EVALUATION OF THE COFFEE TOURISM POTENTIAL OF TURKISH COFFEE CULTURE AND TRADITION

Öz

Practices, behaviors, and habits associated with the production, processing, preparation, serving, and consumption of coffee have given rise to deeply rooted cultures and traditions. In some destinations, these cultures and traditions are utilized within the framework of coffee tourism. This study aims to examine the potential of Turkish coffee culture and tradition as an asset for use in coffee tourism. In this context, the research is conducted in two phases. In the first phase, a keyword network map was created using the VOSviewer program for 201 articles identified by searching the Web of Science (WoS) database with the keyword "Coffee tourism" to examine the thematic structure of coffee tourism studies globally. In the second phase, the potential to integrate Turkish coffee culture and tradition into coffee tourism was evaluated through a SWOT analysis. In the SWOT analysis, advanced searches were conducted on articles published in the WoS database using the keywords “Turkish coffee” and “Tradition”, “Culture”, “Tourism”, “Coffee Tourism”, “Tourist”, “Gastronomy”, “Food Tourism”, “Culinary Tourism”, “Heritage”, “Authentic Experience”, “Destination”, “Leisure”, “Recreation”, “Hospitality”, and 23 articles were identified in this context. As a result of the SWOT analysis, the strengths, weaknesses, opportunities, and threats of Turkish coffee in coffee tourism were identified.

Anahtar Kelimeler

• Tradition
• Culture
• Ottoman Empire
• Coffee Tourism Potential
• Turkish Coffee

TÜRK KAHVESİ KÜLTÜRÜNÜN ve GELENEĞİNİN KAHVE TURİZMİ POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Kahvenin üretimi, işlenmesi, hazırlanması, servisi ve tüketim aşamalarından kaynaklanan uygulamalar, davranışlar ve alışkanlıklar, kahve bağlamında köklü kültürlerin ve geleneklerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bazı destinasyonlarda kahve turizmi kapsamında bu kültürden ve gelenekten yararlanıldığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türk kahvesi kültürünün ve geleneğinin kahve turizminde kullanılabilecek bir değer olma durumunu incelemektir. Bu bağlamda araştırma iki aşamada gerçekleştirilmektedir. Araştırmanın ilk aşamasında, küresel açıdan kahve turizmi çalışmalarındaki tematik yapıyı incelemek için Web of Science (WoS) veri tabanında “Coffee tourism” anahtar kelimesiyle taranarak belirlenen 201 makalenin VOSviewer programıyla anahtar kelime ağ haritası çıkarılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında Türk kahvesi kültürünün ve geleneğinin kahve turizmine entegre edilme potansiyeli SWOT analizi ile değerlendirilmiştir. SWOT analizinde WoS veri tabanında yayınlanan makaleler “Turkish coffee” ve “Tradition”, “Culture”, “Tourism”, “Coffee Tourism”, “Tourist”, “Gastronomy”, “Food Tourism”, “Culinary Tourism”, “Heritage”, “Authentic Experience”, “Destination”, “Leisure”, “Recreation”, “Hospitality” anahtar kelimeleriyle gelişmiş arama yapılmış olup bu bağlamda 23 makale tespit edilmiştir. SWOT analizi sonucunda Türk kahvesinin kahve turizminde güçlü ve zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Gelenek
• Kültür
• Osmanlı İmparatorluğu
• Kahve Turizmi Potansiyeli
• Türk Kahvesi

Kaynakça

1. Alyakut, Ö. (2023). Türk mutfak kültürünün kahveye verdiği kimlik: Türk kahvesi. International Journal of Social And Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(94), 1012- 1024. https://doi.org/10.26450/jshsr.3622
2. Bayındır, B., & Çalışkan, O. (2022). Turkey’s coffee adventure: An Analysis of Coffee Experience Typologies and Business Type Preferences. Advances in Hospitality and Tourism Research (AHTR), 10(1), 76-94. https://doi.org/10.30519/ahtr.920643
3. Baykal, N., & Timur Ağıldere, S. (2021). Evliya Çelebi seyahatnamesi çerçevesinde Mısır’da kahve ve kahvehane kültürü. Milli Folklor, 17(130), 145-155. https://izlik.org/JA95JG76LY
4. Bowen, R. (2021). Cultivating coffee experiences in the Eje Cafetero, Colombia. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 15(3), 328-339. http://dx.doi.org/10.1108/IJCTHR-08-2020-0184
5. Börütecene, A., Bostan, İ., Göksun, T., & Özcan, O. (2016). Informing design decisions for advice mediating handheld devices by studying coffee cup reading. In Proceedings of the 9th Nordic Conference on Human-Computer Interaction, 1-10.
