SANATIN FELSEFİ TEMELLERİNİN ÇAĞDAŞ DÖNÜŞÜMÜ: ÜRETİM, TEMSİL VE ALIMLAMA PRATİKLERİNE KURAMSAL BİR BAKIŞ

Öz

Sanat felsefesi, sanatın ontolojik temelini, anlamını ve toplumsal işlevini sistematik bir şekilde sorgulayarak, yalnızca estetik bir deneyim olmanın ötesine geçen disiplindir. Sanatçının duygularını, düşüncelerini esere yansıttığı üretim sürecinde, izleyiciyle kurulan etkileşim ve iletişim, sanatı bir diyalog aracına dönüştürür. Bu diyaloğun sağlıklı bir şekilde ilerleyebilmesi ve anlamlı yargılara ulaşılabilmesi için, sanatın varlığına, tarihsel bağlamına ve geleceğe taşıdığı mesajlara dair felsefi bir bakış açısı gereklidir. Felsefe, sanatın biçimlenmesinden, toplumsal algısına kadar olan süreçte, sanatçının hayal ile gerçeklik arasındaki yolculuğunu anlamamıza ve sanatın ontolojik temellerini sorgulamamıza imkan tanır. Böylece, sanat yalnızca, tüketim nesnesi değil, sanatın varoluşunun ve toplumsal dinamiklerin analiz edildiği bir araç haline gelir. Sanat felsefesi, sanatın toplumsal, politik ve etik boyutlarını irdeleyerek, onun yalnızca bir “güzellik” nesnesi değil, aynı zamanda bir “düşünme” ve “eleştiri” aracı olduğunu hatırlatır. Sanat felsefesi, sanatın gücünü ve anlamını keşfetmek isteyen herkes için düşünsel bir pusuladır. Bu bağlamda, sanat felsefesi, sanat üretimi, sanat kuramları, sanatçılar ve sanat eserleri perspektifinden değerlendirilmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sanat
• Sanat Felsefesi
• Çağdaş Sanat Yaklaşımları

THE CONTEMPORARY TRANSFORMATION OF ART'S PHILOSOPHICAL FOUNDATIONS: A THEORETICAL PERSPECTIVE ON PRODUCTION, REPRESENTATION AND RECEPTION PRACTICES

Öz

The philosophy of art is a discipline that moves beyond mere aesthetic experience by systematically questioning the ontological basis, meaning, and social function of art. In the creative process, where the artist reflects their emotions and thoughts into the work, the interaction and communication established with the audience transform art into a tool for dialogue. For this dialogue to progress meaningfully and to reach sound judgments, a philosophical perspective on art’s existence, historical context, and the messages it carries into the future is essential. Philosophy enables us to understand the artist’s journey between imagination and reality and to question the ontological foundations of art throughout the process of its formation and social perception. Thus, art becomes not merely an object of consumption but an instrument for analyzing existence and social dynamics. By examining the social, political, and ethical dimensions of art, the philosophy of art reminds us that it is not only an object of "beauty" but also a means of "thinking" and "critique." The philosophy of art serves as an intellectual compass for anyone seeking to explore the power and meaning of art. In this context, evaluations have been made from the perspectives of art production, theories, artists, and artworks.

Anahtar Kelimeler

• Art
• Philosophy of Art
• Contemporary Art Approaches.

Kaynakça

1. Adorno, T. (2004). Aesthetic theory (R. Hullot-Kentor, Trans.). University of Minnesota Press.
2. Berger, J. (2008). Ways of seeing. Penguin books.
3. Benjamin, W. (2001). Teknik olarak yeniden üretilebilirlik çağında sanat yapıtı (A. Cemal, Çev.). İletişim yayınları.
4. Bourriaud, N. (2005). İlişkisel estetik (S. Özen, Çev). Bağlam yayınları.
5. Cevizci, A. (2015). Felsefe. Anadolu Üniversitesi yayını 2487. Açıköğretim Fakültesi yayını 1458.
6. Cevizci. A.( 2012). Felsefeye giriş. Say yayınları.
7. Çelik, S. (2018). Modern felsefe 1. Anadolu Üniversitesi yayını 2588. Açıköğretim Fakültesi yayını 1557.
8. Erden, O. (2016). Modern, çağdaş, güncel’in kısa tarihi. Teorik bakış, 8. Aylık toplum bilim dergisi. Minör yayıncılık, ss.74-90.

9. Esanu, O. (2013). Çağdaş sanat aslında neydi? A. Artun & N. Örge (Ed.), Çağdaş sanat nedir? (ss. 95–122). İletişim Yayınları.
10. Hegel, G. W. F. (1994). Estetik: Güzel sanat üzerine dersler (T. Altuğ- H. Hünler, çev.). Payel yayınları.
11. Kant, I. (1999). Critique of the power of judgment. Cambridge university press.
12. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
13. Timuçin, A. (2013). Estetik. Bulut yayınları.
14. Tugal, S.A.(2018). Oluşum Süreci İçinde Dijital Sanat. Hayalperest Yayınevi.
15. Tunalı, İ. (2018). Estetik. Remzi kitabevi.
16. Turgut, İ. (1991). Sanat felsefesi, Bilgehan matbaası.
17. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2006). Nitel araştırma yöntemleri. Seçkin yayınları.
18. Görsel kaynakça
19. https://www.sfmoma.org/artwork/98.291/
20. https://www.themagger.com/marina-abramovic-performans-sanati/
21. https://www.a-n.co.uk/blogs/mind-mapping-my-influences/
22. https://turkiyepavyonu24.iksv.org/sanatci
23. https://www.deodato.art/en/banksy-girl-with-balloon.html
24. https://unitlondon.com/2019-03-15/ai-weiwei-on-dissidence-and-sunflower-seeds/
25. https://www.shift.jp.org/en/archives/2006/03/tino_sehgal_exhibition.html
26. https://www.arkitera.com/haber/olafur-eliasson-ile-bir-istanbul-deneyimi-senin-beklenmedik-karsilasman/
27. https://www.stirworld.com/think-columns-refik-anadol-tests-new-possibilities-for-experiencing-digital-space#gallery-1
28. https://www.petzel.com/exhibitions/simon-denny3#inquire
29. https://altmansiegel.com/artists/34-trevor-paglen/installation_shots/image3935/
30. https://artdogistanbul.com/iste-69-milyon-dolarlik-nft-tabanli-eserin-alicisi/
31. https://www.studiomuseum.org/artists/kara-walker