal of Disaster Management, 3(2), 48-57. https://doi.org/10.24815/ijdm.v3i2.18720
Munro, B. H. (2005). Statistical methods for health care research. Lippincott Williams & Wilkins.
Niu, Y., Jiang, N., & Jiang, X. (2021). Factors related to the resilience of Tibetan adolescent survivors ten years after the Yushu earthquake. International Journal of Disaster Risk Reduction, 65, 102554. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102554
Öcal, A. (2019). Natural disasters in Turkey: Social and economic perspective. International Journal of Disaster Risk Management, 1(1), 51-61. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=937628
Pulinets, S., & Ouzounov, D. (2018). The possibility of earthquake forecasting: learning from nature. IOP Publishing.
Rajabi, M. S., Taghaddos, H., & Zahrai, S. M. (2022). Improving emergency training for earthquakes through ımmersive virtual environments and anxiety tests: A case study. Buildings, 12(11), 1850. https://doi.org/10.3390/buildings12111850
Rezayat, A. A., Sahebdel, S., Jafari, S., Kabirian, A., Rahnejat, A. M., Farahani, R. H., ... & Nour, M. G. (2020). Evaluating the prevalence of PTSD among children and adolescents after earthquakes and floods: A systematic review and meta-analysis. Psychiatric Quarterly, 91, 1265-1290. https://doi.org/10.1007/s11126-020-09840-4
Roussos, A., Goenjian, A., Steinberg, A., Sotiropoulou, C., Kakaki, M., Kabakos, C., et al. (2005). Posttraumatic stress and depressive reactions among children and adolescents after the 1999 earthquake in Ano Liosia, Greece. American Journal of Psychiatry 162, 530–537. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.162.3.530
Salecl, R. (2004). On anxiety. Routledge.
Scherer, R. F., Luther, D. C., Wiebe, F. A., & Adams, J. S. (1988). Dimensionality of coping: Factor stability using the ways of coping questionnaire. Psychological Reports, 62(3), 763–770. https://doi.org/10.2466/pr0.1988.62.3.763
Shani Kadmiel, S., Averbuch, G., Smets, P., Assink, J., & Evers, L. (2021). The 2010 Haiti earthquake revisited: An acoustic intensity map from remote atmospheric infrasound observations. Earth and Planetary Science Letters, 560, 116795. https://doi.org/10.1016/j.epsl.2021.116795
Shen, Y. J. (2002). Short-term group play therapy with Chinese earthquake victims: Effects on anxiety, depression and adjustment. International Journal of Play Therapy, 11(1), 43. https://doi.org/10.1037/h0088856
Sidorin, A. Y. (2019). Effects and lessons of the 1948 Ashgabat earthquake. Seismic Instruments, 55, 271-282. https://doi.org/10.3103/S0747923919030113
Simpson, C. A., Diaz-Arteche, C., Eliby, D., Schwartz, O. S., Simmons, J. G., & Cowan, C. S. (2021). The gut microbiota in anxiety and depression-a systematic review. Clinical Psychology Review, 83, 101943. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2020.101943
Şentürk, E., Livaoğlu, H., & Çepni, M. S. (2019). A comprehensive analysis of ionospheric anomalies before the Mw7· 1 Van earthquake on 23 October 2011. The Journal of Navigation, 72(3), 702-720. https://doi.org/10.1017/S0373463318000826
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics. Pearson.
Tang, W., Lu, Y., & Xu, J. (2018). Post-traumatic stress disorder, anxiety and depression symptoms among adolescent earthquake victims: Comorbidity and associated sleep-disturbing factors. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 53, 1241-1251. https://doi.org/10.1007/s00127-018-1576-0
Tang, W., Zhao, J., Lu, Y., Yan, T., Wang, L., Zhang, J., et al. (2017). Mental health problems among children and adolescents experiencing two major earthquakes in remote mountainous regions: A longitudinal study. Comprehensive Psychiatry 72, 66–73. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2016.09.004
Tang, W., Zhao, J., Lu, Y., Zha, Y., Liu, H., Sun, Y., et al. (2018). Suicidality, posttraumatic stress, and depressive reactions after earthquake and maltreatment: A cross-sectional survey of a random sample of 6132 Chinese children and adolescents. Journal of Affect Disorders, 232, 363–369. https://doi.org/10.1016/j.jad.2018.02.081
Tanhan, F., & Kayri, M. (2013). Deprem sonrası travma düzeyini belirleme ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(2), 1013-1025. https://toad.halileksi.net/wp-content/uploads/2022/07/eprem-sonrasi-travma-duzeyini-belirleme-olcegi-toad.pdf
Wong, M. M. R., & Said, A. M. (2020). Consequences of the 2004 Indian ocean tsunami in Malaysia. Safety Science, 121, 619-631. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2019.05.016
Xi, Y., Yu, H., Yao, Y., Peng, K., Wang, Y., & Chen, R. (2020). Post-traumatic stress disorder and the role of resilience, social support, anxiety and depression after the Jiuzhaigou earthquake: A structural equation model. Asian Journal of Psychiatry, 49, 101958. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2020.101958
Yöndem, Z. D., & Eren, A. (2008). Deprem Stresi ile Baş Etme Stratejileri Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Turkish Journal of Psychological Counseling and Guidance, 3(30), 60-75. https://toad.halileksi.net/olcek/deprem-stresi-ile-bas-etme-stratejileri-olcegi/
Zhang, Y., Kong, F., Wang, L., Chen, H., Gao, X., Tan, X., et al. (2010). Mental health and coping styles of children and adolescent survivors one year after the 2008 Chinese earthquake. Child and Youth Services Review 32, 1403–1409. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2010.06.009
Zheng, Y., Fan, F., Liu, X., & Mo, L. (2012). Life events, coping, and posttraumatic stress symptoms among Chinese adolescents exposed to 2008 Wenchuan earthquake, China. PLoS One 7, e29404. https://doi.org/10.1371/journal.pone.%200029404
Zijlstra, E. A., Brummelaar, M. D. T., Cuijpers, M. S., Post, W. J., Balkom, I. D. V., & Seddighi, H. (2022). A safe home? A qualitative study into the experiences of adolescents growing up in the Dutch area ımpacted by earthquakes ınduced by gas extraction. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(8), 4716. https://doi.org/10.3390/ijerph19084716

