Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki

Zülfü Demirtaş; Özkan Küçük

doi:10.9779/pauefd.489747

TR EN

Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki

Öz

Bu çalışmada, ortaokul ve lise öğretmenlerinin okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları ile kendi örgütsel sessizliklerine yönelik algılarının düzeyi; müdürlerin toksik liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel sessizlikleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırma kapsamında Elazığ merkez ilçede bulunan sekiz ortaokul ve on lisede görev yapan 411 öğretmene, toksik liderlik ve örgütsel sessizlik ölçekleri uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde ortalama ve standart sapmanın yanı sıra regresyon analizi uygulanmıştır. Öğretmenlerin beraber çalıştıkları okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarına yönelik algıları düşük düzeyde; kendi örgütsel sessizlik algıları da orta düzeyde bulunmuştur. Okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarına yönelik algılar öğretmenlerin örgütsel sessizliklerinin anlamlı bir yordayıcısıdır.

Anahtar Kelimeler

toksik,toksik lider,örgütsel sessizlik

Kaynakça

Appelbaum SH. ve Roy- Girard, D. (2007). Toxins in the workplace: Affect on organizations and employees. Corporate governance: The International Journal of Business in Society, 7(1), 17-28.
Arlı, D. (2013). İlkokul müdürlerinin örgütsel sessizlik ile ilgili görüşleri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 69-84.
Bildik, B. (2009). Liderlik tarzları, örgütsel sessizlik ve örgütsel bağlılık ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Gebze.
Bowling, NA. ve Michel, JS. (2011). Why do you treat me badly? The role of attributions regarding the cause of abuse in subordinates' responses to abusive supervision. Work & Stress, 25(4), 309-320. https://doi.org/10.1080/02678373.2011.634281
Cemaloğlu, N. (2007). Okul yöneticilerinin liderlik stillerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 73-114.
Crockett, D. (2013). Teacher Silence in South Carolina Public Schools. Doctoral dissertation, University of South Carolina, Columbia, USA.
Çelebi, N., Güner, H., ve Yıldız, V. (2015). Toksik liderlik ölçeğinin geliştirilmesi. Developing toxic leadership scale. Bartin Üniversitesi Egitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 249-268.
Çelik, V. (2012). Eğitimsel Liderlik. Ankara, Pegem A Yayıncılık.
Çoğaltay, N., Karadağ, E. ve Öztekin, Ö. (2014). Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel bağlılığına etkisi: Bir meta-analiz çalışması. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 20(4), 483-500.
Daşcı, E. (2014). İlköğretim kurumu yöneticilerinin liderlik tarzları ile öğretmenlerin yaşadıkları yıldırma (mobbıng) ve örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Dobbs, JM. (2014). The Relationship Between Perceived Toxic Leadership Styles, Leader Effectiveness, and Organizational Cynicism. Doctoral Dissertation, University of San Diego, San Diego, USA.
Dunn, MW., Dastoor, B. ve Sims, RL. (2012). Transformational leadership and organizational commitment: A cross-cultural perspective. Journal of Multidisciplinary Research, 4(1), 45-59.
Dyck, D. (2001). The toxic workplace. Benefits Canada, 25(3), 52-57.
Eğinli, AT. ve Bitirim, S. (2008). Kurumsal başarının önündeki engel: Zehirli (toksik) iletişim. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 5(3), 124-140.
Fujio, M. (2004). Silence during intercultural communication: A case study. Corporate communications: An International Journal, 9(4), 331-339. https://doi.org/10.1108/13563280410564066
Goldman, A. (2006). High toxicity leadership: Borderline personality disorder and the dysfunctional organization. Journal of Managerial Psychology, 21(8), 733-746. https://doi.org/10.1108/02683940610713262
Gül, H. ve Özcan, N. (2011). Mobbing ve örgütsel sessizlik arasındaki ilişkiler: Karaman il özel idaresinde görgül bir çalışma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 107-134.
Henriksen, K. ve Dayton, E. (2006). Organizational silence and hidden threats to patient safety. Health Services Research, 41(4p2), 1539-1554.
Kahveci, G. ve Demirtaş, Z. (2013). Okul yöneticisi ve öğretmenlerin örgütsel sessizlik algıları. School administrator and teachers’ perceptions of organizational silence. Education and Science, 38(167), 50-64.
