Araştırma Makalesi

Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi

Cilt: 8 Sayı: 3 29 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi

Öz

Ticari dışa açıklık, bilgilerin, mal ve hizmetlerin, emeğin, düşüncenin ve tüm bunlar ile birlikte sermayenin sınırlar arasındaki alışverişidir. Küreselleşmenin ve teknolojinin hızla gelişmesi, ülkeler arası siyasi, ticari ve sosyal ilişkilerin de gelişmesine uygun ortamı hazırlamıştır. Bu ilişkilerin yetkililer tarafından özenli ve bilgili bir şekilde yönetildiği sürece küresel düzeyde muhatapların her birinin kazançlı çıkması mümkündür. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeler üzerindeki etkisi, ülkelerin gelişmişlik düzeylerine, ekonomilerine, siyasi ve sosyal durumlarına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bu araştırmada, 1970-2022 dönemi yıllık veriler için, Türkiye’de ticari dışa açıklığın, doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerindeki kısa ve uzun dönem ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Johansen eşbütünleşme analizi sonucunda, ticari dışa açıklık %1 arttığında, doğrudan yabancı yatırımların %4,8 oranında artış göstereceği belirlenmiştir, pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Modelde, hata düzeltme teriminin katsayısı negatif ve istatistiksel olarak anlamlıdır, kısa dönemde de pozitif yönlü ilişki elde edilmiştir. Granger nedensellik analizi sonucunda, TDA değişkeni ve DYY arasında tek yönlü nedensellik elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Dergi yayın ekibine teşekkür eder; emeklerinize saygılarımızı sunarız.

Kaynakça

  1. Aztimur, H.; Kaya, L. (2022). Ticari açıklık ve doğrudan yabancı yatırımlar ilişkisi: Türkiye için ampirik bir inceleme. Turkish Studies - Economy, 17(4), 883-903.
  2. Bashir, A.H.M. (1999). Foreign direct investment and economic growth in some mena countries: theory and evidence. Erişim Tarihi: 15.02.2024, http://www.luc.edu/orgs/meea/volume1/bashir.pdf.
  3. Borensztein, E.; Gregoria, J.D.; Lee, J.W., (1998). How does foreign direct investment affect economic growth?. Journal Of International Economics, 45(1): 115-138.
  4. Bijsterbosch, M.; Kolasa, M. (2010). FDI and productivity convergence in central and eastern europe: an industry-level investigation. Review Of World Economics, 145(4), 689-712.
  5. Buckley, P.J.; Clegg, J.; Wang, C. (2010). Inward FDI And Host Country Productivity: Evidence From China’s Electronics Industry. In Foreign Direct Investment, China And The World Economy (S. 216-238). Palgrave Macmillan: UK.
  6. Dickey, D.A.; Fuller, W.A. (1981). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Econometrica, 49(1), 1057-1072.
  7. Dimowo, A.F.; Eoo, S. (2002). Empirical analysis of the impact of direct foreign investment on the economy of Nigeria. Erişim Tarihi: 10.03.2024, http://www.indianjournalofeconomics.com/april2002.htm
  8. Driffield, N.; Girma, S. (2003). Regional foreign direct investment and wage spillovers: plant level evidence from the UK electronics industry. Oxford Bulletin Of Economics And Statistics, 65(4), 453-474.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Eylül 2024

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

13 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

4 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Tavus, S., & Azazi, H. (2024). Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi. Politik Ekonomik Kuram, 8(3), 784-797. https://doi.org/10.30586/pek.1515845
AMA
1.Tavus S, Azazi H. Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi. PEK. 2024;8(3):784-797. doi:10.30586/pek.1515845
Chicago
Tavus, Samed, ve Hasan Azazi. 2024. “Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 8 (3): 784-97. https://doi.org/10.30586/pek.1515845.
EndNote
Tavus S, Azazi H (01 Eylül 2024) Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi. Politik Ekonomik Kuram 8 3 784–797.
IEEE
[1]S. Tavus ve H. Azazi, “Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi”, PEK, c. 8, sy 3, ss. 784–797, Eyl. 2024, doi: 10.30586/pek.1515845.
ISNAD
Tavus, Samed - Azazi, Hasan. “Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 8/3 (01 Eylül 2024): 784-797. https://doi.org/10.30586/pek.1515845.
JAMA
1.Tavus S, Azazi H. Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi. PEK. 2024;8:784–797.
MLA
Tavus, Samed, ve Hasan Azazi. “Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi”. Politik Ekonomik Kuram, c. 8, sy 3, Eylül 2024, ss. 784-97, doi:10.30586/pek.1515845.
Vancouver
1.Samed Tavus, Hasan Azazi. Ticari Dışa Açıklığın Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Zaman Serisi Analizi. PEK. 01 Eylül 2024;8(3):784-97. doi:10.30586/pek.1515845

Cited By

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.