6. Candelo, E., Casalegno, C., Civera, C., & Büchi, G. (2019). A ticket to coffee: Stakeholder view and theoretical framework of coffee tourism benefits. Tourism Analysis, 24(3), 329-340. https://doi.org/10.3727/108354219X15511864843830
7. Ciloşoğlu, M., & Elmas, H. (2019). Lale Devri'nde (1718-1730) Jean Baptiste Van Mour'un tablolarındaki erkek giyimlerinin incelenmesi. İdil, 64, 1757-1766.
8. Clarivate (2026). Editorial selection process. https://clarivate.com/academia-government/scientific-and-academic-research/research-discovery-and-referencing/web-of-science/web-of-science-core-collection/editorial-selection-process Erişim Tarihi: 20.06.2026

9. Crawford, J. (1852). History of Coffee. Journal of the Statistical Society of London, 15(1), 50-58. https://doi.org/10.2307/2338310
10. Cengiz, A. K., & Brina Lopar, E. (2020). Coffee and Turkish coffee drinking culture in Prizren from the Point of View of Consumption and Food Anthropology. Millî Folklor, (126), 210-222.
11. Çaksu, A. (2019). Bir Siyasî İçecek Olarak Türk Kahvesi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 41, 369-386. https://doi.org/10.21497/sefad.586654
12. Demir, Y. (2023). Türk kahvesinin günümüzdeki kültürel temsilini belirlemeye yönelik bir araştırma. 23. Ulusal Turizm Kongresi, 13-15 Ekim 2023, Denizli, Türkiye, 265-283.
13. Demir, Y., & Bertan, S. (2023). Spatial distribution of Türkiye’s local Turkish coffee kinds. Journal of Ethnic Foods, 10(32), 1-14. https://doi.org/10.1186/s42779-023-00200-8
14. Demir, Y., & Bertan, S. (2024). Tourists’ intentions to participate in coffee tourism in the context of local Turkish coffee culture. Anais Brasileiros de Estudos Turísticos: ABET, 14, 4. https://doi.org/10.5281/zenodo.14112170
15. Deniş, H. E. (2011). Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde kahvehaneler: sosyal ve siyasal yaşamın incelenmesi. Akademik Bakış Dergisi, 27, 1-16.
16. Dinis, M.G., Melo, C.S., & Sousa, J.M.B.M. (2021). Coffee tourism in Portugal: an attraction case study. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 15(3), 399-412. https://doi.org/10.1108/IJCTHR-08-2020-0194
17. Duffy, L., Zablah, F.E. (2015). El Salvador, tourism. Jafari, J., Xiao, H. (Eds), Encyclopedia of Tourism. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-01669-6_684-1
18. Duvarcı, A. (2012). Kültürümüzde İstanbul kahvehaneleri ve halk edebiyatına katkıları. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 75-86.
19. Erdem, D. E. (2024). Türk kahvesi etrafında gelişen maddi kültür ve Osmanlı dönemi kahve eşyaları. 2. Ulusal Kahve Sempozyumu, 5 Haziran 2024, 73-90.
20. Eröz, B., Efeoğlu-Özcan, E., & Başaran Uysal, B. Ç. (2025). ‘Neyse Halim Çıksın Falim’: Turkish women’s intimate discourse in fortune-telling sessions through coffee cup readings. Discourse Studies, 27(1), 82-105. https://doi.org/10.1177/14614456241252894
