TR
EN
Travma Deneyimlemiş Bir Örneklemde Durumluk Öfke Ölçeğinin Türkçe Uyarlama Çalışması
Öz
Öfke, birçok ruhsal problem ile birlikte ortaya çıkan, kimi zaman bir semptom olarak da ele alınan, bu nedenle klinik araştırmalar-da ölçülmesinin faydalı olacağı duygusal bir tepkidir. Bu çalışmada Durumluk Öfke Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin sınanması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini fiziksel ve cinsel şiddet deneyimi olan, yaşları 18 – 57 arasında değişen 578 kadın oluşturmaktadır. Ölçeğin iç tutarlılığı hem Cronbach alfa katsayısı hem de iki yarım test güvenirliği hesaplana-rak; yapı geçerliliği açımlayıcı faktör analizi kullanılarak, ölçüt bağıntılı geçerliliği travmatik stres ve sürekli öfke puanları arasın-daki ilişki incelenerek ve yordayıcı geçerliliği regresyon analizi yapılarak test edilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık kat sayısı .94; iki yarım test güvenirliği .88 ve Guttman İki-Yarı kat sayısı .89 olarak hesaplanmıştır. Yapılan faktör analizinde ölçeğin iki faktörden oluştu-ğu, iki faktör arasında yüksek düzey pozitif ilişki olduğu görülmüştür. Durumluk öfke düzeyi ile travmatik stres belirtileri arasında yüksek düzey pozitif ilişki olduğu, durumluk öfke düzeyinin travmatik stres belirtilerindeki değişimin %22’sini açıkladığı görül-müştür. Bu bulgular Durumluk Öfke Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğuna işaret etmektedir. Durumluk öfke ölçeğinin, özellikle psikolojik travma alanında yapılan çalışmalarda hem tedavi etkililiğinin tespit edilmesinde hem de önleyici çalışmalar geliştirmede kullanılabilecek yardımcı bir araç olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Spunk Fund, Inc.
Kaynakça
- Aker AT, Özeren M, Başoğlu M, Kaptanoğlu C, Erol A, & Buran B (1999). Klinisyen tarafından uygulanan Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği (TSSB-Ö)-Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 10(4): 286-293.
- American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: American Psychiatric Publishing.
- Basile KC, Arias I, Desai S, Thompson MP (2004). The Differential Association of Intimate Partner Physical, Sexual, Psychological and Stalking Violence and Posttraumatic Stress Symptoms in a Nationally Representative Sample of Women. Journal of Traumatic Stress, 17(5), 413 – 421.
- Başoğlu M & Şalcıoğlu E (2011). A mental healthcare model for mass trauma survivors: Control-focused behavioral treatment of earthquake, war, and torture trauma. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
- Başoglu M, Şalcıoglu E, Livanou M, Özeren M, Aker T, Kılıç C, & Mestçioglu Ö (2001). A study of the validity of a screening instrument for traumatic stress in earthquake survivors in Turkey. Journal of Traumatic Stress, 14(3), 491-509.
- Bayram Kuzgun T(2018). The Association Between Posttraumatic Stress Disorder and Trauma-Related Guilt, Shame, Fear, and Sense of Control in Women with Sexual Trauma (Unpublished Doctoral Dissertation). Istanbul Arel University, Istanbul, Turkey.
- Brewin CR, Andrews B, Valentine JD (2000). Meta-analysis of risk factors for posttraumatic stress disorder in trauma-exposed adults. J. Consult. Clin. Psychol, 68, 748–766.
- Chemtob CM, Novaco RW, Hamada RS, Gross DM, & Smith G (1997). Anger regulation deficits in combat‐related posttraumatic stress disorder. Journal of traumatic stress, 10(1), 17-36.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
7 Eylül 2021
Kabul Tarihi
12 Aralık 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 13 Sayı: Ek 1
JAMA
1.Cankardaş S, Şalcıoğlu E. Travma Deneyimlemiş Bir Örneklemde Durumluk Öfke Ölçeğinin Türkçe Uyarlama Çalışması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13:375–387.
