Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi

Gülcan Özdemir; Seda Çavuş-güngören; Funda Hasançebi

doi:10.9779/pauefd.799198

TR EN

Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, farklı sınıf düzeylerindeki öğrencilerin fen öğrenme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre nasıl değiştiğini araştırmaktır. Ayrıca araştırma ortaokul öğrencileri ve fen bilimleri öğretmenlerinin fen dersinin Araştırma Sorgulamaya Dayalı Öğrenme (ASDÖ) açısından işlenişine yönelik görüşlerini belirlemeyi hedeflemektedir. Araştırmada açımlayıcı sıralı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini farklı sınıf düzeylerinde öğrenim gören 805 ortaokul öğrencisi ve bu öğrencilerin fen bilgisi öğretmenleri (n=4) oluşturmaktadır. Veriler Chang ve arkadaşları (2011) tarafından geliştirilen ve Türkçeye Şenler (2014) tarafından uyarlanan Fen Öğrenme Becerisi ölçeği, açık uçlu sorular ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile toplanmıştır. Verilerin analizinde nanparametrik testlerden Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis uygulanmıştır. Açık uçlu sorular ve yarı yapılandırılmış görüşmelere ait veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin fen öğrenme beceri düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu; cinsiyete göre farklılığın kız öğrenciler lehine olduğu; ebeveyn eğitim düzeyinin fen öğrenme becerisiyle ilişkili olduğu; fen başarısı yüksek olan öğrencinin fen öğrenme becerisi, bilimsel sorgulama ve iletişim yeterliklerinin yüksek olduğu; sınıf düzeyi arttıkça bilimsel sorgulama yeterliğinin düştüğü tespit edilmiştir. Öğretmen ve öğrencilerin fen bilimleri dersinin ASDÖ açısından işlenişine yönelik görüşlerinin hem birbirlerine hem de araştırmanın nicel verilerine ait sonuçlarına paralel olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

fen öğrenme becerisi, bilimsel sorgulama yeterliği, iletişim yeterliği, fen başarısı, ebeveyn eğitim düzeyi

Investigation of Competence for Science Learning of Middle School Students According to Various Variables

Öz

TThe aim of this study is to investigate how competence for science learning(CSL) of middle school students at different grade levels change according to various variables. In addition, the study aims to reveal the views of students and science teachers about the teaching of science courses in terms of Inquiry-Based Learning (IBL). The study was conducted with exploratory sequential mixed methods. A total of 805 students at different grade levels and 4 science teachers participated.CSL scale that was developed by Chang et all(2011) and adopted in Turkish by Şenler(2014), open-ended questions, and semi-structured interviews were used as data collection tools. Mann-Whitney U Test and Kruskal Wallis, which are nonparametric tests, were used in the analysis. The open-ended questions and semi-structured interviews were analyzed with content analysis. Results showed that CSL scale scores of the students were above average; the difference according to gender was in favor of female students; parent education level was related to CSL; students’ CSL, scientific-inquiry and communication competencies with high science achievement were high; it was found that as the grade level increased, scientific-inquiry competencies decreased. It was determined that the views of teachers and students about the teaching of the science course in terms of IBL were parallel to the results of both each other and the quantitative data.

Anahtar Kelimeler

competence for science learning, scientific inquiry competence, communication competence, science achievement, parent education level

Kaynakça

Abd-El-Khalick, F., Boujaoude, S., Duschl, R., Lederman, N. G., Mamlok-Naaman, R., Hofstein, A. & Tuan, H. L. (2004). Inquiry in science education: International perspectives. Science Education, 88(3), pp.9-13. https://doi.org/10.1002/sce.10118
Açıkgöz, D. & Uluçınar Sağır, Ş. (2019). Fen alanı öğretmenlerin araştırma sorgulamaya dayalı öğretime yönelik tutumlarının incelenmesi. Electronic Journal of Education Sciences, 8(16), 172-187. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejedus/issue/51353/630948
Alemli, A. (2019). Fen eğitiminde araştırma sorgulama temelli öğrenme yaklaşımının etkililiğinin meta analiz yöntemiyle incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Kastamonu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Antink-Meyer, A., Bartos, S., Lederman, J. S., & Lederman, N. G. (2016). Using science camps to develop understandings about scientific inquiry-Taiwanese students in U.S. summer science camp. International Journal of Science and Mathematics Education, 14(1), 29-53.
Aslan-Efe, H. & Özmen, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme becerilerinin incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 6(11), 88-105. https://doi.org/10.18009/jcer.376953
Aydın, G. (2016). Reflections of inquiry-based laboratory experiments on prospective teachers’ communication skills. International Online Journal of Educational Sciences, 8(2), 49-61. http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2016.02.005
Baki, A., & Gökçek, T. (2012). Karma yöntem araştırmalarına genel bir bakış. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 1-21. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6156/82721
Bi̇li̇r, U. & Özkan, M. (2018). Fen bilimleri öğretiminde araştırma ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarısına etkisi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(1), 223-256. https://doi.org/10.19171/uefad.450103
Bybee, R. (2000). Teaching science as inquiry. In J. Minstrell, & E. van Zee (Eds.), Inquiring into inquiry learning and teaching in science (pp. 20–46). Washington, DC: American Association for the Advancement of Science.
Cairns, D., & Areepattamannil, S. (2019). Exploring the relations of inquiry-based teaching to science achievement and dispositions in 54 countries. Research in Science Education, 49(1), 1–23. https://doi.org/10.1007/s11165-017-9639-x