21. Gedük, S. (2019). Topkapı Sarayı’nda kahve geleneği. EPOS 7 Sanat ve Kültür Dergisi, 2, 44-47.
22. Girginol C.R. (2018). Kahve fincandan lezzete. Oğlak Yayınevi.
23. Güncü, A., & Taşkesen, O. (2017). A reading on Ottoman coffeehouses through visual representatives. Journal of Current Researches on Social Sciences, 7(1) 497-516
24. Gündüz Alptürker, İ., Gök, T., & Alptürker, H. (2021). Somut olmayan kültürel miras farkındalığının bilinirlik ve deneyimleme açısından değerlendirilmesi. Milli Folklor, 17(132), 16-31. https://izlik.org/JA59ZG43LH
25. Helms, M.M., & Nixon J. (2010). Exploring SWOT analysis – where are we now?: A review of academic research from the last decade. Journal of Strategy and Management, 3(3), 215–251, doi: https://doi.org/10.1108/17554251011064837
26. Hidayat, F. R., Luchman Hakim, & Parmawati, R. (2023). Analysis of Community-Based Coffee Agro-tourism Sustainability in East Java, Indonesia. HABITAT, 34(1), 1- 12. https://doi.org/10.21776/ub.habitat.2023.034.1.1
27. Karaman, N., Kılıç, A., & Avcıkurt, C. (2019). Tüketicilerin kahve kafeleri ziyaret eğilimlerinin ve değişen kahve tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi: geleneksel Türk kahvesi üzerine bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(3), 612-632.
28. Karhan, J. (2021). Toplumsal ve kültürel bir içecek: “Türk Kahvesi”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 52, 149-165.
29. Karlsson, H., & Karlsson, J. (2009). Coffee Tourism: A community development tool (Dissertation). https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:hik:diva-1740
30. Kekeç, N. (2012). Tradesmen of Tahtakale and their linguistic codes in the context of group folklore. Milli Folklor, (94), 50-57. Keskin, B. (2026). Marketing strategies for traditional Turkish drinks: insights from tourist perspectives. Cogent Food & Agriculture, 12(1), 2653268. https://doi.org/10.1080/23311932.2026.2653268
31. Kleidas, M., & Jolliffe, L. (2010). Coffee attraction experiences: A narrative sStudy. Tourism: An International Interdisciplinary Journal, 58(1), 61-73.
32. Koca, N., & Ersöz Tüğen, A. (2020). Somut olmayan kültür miras listesinde bir değer olan Türk kahvesine coğrafya perspektifinden bakış. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 347-362. https://doi.org/10.31454/usb.692043
33. Koray, C. A., & Uygur, H. K. (2022). Understanding new consumer trends in Turkey through coffee production and consumption in Mardin. Anthropological Notebooks, 28(1), 1-18. https://doi.org/10.5281/zenodo.7298721 Kültür Portalı. Türk Kahvesi, https://www.kulturportali.gov.tr/portal/turkkahvesi Erişim Tarihi: 15.08.2025.
34. Lyon, S. (2013). Coffee tourism and community development in Guatemala. Human Organization, 72(3), 188-198. Malecka, A. (2015). How Turks and Persians Drank Coffee: A little-known document of social history by Father JT Krusiński. Turkish Historical Review, 6(2), 175-193.
35. Narin, A., & Yıldırım, S. (2023). Türk kahvesi atlası: Anadolu topraklarındaki telvenin izinde. Hümanist Kitap.
36. Oliveira, A. N. (2020). The Coffee Cultivation in the North of Paraná and its Marks in the Landscapes: potentialities for tourism. Geografia (Londrina), 29(2), 29-49. https://doi.org/10.5433/2447-1747.2020v29n2p29 Ouyang, Y., & Jiang, S. (2025). The ınfluence of social media word-of-mouth on tourists’ ıntention to visit Yunnan for coffee tourism: the mediating role of attitude. Rajapark International Journal, 2(1), 18–38. https://so20.tci-thaijo.org/index.php/RJPIJ/article/view/591
37. Özdal, A. (2023). Gösterişçi tüketim kültürü etrafında güncellenen Türk kahvesi geleneği. Folklor Akademi Dergisi, 6(3), 1075-1086. https://doi.org/10.55666/folklor.1382847
38. Özgen, L., Ergun, P., & Kaymaz, E. (2019). Slow Food hareketine uygun bir içecek: Türk kahvesi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 12(27), 624-636
39. Özkaymak, B., & Baş, A. (2024). 17- 18. Yüzyıl Avrupa Resim Sanatında Türk İmgesi Olarak Kahve. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 61, 411-437. https://doi.org/10.21563/sutad.1474549
40. Ölçer Özünel, E. (2014). The other watching own-self: Self-Orientalist approaches on folk culture representations, Milli Folklor, 26(102).