Karaman, G. (2015). Okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişki/ The relationship between power sources of school principals and organizational silence behavior of teachers. Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kütahya.
Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Kahya, C. (2015). Örgütsel sessizlik ve tükenmişlik sendromu ilişkisi. Electronic Turkish Studies, 10(10), 523-546. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.8335
Kılıç, G., Tunç, T., Saraçlı, S. ve Kılıç, İ. (2013). Örgütsel stresin örgütsel sessizlik üzerine etkisi: Beş yıldızlı termal. Turk Journal of Busıness Research, 5(1), 17-32.
Kılıç, R., Keklik, B. ve Yıldız, H. (2014). Dönüştürücü etkileşimci ve tam serbesti tanıyan liderlik tarzlarının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Journal of Management & Economics, 21(2), 249-268.
Kılınç, E. (2012). Hekim ve hemşirelerde örgütsel vatandaşlık davranışı, örgütsel sessizlik, çalışan performansı ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sivas.
Kırbaç, M. (2013). Eğitim örgütlerinde toksik liderlik. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
Kim, PY. ve Lee, YL. (2015). Effects of abusive supervision on organizational silence and organizational commitment in travel agency. The Journal of the Korea Contents Association, 15(5), 507-514. https://doi.org/10.5392/JKCA.2015.15.05.507
Lipman- Blumen, J. (2005). The allure of toxic leaders: Why followers rarely escape their clutches. Ivey Business Journal, 69(3), 1-40.
Lubit, R. (2004). The tyranny of toxic managers: Applying emotional ıntelligence to deal with difficult personalities. Ivey Business Journal, 68(4), 1-7.
Macklem, K. (2005). The toxic workplace. Maclean’s, 118, 34-35.
McGowan, RA. (2003). Organizational discourses: Sounds of silence. In 3rd International Critical Management Studies Conference Lancaster University (pp. 1-7).
Milliken, FJ., Morrison, EW., & Hewlin, PF. (2003). An exploratory study of employee silence: Issues that employees don’t communicate upward and why. Journal of management studies, 40(6), 1453-1476. https://doi.org/10.1111/1467-6486.00387
Nartgün, ŞS. ve Kartal, V. (2013). Öğretmenlerin örgütsel sinizm ve örgütsel sessizlik hakkındaki görüşleri (Teachers’ perceptions on organizational cynicism and organizational silence). Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 47-67.
Padilla, A., Hogan, R. ve Kaiser, RB. (2007). The toxic triangle: Destructive leaders, susceptible followers, and conducive environments. The Leadership Quarterly, 18(3), 176-194. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2007.03.001
Pinder, CC., ve Harlos, KP. (2001). Employee silence: Quiescence and acquiescence as responses to perceived ınjustice. Research in Personnel and Human Resources Management, 20, 331-370. https://doi.org/10.1016/S0742-7301(01)20007-3
Schmidt, AA. (2008). Development and validation of the toxic leadership scale. ProQuest.
Schmidt, AA. (2014). An examination of toxic leadership, job outcomes and the impact of military deployment. Doctor of Philosophy, University of Maryland, College Park, USA.
Şimşek, E. ve Aktaş, H. (2014). Örgütsel sessizlik ile kişilik ve yaşam doyumu etkileşimi: Kamu sektöründe bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 121-136.
Şişman, M. (2002). Öğretim Liderliği. Ankara, Pegem A Publishing.
Şişman, M. (2012). Eğitimde Mükemmellik Arayışı ( Etkili Okullar). Ankara, Pegem A Yayıncılık.
Tahaoğlu, F. ve Gedikoğlu, T. (2009). İlköğretim okulu müdürlerinin liderlik rolleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 58(58), 274-298.
Taşkıran, E. (2010). Liderlik tarzının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin rolü ve bir araştırma. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Uğurlu, CT. ve Üstüner, M. (2011). Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerine yöneticilerinin etik liderlik ve örgütsel adalet davranışlarının etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(41), 434-448.
Uymaz, AO. (2014). Yıkıcı liderlik ölçeği geliştirme çalışması. İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 24(75), 37-57.
Whicker, ML. (1996). Toxic Leaders: When Organizations Go Bad. Westport, CT: Quorum Books.
Wilson-Starks, KY. (2003). Toxic leadership. Accessed on 9 April 2015 on the http://www.transleadership.com/ ToxicLeadership.pdf website.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zülfü Demirtaş
0000-0002-1072-5772
Türkiye