Capps, D. K., & Crawford, B. A. (2013) Inquiry-based instruction and teaching about nature of science: are they happening? Journal of Science Teacher Education, 24(3), 497-526. https://doi.org/10.1007/s10972-012-9314-z
Celep Havuz, A. & Karamustafaoğlu, S. (2016). Fen bilgisi öğretmen adaylarının araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme algılarının incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 233-247.
Chang, H. P., Chen, C. C., Guo, G. J., Cheng, Y. J., Lin, C. Y., & Jen, T. H. (2011). The development of a competence scale for learning science: Inquiry and communication. International Journal of Science and Mathematics Education, 9(5), 1213-1233.
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2014). Karma yöntem araştırmaları, tasarım ve yürütülmesi. (2. Baskıdan çeviri). (Çev. Ed.: Y. Dede ve S. B. Demir). Ankara: Anı.
Dobbler, M., Zward, R. C., Tanis, M., & Oers, B. (2017). Literature review: The role of the teacher in inquiry-based education. Educational Research Review, 22, 194-214.
Doğan, N., Han-Tosunoglu, Ç., Özer, F. & Akkan, B. (2020). Ortaokul öğrencilerinin bilimsel sorgulama görüşleri: cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü değişkenlerinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49, 162-189. https://doi.org/10.9779/pauefd.515080
Duban, N. (2008). İlköğretim fen ve teknoloji dersinin sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımına göre işlenmesi: Bir eylem araştırması. Yayınlanmamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Duran, M. (2014). Study on 7th grade student’s inquiry and communication competencies. Procedia Social and Behavioral Sciences, 116, 4511-4516
Duran, M. (2015). Araştırmaya dayalı öğrenme yaklaşımına dayalı etkinliklerin öğrencilerin sorgulayıcı öğrenme becerileri üzerine etkisi, The Journal of Academic Social Science Studies, 32, 399-420.
Duran, M. & Dökme, İ. (2018). Araştırmaya dayalı öğrenme yaklaşımının kavramsal anlama düzeyi ve bazı öğrenme çıktıları üzerine etkisi. Trakya Eğitim Dergisi, 8(3), 559-577.
Gülhan, F. & Yurdatapan, M. (2014). Araştırma sorgulamaya dayalı etkinliklerin çevre ile ilgili tutum ve davranışlara etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (27), 237-258
Johnson, R. B., Onwuegbuzie, A., & Turner, L. (2007). Toward a definition of mixed methods research. Journal of Mixed Methods Research, 1(2), 122-133.
Keçeci, G. (2014). Araştırma ve sorgulamaya dayalı fen öğretiminin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine ve tutumlarına etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Kızılaslan, A., Sözbilir, M., & Yaşar, M. D. (2012). Inquiry based teaching in Turkey: A content analysis of research reports, International Journal of Environmental & Science, 7(4), 599-617.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2005, 2013, 2018). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokullar ve Ortaokullar 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (Temmuz 2020). 2020 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezi Sınav Raporu, Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi No:13, Ankara: MEB Yayınları.
National Research Council [NRC] (1996). National science education standards. Washington, DC: National Academy Press.
National Research Council [NRC] (2000). Inquiry and the national science education standards. Washington: National Academy Press.
Next Generation Science Standards [NGSS], (2013). Next Generation Science Standards: For states, by states. Washington, DC: National Academies Press. www.nextgenscience.org/next-generation-science-standards.
Nunaki, J. H., Damopolii, I., Kandowangko, N. Y., & Nusantari, E. (2019). The effectiveness of ınquiry-based learning to train the students’ metacognitive skills based on gender differences. International Journal of Instruction, 12(2), 505–516. https://doi.org/10.29333/iji.2019.12232a
Organization for Economic Cooperation and Development (2005). The definition and selection of key competencies: Executive summary. Paris, France.
Özer, Y., ve Anıl, D. (2011). Öğrencilerin fen ve matematik başarılarını etkileyen faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 313-324.
Perry, V. R., & Richardson, C. P. (2001). "The New Mexico Tech Master of Science teaching program: an exemplary model of inquiry-based learning," 31st Annual Frontiers in Education Conference. Impact on Engineering and Science Education. Conference Proceedings (Cat. No.01CH37193), Reno, NV, USA, 2001, pp. T3E-1, doi: 10.1109/FIE.2001.963917.
Raviv, A., Cohen, S., & Aflalo, E. (2019). How should students learn in the school science laboratory? the benefits of cooperative learning. Research in Science Education, 49(2), 331–345. https://doi.org/10.1007/s11165-017-9618-2
Sarı, K. & Şaşmaz Ören, F. (2020). Araştırmaya dayalı öğrenme stratejisinin öğrencilerin akademik başarılarına etkisi: bir meta analiz çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(3), 540-555.
Schwartz, R. S. (2004). Epistemological views in authentic science practices: A cross discipline comparison of scientists’ views of nature of science and scientific inquiry. Unpublished doctoral dissertation, Oregon State University, Corvallis, Oregon.
Şenler, B. (2014). Fen öğrenme becerisi ölçeğinin Türkçe’ye uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10 (2), 393-407.
Taş, E., Başoğlu, S., Sarıgöl, J., Tepe, B. & Güler, H. (2019). Türkiye’de 2008-2018 yılları arasında araştırma ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımına ilişkin fen eğitimi alanında yapılan bilimsel çalışmaların incelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(1), 69-78.
The National Curriculum in England (2013). Key stages 1 and 2 framework document 31.08.2020 tarihinde https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/425601/PRIMARY_national_curriculum.pdf adresinden alınmıştır.
Timur, B. & Kıncal, R. Y. (2010). İlköğretim 7. sınıf fen bilgisi dersinde sorgulamalı öğretimin (inquiry teaching) öğrenci başarısına etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1),41 65.
Tytler, R., & Hobbs, L. (2011), The Australian science curriculum, Primary and middle years educator, 9(2), 3-10.
Varlı, B. & Uluçınar Sağır, Ş. (2019). Araştırma sorgulamaya dayalı öğretimin ortaokul öğrencilerinin fen başarısı, sorgulama algısı ve üstbiliş farkındalığına etkisi. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 703-725.
Wildan, W., Hakim, A., Siahaan, J., & Anwar, Y. A. S. (2019). A stepwise inquiry approach to improving communication skills and scientific attitudes on a biochemistry course. International Journal of Instruction, 12(4), 407-422. https://doi.org/10.29333/iji.2019.12427a
Wolf, S. J., & Fraser, B. J. (2008). Learning environment, attitudes and achievement among middle-school science students using inquiry-based laboratory activities. Research in Science Education, 38, 321–341. https://doi.org/10.1007/s11165-007-9052-y
Wu, H. K., & Krajcik J. S. (2006). Inscriptional practices in two inquiry-based classrooms: A case study of seventh graders’ use of data tables and graphs. Journal of Research in Science Teaching, 43(1), 63–95.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. 11. Baskı. Ankara: Seçkin.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülcan Özdemir
0000-0002-5844-2501
Türkiye