41. Pekyaman, A., & Taş, M. A. (2024). Osmanlı saray ve halk mutfağında kullanılan sunum araç gereçlerinin günümüz mutfağı ile karşılaştırılması. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 17(46), 893-915. https://doi.org/10.12981/mahder.1437280
42. Ribeiro, S. R. P., Lima, F. A. X., & Loiola, M. I. B. (2023). O café sombreado da serra de Baturité, Ceará, Nordeste do Brasil: gestão ambiental, sustentabilidade e impactos ecossocioeconômicos. Turismo: Visão e Ação, 25, 482-504. https://doi.org/10.14210/rtva.v25n3.p482-504
43. Rutynskyi, M., & Kushniruk, H. (2020). Coffee Tourism in Lviv in the context of World coffee tourism. Annales UMCS, Geographia, Geologia, Mineralogia et Petrographia, 75, 87-113. http://dx.doi.org/10.17951/b.2020.75.0.87-113
44. Sağır, D. (2023). Hafıza mekânı kahvehaneler: İstanbul (18.-20. yüzyıl), İstanbul Topkapı Üniversitesi, (Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Topkapı Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.
45. Sami, K. (2010). Social and spatial transformations of coffee houses within the context of folk culture: the case of Diyarbakir. Millî Folklor, (85), 159-172.
46. Seber, H. (2015). The traces of Turkish culture in Lord Byron’s The Giaour. Bilig, 74, 199-218. https://izlik.org/JA39LU83XB
47. Setiyorini, H., Chen, T., & Pryce, J. (2023). Seeing coffee tourism through the lens of coffee consumption: A critical review. European Journal of Tourism Research, 34, 3401. https://doi.org/10.54055/ejtr.v34i.2799
48. Sığın, A. (2025). In defense of the coffeehouse chains in Türkiye: finding a silver lining amidst misinformation, disinformation, manipulation and social unrest. Cogent Social Sciences, 11(1), 2538728. https://doi.org/10.1080/23311886.2025.2538728
49. Şener, G., & Atar, G. M. (2017). The Transformation of Unique Turkish Cultural Symbols into Emoji: A Study of Cultural Symbols in Digital Communications. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 0(53), 189-209. https://doi.org/10.17064/iuifd.364939
50. Smith, N., Suthitakon, N., Gulthawatvichai, T., & Karnjanakit, S. (2019). Creating a coffee tourism network in the north of Thailand. Local Economy: The Journal of the Local Economy Policy Unit, 34(7), 718-729. https://doi.org/10.1177/0269094219893272
51. Suhud, U., Allan, M., & Gaffar, V. (2022). Antecedents of Tourists’ Intentions to Visit in the Context of Coffee Tourism. Journal of Environmental Management & Tourism, 13(2), 324-337. https://doi.org/10.14505/jemt.v13.2(58).03
52. Suhud, U., Allan, M., Hoo, W. C. Fafurida, F., & Azinuddin, M. (2025). Boosting coffee tourism: Linking visit intention and storytelling engagement in holiday contexts. Geojournal of Tourism and Geosites, 62(4), 2316–2328. https://doi.org/10.30892/gtg.62428-1594
53. Sürcan Düzgün, G., Arın, F., & Yalçın, İ. (2022). 19. yy. İstanbul’unun seyyar kahvehanelerinin Thomas Allom’un gravürleri üzerinden çözümlenmesi. Bir İletişim Aracı Olarak Mekan Kongresi, 20-21 Ekim, 2022, İstanbul, Türkiye, ss. 121-137.
54. Süren, T., & Kızıleli, M. (2021). Geleneksel Türk içecekleri. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 24(1), 46-71.
55. Şahin Yılmaz, A. (2023). Kahve Turizmine İlişkin Sistematik Bir Araştırma [A Systematic Research of Coffee Tourism]. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(3), 2203- 2222. https://doi.org/10.21325/jotags.2023.1289
56. Şehitoğlu, N. (2020). Ankara Etnografya Müzesindeki üç ahşap kahve soğutucusu. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(19), 93-109. https://doi.org/10.34189/asbd.7.19.007
57. Tavares, B. C., & Losso, F. B. (2023). Turismo de cafés no Caparaó pela perspectiva do potencial turista. Turismo: Visão e Ação, 25, 134-153. http://dx.doi.org/10.14210/rtva.v25n1.p134-153
58. Tarım, Z. (2016). Coffee service in Ottoman State protocol. In Pekin, E. (Eds), A Drop of Pleasure 500 Years of Turkish Coffee, (pp.199-215). Kültür Bakanlığı Yayınları.
