DETERMINING THE LEVELS OF ISLAMIC FINANCIAL LITERACY: A FIELD RESEARCH ON THE PROVINCE OF TOKAT

Öz

Financial literacy is one of the human capitals that contributes to influencing the financial attitudes and behaviors of individuals. In parallel with the development of Islamic financial products in the world, there is a need to determine and develop Islamic financial literacy levels to support people's financial decision making. Based on these mentioned, the purpose of this study is to detect the Islamic financial literacy levels of individuals living in the city center of Tokat, aged 18 and over and having different demographic characteristics. Accordingly, the research was conducted face-to-face and electronically using survey data obtained from 389 individuals living in Tokat city center. The hypotheses of the research were tested by applying independent sample t and ANOVA tests, factor analysis, Post-Hoc Tukey analysis and frequency analysis based on different factors. The findings obtained from the analyses revealed that the Islamic financial literacy levels of the participants showed significant differences according to gender, marital status, age, education and income levels. In the research, it was also found that although financial literacy levels of individuals are high, Islamic financial literacy levels are at a low level.

Anahtar Kelimeler

• Islamic Financial Instruments
• Islamic Financial Literacy
• ANOVA Test
• Independent Sample t Test
• Factor Analysis

İSLAMİ FİNANSAL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ: TOKAT İLİ ÜZERİNE BİR ALAN ARAŞTIRMASI

Öz

Finansal okuryazarlık, bireylerin finansal tutum ve davranışlarını etkilemede katkısı olan beşeri sermayelerden biridir. Dünyada İslami finans ürünlerinin gelişimine paralel olarak, insanların finansal karar vermelerini desteklemek için İslami finansal okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesine ve geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bahsedilenlerden hareketle, bu çalışmanın amacı Tokat il merkezinde yaşayan, 18 yaş ve üzeri ve farklı demografik özelliklere sahip olan bireylerin İslami finansal okuryazarlık düzeylerini tespit etmektir. Bu doğrultuda, araştırma yüz yüze ve elektronik ortamda uygulanarak Tokat il merkezinde yaşayan 389 bireyden elde edilen anket verileriyle yapılmıştır. Araştırmaya ait hipotezler, bağımsız örneklem t ve ANOVA testleri, faktör analizi, Post-Hoc Tukey çözümlemesi ve farklı faktörlere dayalı frekans analizi uygulanarak sınanmıştır. Analizlerden elde edilen bulgular, katılımcıların İslami finansal okuryazarlık düzeylerinin cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim ve gelir düzeylerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Araştırmada ayrıca bireylerin finansal okuryazarlık düzeyleri yüksek olmasına rağmen İslami finansal okuryazarlık düzeylerinin düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İslami Finansal Araçlar
• İslami Finansal Okuryazarlık
• ANOVA Testi
• Bağımsız Örneklem t Testi
• Faktör Analizi

Kaynakça

1. Abdullah, M.A. ve Anderson, A. (2015). “Islamic Financial Literacy among Bankers in Kuala Lumpur”, Journal of Emerging Economies and Islamic Research, 3(2),1-16.
2. Abdullah, A.M., Ab Wahab, S.N.A., Sabar, S. ve Abu, F. (2017). “Factors Determining Islamic Financial Literacy among Undergraduates”, Journal of Emerging Economies & Islamic Research, 5(2), 67-76.
3. Ahmad, G.N., Widyastuti,U., Susanti, S. ve Mukhibad, H. (2020). “Determinants of the Islamic Financial Literacy”, Accounting, 6, 961–966.
4. Albaity, M. ve Rahman, M. (2019). “The Intention to Use Islamic Banking: an Exploratory Study to Measure Islamic Financial Literacy”, International Journal of Emerging Markets, 14(5), 988-1012.
5. Altundere Doğan, M.B. (2020). “İslami Finans Okuryazarlığı ve Finansal Tercihlere Etkisi”, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 14(1), 69-98.
6. Atkinson, A., ve Messy, F.A. (2012). “Measuring Financial Literacy: Results of the OECD/International Network on Financial Education (INFE) Pilot Study”, OECD Working Papers on Finance, Insurance and Private Pensions, Paris, 70, 1-73.
7. Barış, S. ve Şahin, M. (2018). “Kamu Çalışanlarında Finansal Okuryazarlık”, Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(1), 79-97.
8. Baysa, E. ve Karaca, S.S. (2016). “Finansal Okuryazarlık ve Banka Müşteri Segmentasyonları Üzerine Bir Uygulama”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 71, 109-126.