Özkan Küçük ^*
0000-0002-0340-6650
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

12 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

29 Kasım 2018

Kabul Tarihi

4 Mart 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 47

DOI

https://doi.org/10.9779/pauefd.489747

IZ

https://izlik.org/JA48RT23YB

APA

Demirtaş, Z., & Küçük, Ö. (2019). Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47, 41-58. https://doi.org/10.9779/pauefd.489747

AMA

1.Demirtaş Z, Küçük Ö. Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki. PAÜEFD. 2019;47:41-58. doi:10.9779/pauefd.489747

Chicago

Demirtaş, Zülfü, ve Özkan Küçük. 2019. “Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 47 (Eylül): 41-58. https://doi.org/10.9779/pauefd.489747.

EndNote

Demirtaş Z, Küçük Ö (01 Eylül 2019) Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 47 41–58.

IEEE

[1]Z. Demirtaş ve Ö. Küçük, “Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki”, PAÜEFD, c. 47, ss. 41–58, Eyl. 2019, doi: 10.9779/pauefd.489747.

ISNAD

Demirtaş, Zülfü - Küçük, Özkan. “Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 47 (01 Eylül 2019): 41-58. https://doi.org/10.9779/pauefd.489747.

JAMA

1.Demirtaş Z, Küçük Ö. Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki. PAÜEFD. 2019;47:41–58.

MLA

Demirtaş, Zülfü, ve Özkan Küçük. “Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 47, Eylül 2019, ss. 41-58, doi:10.9779/pauefd.489747.

Vancouver

1.Zülfü Demirtaş, Özkan Küçük. Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki. PAÜEFD. 01 Eylül 2019;47:41-58. doi:10.9779/pauefd.489747

Sağlık Çalışanlarında Toksik Liderlik Davranışlarının Örgütsel Sessizlik Üzerindeki Etkisini Belirlemeye Yönelik Bir Çalışma

Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.47129/bartiniibf.1558710

27767 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/

Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki

Okul Müdürlerinin Toksik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Örgütsel Sessizliği Arasındaki İlişki

Öz

Anahtar Kelimeler

Relationship between School Principals’ Toxic Leadership Behaviors and Teachers’ Organizational Silence

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Örgütlerde Toksik Liderlik Davranışı: Betimsel İçerik Analizi

Öğretmen Algıları Bağlamında Ortaokullarda Örgütsel Sessizlik

SOSYAL KAYTARMANIN DEDİKODUYA ETKİSİNDE TOKSİK LİDERLİĞİN ROLÜ

Öğretmenlerin Örgütsel Sessizlik Davranışları ve Örgütsel Özdeşleşmeleri Arasındaki İlişki

Öğretmen Görüşlerine Göre Okul Müdürlerinin Sergilediği Toksik Liderlik Davranışları

An Examination of How Toxic Leadership Behaviours of School Principals Relate to Teachers' Perceived Stress

Toksik Liderliğin Akademik Hayattaki Karanlık Serüveni

A Conceptual and Applied Analysis of the Level 5 Leadership

Sağlık Çalışanlarında Toksik Liderlik Davranışlarının Örgütsel Sessizlik Üzerindeki Etkisini Belirlemeye Yönelik Bir Çalışma