59. Timur Ağildere, S. (2019). The coffee and coffee shop culture in Istanbul and Algiers as seen by European travellers (17th-20th centuries). Milli Folklor, (122), 14-28.
60. Tokay-Ünal, M. (2016). Batılı iki seyyahın kaleminden İstanbul masalları: Cyrus Adler ve Allan Ramsay’nin kahvehane ziyaretleri. Osmanlı araştırmaları, 48(48), 417-430. https://doi.org/10.18589/oa.588156
61. Toker, A., & Akoğlan-Kozak, M. (2024). Türk Kahvesi Fincanları: Tarihsel ve Kültürel Bir Değerlendirme. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 13(2), 299-319.
62. TSE. Türk standardı. https://intweb.tse.org.tr/Standard/Standard/Standard.aspx?081118051115108051104119110104055047105102120088111043113104073083083112055079113066072085121084 Erişim Tarihi: 05.08.2026.
63. Tunç, Ş. (2014). Osmanlı payitahtında kahvehane ve kahvehane kültürünün yeri, (Yüksek lisans tezi), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul Araştırmaları Anabilim Dalı, İstanbul.
64. UNESCO Türkiye Millî Komisyonu. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri, https://www.unesco.org.tr/Pages/126/123/UNESCO-Somut-Olmayan-K%C3%BClt%C3%BCrel-Miras-Listeleri Erişim Tarihi: 13.08.2025.
65. Wang, M. J., Chen, L. H., Su, P. A., & Morrison, A. M. (2019). The right brew? An analysis of the tourism experiences in rural Taiwan’s coffee estates. Tourism management perspectives, 30, 147-158. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2019.02.009
66. Woyesa, T., Kumar, S. (2021). Potential of coffee tourism for rural development in Ethiopia: a sustainable livelihood approach. Environ Dev Sustain 23, 815- 832. https://doi.org/10.1007/s10668-020-00610-7
67. van Eck, N.J., Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics 84, 523–538. https://doi.org/10.1007/s11192-009-0146-3
68. Voloder, L. (2022). Comparing Coffee Cultures: Drinking “Turkish” Coffee in Australia and “Bosnian” Coffee in Türkiye. Comparative Sociology, 21(6), 733-750. https://10.1163/15691330-bja10070
69. Yaşar, A. (2005). Osmanlı Şehir Mekânları: Kahvehane Literatürü. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, (6), 237-256.
70. Yaz, D. A., & Şen, İ. K. (2020). Aromasıyla dünyayı kuşatan marka: Kurukahveci Mehmet Efendi ve Mahdumları 1871-2019. Accounting and Financial History Research Journal, (18), 5-33.
71. Yıldırım, A. (2024). Osmanlı’dan Avrupa’ya kahvenin yolculuğu. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 114-126. https://doi.org/10.56574/nohusosbil.1160263
72. Yildirim, H. M., & Türkmen, S. (2026). Beyond the cup: Exploring the dynamics from brand experience, personality, and prestige to trust, satisfaction and loyalty in coffee houses. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 1-21. https://doi.org/10.1080/1528008X.2026.2648333
73. Yılmaz, E. (2023). Adana Müzesi eserlerinden örneklerle Osmanlı Dönemi’nde kahve kültürü. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32(2), 805- 820. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1310486
74. Yılmaz, F., Elmas, T., & Eröz, B. (2026). A genre-based analysis of Turkish coffee cup readings human versus artificial intelligence as fortune-teller. Discourse, Context & Media, 71, 101012. https://doi.org/10.1016/j.dcm.2026.101012
75. Yigit S., & Şahin Perçin N. (2021). How would you like your Turkish coffee? Tourist experiences of Turkish coffee houses in Istanbul. International Journal of Culture Tourism and Hospitality Research, 15(3), 443–454. https://doi.org/10.1108/IJCTHR-11-2020-0274