Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Öykü Anlamanın Değerlendirilmesi: Öykü Anlama Rubriği’nin Geliştirilmesi

Story comprehension skills in early childhood are associated with various skills, including reading comprehension. Therefore, assessing children's story comprehension skills during early childhood is crucial. This study aims to develop a rubric for evaluating the story comprehension skills of children aged 48–72 months and to examine these skills based on the variables of age and gender. The Story Comprehension Rubric was administered to a total of 340 preschool children enrolled in preschools in Istanbul. To determine the reliability coefficients of the rubric, the parallel forms method was employed. To establish the content validity of the scale, the opinions of 12 experts were sought, and the feedback was analyzed using the Lawshe technique. The Story Comprehension Subtest of the Early Literacy Skills Assessment Tool (EOBDA) and the Turkish Early Language Development Test (TEDIL) Receiver Language Subtest A Form were used to evaluate the criterion validity of the rubric. For reliability analyses, Cronbach's alpha coefficient was calculated to assess the rubric's reliability, and both forms were found to have high internal consistency. Inter-rater reliability was also examined, revealing a significant correlation between the raters. As a result of the study, the Story Comprehension Rubric, consisting of 10 items and two forms (T and M), was found to provide valid and reliable results. Furthermore, the findings indicated that the age variable significantly influenced children's story comprehension skills, whereas the gender variable did not result in a significant difference.

Okul öncesi dönemde çocukların öykü anlama becerileri okuduğunu anlama becerileri gibi birçok beceri ile ilişkilidir. Bu sebeple okul öncesi dönemde çocukların öykü anlama becerilerinin değerlendirilmesi oldukça önemli olduğu söylenebilir. Bu çalışmada; 48-72 aylık okul öncesi dönem çocuklarının öykü anlama becerilerinin değerlendirilmesine yönelik bir rubrik geliştirilmesi ve çocukların öykü anlama becerilerinin yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Öykü Anlama Rubriği İstanbul ilinde okul öncesi eğitim kurumlarında öğrenim görmekte olan toplam 340 okul öncesi çocuğuyla uygulanmıştır. Bu rubriğin güvenirlik katsayılarının belirlenmesi amacıyla paralel formlar yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliliğinin belirlenmesi amacıyla 12 uzmandan görüş alınmış ve görüşler Lawshe tekniği ile analiz edilmiştir. Erken Okuryazarlık Becerileri Değerlendirme Aracı’nın Alt Testi olan Öyküyü Anlama Alt Testi ve Türkçe Erken Dil Gelişim Testi Alıcı Dil Alt Testi A Formu rubriğin ölçüt geçerliliğinin hesaplanması amacıyla kullanılmıştır. Güvenirlik analizlerinde rubriğin güvenirliğinin hesaplanması amacıyla Cronbach alpha katsayısı belirlenmiştir ve iki formunda yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Her iki uygulayıcı için uyum katsayısı incelenmiş ve uygulamacılar arasında anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda, 10 maddelik ve T ve M olmak üzere iki formu bulunan Öykü Anlama Rubriği’nin geçerli ve güvenilir sonuçlar sağladığı bulunmuştur. Bu sonuca ek olarak yaş değişkeninin çocukların öykü anlama puanlarında anlamlı bir fark oluşturduğu ancak cinsiyet değişkeninin anlamlı bir fark oluşturmadığı görülmüştür.