FUNCTIONAL ASPECT OF POSTAL STAMPS AND EVALUATION AS SECURITIES

Öz

Postal services became operational with the stamp application, which aims to prevent wages and wage evasion. Stamps were able to turn into an imaginary material in a short time with a number of different functional features beyond monetary value. Direct or indirect transmission of the visual message increases people's curiosity about stamps and makes stamps important objects. The stamp is among the documents that best reflect the independence, national values, history, economic development, beliefs, political attitudes, artistic and cultural aspects of a state. Stamps, which have a mission beyond being a communication tool, also attribute visuality to many qualified works in different fields. The aim of this study is to try to position the stamps, which take the standard mold as visual objects, in the status of valuable papers. Within the scope of the research, the definition of the stamp is included; the emergence, historical development, types, functions, today's practices and educational aspects are given. In addition, attributing financial value to stamps; The evolutionary process at the stage of misprinting, counterfeiting, forgery, collecting and evaluation as securities has been mentioned and suggestions have been made.

Anahtar Kelimeler

• Philately
• Postage Stamp
• Stamps
• Collecting
• Securities

POSTA PULLARININ İŞLEVSEL YÖNÜ VE MENKUL KIYMET OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Ücretlendirme ve ücret kaçaklarının önlenmesi amacını taşıyan pul uygulamasıyla, posta hizmetlerine işlerlik kazandırılmıştır. Pullar, parasal karşılığın ötesinde farklı bir takım fonksiyonel özellikleriyle kısa sürede imgesel bir materyale dönüşmeyi başarabilmiştir. Görsel mesajın direkt veya dolaylı olarak iletilmesi, insanların pullara olan merakını arttırmakta ve pulları, önemli nesneler haline getirmektedir. Pul bir devletin bağımsızlığını, milli değerlerini, tarihini, ekonomik gelişmişliğini, inançlarını, siyasi tavrını, sanatsal ve kültürel yönünü en iyi yansıtan belgeler arasında yerini almaktadır. İletişim aracı olmaktan daha öte bir misyona sahip olan pullar, farklı alanlarda yapılan nitelikli birçok çalışmaya da görsellik atfetmektedir. Bu çalışmanın amacı, görsel nesne olarak standart kalıba bürünen pulları, kıymetli evrak statüsünde konumlandırmaya çalışmaktır. Araştırma kapsamında pulun tanımına yer verilerek; ortaya çıkışı, tarihi gelişimi, türleri, işlevi, günümüz uygulamaları ve eğitsel yönü hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca pullara mali değer atfeden; hatalı basım, kalpazanlık, sahtekârlık, koleksiyonculuk ve menkul kıymet olarak değerlendirilme aşamasındaki evrimsel sürece değinilerek, önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Filateli
• Posta Pulu
• Pul
• Koleksiyonculuk
• Menkul Kıymetler

Kaynakça

1. Akan, M., ve Kuran, T. (2019). Türkiye’de Postanın Mikrotarihi 1920-1950, (Cilt 1), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
2. Akoba, M. M. (1963). Türkiye’de Pul ve Pulculuk, Ceylan Yayınları, İstanbul.
3. Akyıldız, A. (2003). Para Pul Oldu: Osmanlı'da Kâğıt Para, Maliye ve Toplum, İletişim Yayınları. İstanbul.
4. Alp, Ö. (2019). "Osmanlı Maliyesinde Varidatın Tahsil Yöntemi Olarak Fiskâl Pullar(1830-1873 Matbu Fiskâller)", Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 4/2, 93-105.
5. Amick, G. (1987). The Inverted Jenny: Money, Mystery, Mania, Scott Publishing Company, Sidney.
6. Anameriç, H. (2018). "Filatelik Materyalin Nitelenmesi", Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, 58/1, 595-622. doi : 10.1501/Dtcfder_0000001605.
7. Anfila, (2014). PTT 2014 dünya kupası pulları ve dolaşımdan kaldırılan pullar. (09.07.2020). http://www.anfila.org/?Syf=26&Syz=371627&/PTT-2014-D%C3%9CNYA-KUPASI-PULLARI-VE-DOLA%C5%9EIMDAN-KALDIRILAN-PULLAR-
8. Arı, K. (2013). "İkinci Dünya Savaşı Sonrasında Türkiye'nin PTT Alanında Yatırımları", Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 8/27, 167-184.