9. Bekereci, N.E., Ayrıçay, Y. ve Kök D, (2018). “İslami Finansal Okuryazarlık: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’nde Bir Alan Araştırması”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33, 45-60.
10. Bowen, C.F. (2002). “Financial Knowledge of Teens and Their Parents”, Financial Counselling and Planning, 13(2), 93-102.
11. Chen, H. ve Volpe, R.P. (2002), “Gender Differences in Personal Finance Literacy Among College Students”, Financial Services Review, 11, 289 – 307.
12. Çömlekçi, İ. (2017). “İslami Finansal Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesi: Katılım Bankaları Müşterileri Üzerine Bir Araştırması”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(63),1423-1439.
13. Daradkah, D., Aldaher, A.A. ve Shinaq, H.R. (2020). “Islamic Financial Literacy: Evidence from Jordan”, Journal Transition Studies Review, 27, 131-145.
14. Dolan, P., Peasgood, T. ve White, M. (2007). “Do We Really Know What Makes Us Happy? A Review of the Economic Literature on the Factors Associated with Subjective Well-Being”, Journal of Economic Psychology, 29(1), 94-122.
15. Durak, İ., Öncü, M.A ve Kartal, O. (2020). “Measuring Islamic Financial Literacy and Discovering Its Relations With Entrepreneurship among University Students”, Bilimname, 42(2), 215-242.
16. Durmuş, M.E. ve Yardımcıoğlu, F. (2018). İlahiyat Öğrencileri Ne Kadar İslami Finans Okuryazarı? Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 167-183.
17. Er, B., Mutlu, M. ve Şahin, Y.E. (2015). “Daha Bilgili, Daha Doğru: İslami Finans Okuryazarlığı Üzerine Bir Araştırma”, (5-24). International Congress on Islamic Economics and Finance (ICISEF), 21-23 October, 2015, Sakarya/Turkey.
18. Hung, A.A., Parker, A.M. ve Yoong, J.K. (2009). “Defining and Measuring Financial Literacy”, Working Paper, WR-708, September 2009, https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/working_papers/2009/RAND_WR708.pdf, (23.06.2021).
19. Huston, S.J. (2010). “Measuring Financial Literacy”, Journal of Consumer Affairs, 44(2), 296-316.
20. Kevser, M. ve Doğan, M. (2021). “Islamic Financial Literacy and Its Determinants: A Field Study on Turkey”, Journal Transition Studies Review, 28, 91-120.
21. Lusardi, A. ve Mitchell, O.S. (2007). “Baby Boomer Retirement Security: The Roles of Planning, Financial Literacy and Housing Wealth”, Journal of Monetary Economics, 54(1), 205-224.
22. Lusardi, A. ve Tufano, P. (2009). “Debt Literacy, Financial Experiences and Over Indebtedness”, Journal of Pension Economics and Finance, 14(4), 332-368.
23. Mandell, L. (2008). “Financial Literacy of High School Students”, (Ed. X.X. Xiao), Handbook of Consumer Finance Research, 163-183.
24. Md, A.S. ve Ahmad, W.M.W. (2020). “Financial Literacy among Malaysian Muslim Undergraduates”, Journal of Islamic Accounting and Business Research, 11(8), 1515-1529.
25. Miller, M., Godfrey, N., Levesque, B. ve Stark, E. (2009). “The Case for Financial Literacy in Developing Countries: Promoting Access to Finance by Empowering Consumers”, OECD, The World Bank, DFID, CGAP.
26. Oktay, M. ve Kandil Göker, İ.E. (2020). “Finansal Okuryazarlık Düzeyinin Bireylerin Tasarruf Eğilimi Üzerindeki Etkisi: Kırıkkale Üniversitesi Akademik ve İdari Personeli Üzerine Bir Araştırma”, İşletme Akademisi Dergisi, 1(1), 34-55.
27. Rahim, S.H.A., Rashid, R.A. ve Hamed, A.B. (2016). “Islamic Financial Literacy and Its Determinants Among University Students: An Exploratory Factor Analysis”, International Journal of Economics and Financial Issues, 6(S7), 32-35.
28. Rajna, A., Ezat, W.P.S., Junid, S.A. ve Moshiri, H. (2011). “Financial Management Attitude and Practice among the Medical Practitioners in Public and Private Medical Service in Malaysia”, International Journal of Business and Management, 6(8), 105-114.
29. Razak, A.L.H.A. ve Abdullah, H.R. (2015).“Exploratory Research into Islamic Financial Literacy in Brunei Darussalam”,https://www.researchgate.net/publication/283225608_Exploratory_Research_into_Islamic_Financial_Literacy_in_Brunei_Darussalam., (23.06.2021).
30. Sardiana, A. (2016). “The Impact of Literacy to Shariah Financial Service Preferences”, Etikonomi, 15 (1), 43- 62.
31. Setiawati, R., Nidar, S.R., Anwar, M. ve Masyita, D. (2018). “Islamic Financial Literacy: Construct, Process and Validity”, Academy of Strategic Management Journal, 17(4), 1-12.
32. Setyowati, A., Harmadi, S. ve Sunarjanto, S. (2018). “Islamic Financial Literacy and Personal Financial Planning: A Socio-Demographic Study”, Jurnal Keuangan dan Perbankan, 22(1), 63–72.
33. Suci, A. ve Hardi, H. (2019). “Literacy Experiment of Islamic Financing to Non-Muslim Small and Micro Business”, Journal of Islamic Marketing, 11(1), 179-191.
34. Tekin, B. (2019). “Üniversite Öğrencilerinde Katılım Bankacılığı Algısı: Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Öğrencileri Örneği”, (22-30), 4th International Symposium on Innovative Approaches in Social, Human and Administrative Sciences, November 22-24, 2019, Samsun, Turkey.
35. Turan, Y. ve Demirci, İ. (2019). “Akademisyenlerin Faiz ve Faizsiz Finans Kullanımına Yönelik Tutumları”, Bilimname, 39(3), 247-284.
36. Widyastuti, U., Sumiati, A., Herlitah, H. ve Melati, I. (2020). “Financial Education, Financial Literacy, and Financial Behaviour: What Does Really Matter?”, Management Science Letters, 10(12), 2715-2720.
37. Xiao, J.J. (2008). “Applying Behaviour Theories to Financial Behaviour”, Handbook of Consumer Finance Research, 69-81.
38. Yıldırım, M. V. (2020). İslami Finansal Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesi: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Örneği, (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi), Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tokat.
39. Yıldız, M. (2020). “Bireylerin İslami Finans Okuryazarlık Düzeyi ve Katılım Bankası Tercihi: Türkiye Değerlendirmesi”, Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(4), 730- 744.
40. Zaman, Z., Mehmood, B., Aftab, R., Siddique, S. M. ve Ameen, Y. (2017). “Role of Islamic Financial Literacy in the Adoption of Islamic Banking Services: An Empirical Evidence from Lahore, Pakistan”, Journal of Islamic Business and Management, 7(2), 230-247.