TR
EN
Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi
Öz
Maruz bırakma ve tepki önleme ile bilişsel yeniden yapılandırma uygulamalarından oluşan bilişsel davranışçı terapi günümüzde halen obsesif kompulsif bozukluğa yönelik en etkili tedavi yöntemleri arasındadır. Yine de bazı hastalar bu tedaviden yeterince yarar görmemektedir. Bu durum standart tedavilerin etkisini arttırabilecek yeni yaklaşımlara yönelik arayışları gündeme getirmiştir. Bu bağlamda teknoloji temelli yöntemlerin güncel bilimsel çalışmalarda sıklıkla incelenmeye başlaması dikkat çekicidir. Bilişsel yanlılık değişimi teknoloji temelli yöntemlerin güncel örneklerinden biridir. Bilişse yanlılık değişimi, başta anksiyete bozuklukları olmak üzere psikopatoloji ile ilişkili dikkat ve yorumlama yanlılıkları gibi bazı bilişsel yanlılıkları değiştirmeyi hedefleyen ve bilgisayar ortamında uygulanan çeşitli görevleri içermektedir. Bilimsel araştırmalar genel olarak bilişsel yanlılık değişiminin bilişsel yanlılıkları değiştirmede ve anksiyete belirtilerini azaltmada etkili olabileceğini göstermektedir. Son yıllarda alanyazında bilişsel yanlılık değişiminin obsesif kompulsif bozukluk için de potansiyel etkilerini araştırmaya yönelik çalışmalar söz konusudur. Geniş klinik örneklemler ile yapılacak daha fazla sayıda araştırmaya ihtiyaç olmakla birlikte, bilişsel yanlılık değişiminin obsesif kompulsif bozuklukta da etkin olduğuna dair kanıtlar giderek artmaktadır. Ayrıca bazı çalışmalar obsesif kompulsif bozukluğun bilişsel davranışçı terapi ile tedavisinde bilişsel yanlılık değişiminin tamamlayıcı bir teknik olarak da kullanılabileceğini göstermektedir. Dolayısıyla, bu derleme makalesinin amacı, bilişsel yanlılık değişiminin özellikle obsesif kompulsif bozukluk belirtileri üzerindeki etkilerini inceleyen sınırlı sayıdaki görgül çalışmayı ve ortaya çıkardığı değişimlerin ardındaki etki mekanizmalarını gözden geçirmektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abramowitz JS (2006) The Psychological Treatment of Obsessive-Compulsive Disorder. Can J Psychiatry, 51:407-416.
- Abramowitz JS, Blakey SM, Reuman L, Buchholz JL (2018) New directions in the cognitive-behavioral treatment of OCD: Theory, research, and practice. Behav Ther, 49:311-322.
- Abramowitz JS, Deacon BJ, Olatunji BO, Wheaton MG, Berman NC, Losardo D et al. (2010) Assessment of obsessive-compulsive symptom dimensions: Development and evaluation of the Dimensional Obsessive-Compulsive Scale. Psychol Assess, 22: 180-198.
- Abramowitz JS, Fabricant LE, Taylor S, Deacon BJ, McKay D, Storch EA (2014) The relevance of analogue studies for understanding obsessions and compulsions. Clin Psychol Rev, 34:206-217.
- Abramowitz JS, Jacoby RJ (2014) Obsessive-compulsive disorder in the DSM-5. Clin Psychol Sci Pract, 21:221-235.
- Aday JS, Carlson JM (2019) Extended testing with the dot-probe task increases test-retest reliability and validity. Cogn Process, 20:65-72.
- American Psychiatric Association (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed. Washington, DC: American Psychiatric Press.
- Amir N, Kuckertz JM, Najmi S, Conley SL (2015) Preliminary evidence for the enhancement of self-conducted exposures for OCD using cognitive bias modification. Cogn Ther Res, 39:424-440.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Psikoloji
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2020
Gönderilme Tarihi
16 Eylül 2019
Kabul Tarihi
11 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 12 Sayı: 3
APA
Derin, S., & Yorulmaz, O. (2020). Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12(3), 299-317. https://doi.org/10.18863/pgy.620707
AMA
1.Derin S, Yorulmaz O. Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2020;12(3):299-317. doi:10.18863/pgy.620707
Chicago
Derin, Sıla, ve Orçun Yorulmaz. 2020. “Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 12 (3): 299-317. https://doi.org/10.18863/pgy.620707.
EndNote
Derin S, Yorulmaz O (01 Eylül 2020) Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 12 3 299–317.
IEEE
[1]S. Derin ve O. Yorulmaz, “Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 12, sy 3, ss. 299–317, Eyl. 2020, doi: 10.18863/pgy.620707.
ISNAD
Derin, Sıla - Yorulmaz, Orçun. “Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 12/3 (01 Eylül 2020): 299-317. https://doi.org/10.18863/pgy.620707.
JAMA
1.Derin S, Yorulmaz O. Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2020;12:299–317.
MLA
Derin, Sıla, ve Orçun Yorulmaz. “Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 12, sy 3, Eylül 2020, ss. 299-17, doi:10.18863/pgy.620707.
Vancouver
1.Sıla Derin, Orçun Yorulmaz. Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Yanlılık Değişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 01 Eylül 2020;12(3):299-317. doi:10.18863/pgy.620707
Cited By
Relationship of Obsessive Compulsive Disorder with Social Anxiety and Psychological Resilience in Adults
International Journal of Disabilities Sports & Health Sciences
https://doi.org/10.33438/ijdshs.1258313Effect of attention bias modification on depressive affect
Scientific Reports
https://doi.org/10.1038/s41598-025-09374-4Treatment of Obsessive-Compulsive Disorder via Mental Health Technology
Psychiatric Clinics of North America
https://doi.org/10.1016/j.psc.2025.08.024