9. Armenpress, (2019). "Vatican Issues New Stamp Dedicated to Pope Francis", Visit to Armenia, 26 Haziran.
10. Ataman, A. D. (2010). "Filatelide Kardiyotonikler", Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 12/1, 55-60.
11. Aydoğdu, E., ve Ataç, Y. (2011). "İmza Sahteciliğinin Türleri, Tespiti ve Önlenmesi", Polis Bilimleri Dergisi, 13/2, 49-71.
12. Aydoğmuş, N. (2015). Bir Görsel İletişim Aracı Olarak Posta Pulu Tasarımının Dünya'daki ve Türkiye'deki Tarihi Değişimi ve Grafik Tasarım Ürünü Olarak İncelenmesi. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). Yaşar Üniversitesi.
13. Bakmaz, H. (2016). Sosyal Bilgiler Dersinde Para ve Pulların Kullanımının Öğrencilerin Akademik Başarısına Etkisi. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi), Adıyaman Üniversitesi.
14. Begiç, H. N., ve Çelebilik, G. (2015). "Kültürel Zenginliklerimizin Posta Pullarıyla Tanıtılmasına Dair Bir Çalışma; Pul Sanatçısı Pınar Olgaç'ın Türk Kadın Başlıkları", Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 7/12, 266-276.
15. Bezirci, P. (2018). "Dünya Üniversite Kütüphanelerinde Mükemmellik Örnekleri ve Gelecek", Yükseköğretim Dergisi, 8/2, 234-246. doi:10.2399/yod.17.028.
16. Brunn, S. D. (2017). "A Geopolitical and Geovisualization Challenge: Increasing The Awareness of Global Environmental Change Through Postage Stamp Issues", Scientific Research Publishing Inc, 8/3, 130-158. doi.org/10.4236/nr.2017.83010.
17. Chaplin, T. D., Jurado-L´opez, A., Clark, R. J., ve Beech, D. R. (2004). "Identification by Raman Microscopy of Pigments Onearly Postage Stamps: Distinction Between Original 1847 and 1858–1862, Forged and Reproduction Postage Stamps of Mauritius", J Raman Spectrosc, 35, 600-604. doi: 10.1002/jrs.1208.
18. Çelik, İ. (2008). "Efsane Adam Ali Nusret Pulhan İçin Tarihe Bir Not", Paylaşım Kartonsan A.Ş. Yaşam Kültürü Dergisi, 32-37.
19. Dadyan, S. (2018). Babamın Pulları/My Father's Stamps "Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Pul Hikayeleri, Siyah Kitap, İstanbul.
20. Daldal, E. (Der.). (2020). Posta Tarihi ve Organizasyonu, Midas Ajans Ortaklığı, Ankara.
21. Demir, T. (2005). "Osmanlı İmparatorluğunda Deniz Posta Taşımacılığı ve Vapur Kumpanyaları", Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 17, 1-17.
22. Dimson, E., ve Spaenjers, C. (2011). "Ex Post: The İnvestment Performance of Collectible Stamps", Journal of Financial Economics, 100/2, 443-458. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2010.12.005.
23. Duz, Z. N. (2021). "İran Slams Irak's KRG for Controversial Stamp", aa.com.tr, 10 Mart.
24. Düzenli, Ş., ve Kavuran, T. (2004). "Görsel İletişim Aracı Olan Pul'un Tarihi Gelişimi ve Grafik Ürün Olarak Önemi", Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28/2, 187-204.
25. Elal, B. (2018). 1945-1961 Dönemi Posta Pullarında Propaganda ve Ulusal Kimlik: Değişimler Süreklilikler. (Yayımlanmış Doktora Tezi), Maltepe Üniversitesi.
26. Elhan, N. (2017). "İran'ın Uluslaşma Sürecinde Süreklilik ve Değişim: Banknoklar ve Posta Pulları Üzerinden Bir İnceleme", Akademik Ortadoğu Dergisi, 11/2, 86-97.
27. Ertem, B. (2013). "İkinci Dünya Savaşı Sırasında Türkiye-Sovyetler Birliği İlişkileri Ve Türkiye’nin Amerika Birleşik Devletleri İle Yakınlaşmasına Etkileri", Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8/7, 157-183. doi:http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5406.
28. Feldman, D. (1996). The Treskilling Yellow. (12.07.2020). https://www.davidfeldman.com/wp-content/uploads/2014/01/31_4_96_NOV.pdf
29. Ferreira, L. E. (2006). A Certain Look at Philately, Edições Húmus Ldª, Clube Nacional de Filatelia, Portugal.
30. Gasımova, S., ve Ahmadov, R. (2013). "Azerbaijan’s First Postage Stamps", İRS Cultural Heritage, 8-11.
31. Grijp, PVD. (2012). "The Paradox of the Philatelic Business: Turning a Private Collection into a Professional Trade", Meterial Culture Review, 76, 41-59.
32. Güven Bezaz, Y. (2006). Haberleşme ve Tarihçesi, Türkiye Haber-İş Sendikası Yayınları, Ankara.
33. Herendeen, D. L., ve While, G. C. (2013). "Statistical Estimates of Rare Stamp Populations", Proceedings of the First International Symposium on Analytical Methods in Philatel, 91-100.