Seda Çavuş-güngören ^*
0000-0001-9521-0008
Türkiye

Funda Hasançebi
0000-0001-9365-940X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

23 Eylül 2020

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 54

DOI

https://doi.org/10.9779/pauefd.799198

IZ

https://izlik.org/JA65DW85EF

APA

Özdemir, G., Çavuş-güngören, S., & Hasançebi, F. (2022). Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 54, 69-98. https://doi.org/10.9779/pauefd.799198

AMA

1.Özdemir G, Çavuş-güngören S, Hasançebi F. Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. PAÜEFD. 2022;(54):69-98. doi:10.9779/pauefd.799198

Chicago

Özdemir, Gülcan, Seda Çavuş-güngören, ve Funda Hasançebi. 2022. “Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 54: 69-98. https://doi.org/10.9779/pauefd.799198.

EndNote

Özdemir G, Çavuş-güngören S, Hasançebi F (01 Ocak 2022) Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 54 69–98.

IEEE

[1]G. Özdemir, S. Çavuş-güngören, ve F. Hasançebi, “Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi”, PAÜEFD, sy 54, ss. 69–98, Oca. 2022, doi: 10.9779/pauefd.799198.

ISNAD

Özdemir, Gülcan - Çavuş-güngören, Seda - Hasançebi, Funda. “Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 54 (01 Ocak 2022): 69-98. https://doi.org/10.9779/pauefd.799198.

JAMA

1.Özdemir G, Çavuş-güngören S, Hasançebi F. Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. PAÜEFD. 2022;:69–98.

MLA

Özdemir, Gülcan, vd. “Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 54, Ocak 2022, ss. 69-98, doi:10.9779/pauefd.799198.

Vancouver

1.Gülcan Özdemir, Seda Çavuş-güngören, Funda Hasançebi. Ortaokul Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. PAÜEFD. 01 Ocak 2022;(54):69-98. doi:10.9779/pauefd.799198