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ölçek Geliştirme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hüseyin Bayram ^*
0000-0001-6065-8865
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

10 Temmuz 2024

Yayımlanma Tarihi

23 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

1 Eylül 2023

Kabul Tarihi

21 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 62

DOI

https://doi.org/10.9779/pauefd.1353924

IZ

https://izlik.org/JA63TW95CR

APA

Bayram, H. (2024). Deprem Kaygısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 62, 120-138. https://doi.org/10.9779/pauefd.1353924

AMA

1.Bayram H. Deprem Kaygısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. PAÜEFD. 2024;(62):120-138. doi:10.9779/pauefd.1353924

Chicago

Bayram, Hüseyin. 2024. “Deprem Kaygısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 62: 120-38. https://doi.org/10.9779/pauefd.1353924.

EndNote

Bayram H (01 Eylül 2024) Deprem Kaygısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 62 120–138.

IEEE

[1]H. Bayram, “Deprem Kaygısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, PAÜEFD, sy 62, ss. 120–138, Eyl. 2024, doi: 10.9779/pauefd.1353924.

ISNAD

Bayram, Hüseyin. “Deprem Kaygısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 62 (01 Eylül 2024): 120-138. https://doi.org/10.9779/pauefd.1353924.

JAMA

1.Bayram H. Deprem Kaygısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. PAÜEFD. 2024;:120–138.

MLA

Bayram, Hüseyin. “Deprem Kaygısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 62, Eylül 2024, ss. 120-38, doi:10.9779/pauefd.1353924.

Vancouver

1.Hüseyin Bayram. Deprem Kaygısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. PAÜEFD. 01 Eylül 2024;(62):120-38. doi:10.9779/pauefd.1353924

Cited By

Development and psychometric evaluation of the post-disaster women’s sexual and reproductive health assessment scale

BMC Women's Health

https://doi.org/10.1186/s12905-025-04229-6

27767 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/

Developing an Earthquake Anxiety Scale: A Validity and Reliability Study

Öz

Anahtar Kelimeler

Deprem Kaygısı Ölçeği'nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Development and psychometric evaluation of the post-disaster women’s sexual and reproductive health assessment scale