34. İmtiyazat-ı Ecnebiyenin (Kapitülasyon) İlgası Hakkında İrade-i Seniyye. (1914). Düstur, II. Tertip, Cilt 6, 1273.
35. İnce, M. (2017). Pulun İşlevleri ve Tasarımının İşleve Katkısının İncelenmesi. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi), Işık Üniversitesi.
36. İnceoğlu, S. (2019). Sosyal ve Kültürel Boyutuyla Efemera. (Yayımlanmış Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi.
37. Johnson, S. C. (1980). The Stamp Collector A Guide To The World’s Postage Stamps, Printed In Great Britain by Buder ve Tanner Front and London, London.
38. Kazan, N. (2016). "Pul ve Pulculuk Filateli (Kişisel Pul)", Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı, 4/45, 13-15.
39. Keser, U. (2013). Kızılay Belgeleri Işığında Kıbrıs Barış Harekatı 1974, Türk Kızılayı Yayınları, Ankara.
40. Kış, S. (2015). "Pul Para Oldu Osmanlı Devleti Hazinesine Kaynak Arayışında Antika Posta Pulları", Electronic Turkish Studies, 10/9, 321-340. doi: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8421.
41. Lowe, R., ve Walske, C. (2001). Jean De Sperati: Master Forger, British Philatelic Association 1956, London.
42. Morgan, H. (2015). Blue Mauritius: The Hunt for the World's Most Valuable Stamps, Atlantic Books, London.
43. Nilaish, N. (2015). "The Evaluation of Mass Customization's Key Benefits for Stamps", https://ssrn.com/abstract=2704323, 1-88. doi: 10.2139/ssrn.2704323.
44. Nol, L., Henis, R., ve Kenneth, G. (2001). "Biological Factors of Foxing in Postage Stamp Paper (Reprinted)", İnternational Biodeterioration & Biodegradation, 48/1-4, 98-104. https://doi.org/10.1016/S0964-8305(01)00072-5.
45. Ozeran, M. (2017). "Managing Metadata for Philatelic Materials", İnformation Technology and Libraries, 1-11. doi: 10.6017/ital.v36i3.10022.
46. Roberts, P. (2007). "Philatelic Materials in Archival Collections: Their Appraisal, Preservation, and Description", The American Archivist, 70/1, 70-92. doi 10.17723/aarc.70.1.w3742751w5344275.
47. Stoetzer, C. (1953). Postage Stamps, Public Affairs Press, Washington.
48. Subaşı, B. M. (2019). Müze Sergileme Tasarımında Bir Bütüncül Yöntem Olarak Hizmet Tasarımı PTT Pul Müzesi ve Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi Örneği. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi), TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi.
49. Tamer, Ü. (2014). Pullar Savaşı, Can Sanat Yayınları Ltd. Şti, İstanbul.
50. Tanyer, T. (Yay. Haz.). (2010). Mekteplilerin İdman Bayramı ve Samsun Posta Tarihi, Türkiye Barolar Birliği, Ankara.
51. Tarlakazan, B. E. (2017). "Sanatçı ve Tablolar Konulu Cumhuriyet Dönemi Türk Posta Pulları", Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 340-354.
52. The Postal Museum. (2017). First class learning at the Postal Museum, primary schools programme, 1-28. (11.03.2020). https://www.postalmuseum.org/wp-content/uploads/2017/08/The-Postal-Museum-Primary-School-Brochure-Autumn-2017.pdf
53. Toker, M. V. (2013). Pul Tasarımındaki Algı. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi), Arel Üniversitesi.
54. Topaloğlu, Ü. (Yönetmen). (2010). Bir Filateli Öyküsü [Belgesel Filmi]. İstanbul.
55. Tuna, S. (2006). Vygotsky ve Piaget'de Düşünme / Düşünce-Dil İlişkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Maltepe Üniversitesi.
56. Umutoran, (2013). PTT'den hayrete sokan posta pulu. (09.05.2020). https://umutoran.com/2013/01/30/pttden-hayrete-sokan-posta-pulu-sozcu/
57. Yardley, C. B. (2015). The Representation of Science and Scientists on Postage Stamps, ANU Press, Canberra.
58. Yazıcı, K. (2010). "Sosyal Bilgilerde Eğitsel Bir Araç Olarak Posta Pullarının Kullanımı", Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 321-346.
59. Yazıcı, K. (2016). "Yeni Türk Devletlerinin Posta Pullarında Türk Kimliği ve Kültürü", Bilig Dergisi, 77, 83-108.
60. Yılmaz, M. (2019). "Erken Cumhuriyet Dönemi'ndeki Toplumsal Değişimi Posta Pulları Üzerinden Okumak", Milli Folklor Dergisi, 16/124, 230-245.
61. Yurtoğlu, N. (2015). "Haberleşme Sektörünün Önemli Bir Teşekkülü: Milli Mücadele Döneminden 1960 Yılına Türkiye'de Posta, Telgraf ve Telefon (PTT) Teşkilatı (1920-1960)", Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 31/92, 47-103.