Araştırma Makalesi

U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi

Cilt: 28 Sayı: 5 12 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi

Öz

Malzeme özellikleri veya malzemelerin mikro yapıları incelenerek ve karakterize edilerek kesin bir şekilde belirlenebilir. Yeni bir malzemenin karakterizasyonu veya var olan bir malzemenin üretimi esnasında mikro yapı görüntüleri yol göstericidir. Bu görüntülerin incelenmesi maliyetlidir ve incelenecek malzeme konusunda uzman olmayı gerektirir. Uzman kişilerce incelenmelerine rağmen mikro yapı görüntülerinin analizlerinde öznel yargılar nedeniyle kusurlu sonuçlara varılabilmektedir. Mikro yapı fotoğraflarının doğru, hızlı ve optimum koşullarda değerlendirilmesi bu bağlamda önem arz eder. Gelişen yapay zeka teknolojisi ile mikro yapı görüntülerinin incelenmesi, zaman tasarrufu sağlar ve hataları minimuma indirmeyi hedefler. Derin öğrenme gelişmiş bir yapay zeka algoritmasıdır. Derin öğrenme modelleri, görüntü işleme problemlerinde yüksek doğrulukta sonuçlar vermektedir. Bu çalışmanın amacı AISI 4340 çeliğinde çeşitli mikro yapı görüntülerinin yapay zeka algoritmalarıyla incelenmesidir. AISI 4340 çeliğinde beynitik, martenzitik ve perlitik mikro yapıları üretmek amacıyla sırasıyla östemperleme, su verme ve normalizasyon ısıl işlemleri uygulanmıştır. Isıl işlemler sonucu elde edilen farklı mikro yapılar ve inklüzyonlar optik mikroskopta görüntülenmiş ve veri seti oluşturulmuştur. Mikro yapı sınıflandırma görevi için VGG16 ve inklüzyon tanımlama görevi için ise U-Net modeli eğitilmiştir. Bu modellerden elde edilen sonuçlar ise şu şekildedir; VGG16 modeli %93,33 Doğruluk değeri ile mikro yapı tahmini yapmaktadır. U-Net modeli %98,50 Doğruluk ve %73,59 Dice skoru değerleri ile inklüzyon saptaması yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tübitak

Proje Numarası

1919B012317378

Teşekkür

1919B012317378 numaralı Tübitak 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamındaki projemize katkılarından dolayı Tübitak’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. [1] Mishra, Surya Prakash, and M. R. Rahul. “A comparative study and development of a novel deep learning architecture for accelerated identification of microstructure in materials science.” Computational Materials Science 200: 110815, (2021).
  2. [2] Han, Bing, et al. "A deep learning-based method for segmentation and quantitative characterization of microstructures in weathering steel from sequential scanning electron microscope images." Journal of Iron and Steel Research International 29.5: 836-845, (2022).
  3. [3] Agrawal, Ankit, and Alok Choudhary. "Deep materials informatics: Applications of deep learning in materials science." Mrs Communications 9.3: 779-792, (2019).
  4. [4] Ge, Mengshu, et al. “Deep learning analysis on microscopic imaging in materials science.” Materials Today Nano 11: 100087, (2020).
  5. [5] Min, Seonwoo, Byunghan Lee, and Sungroh Yoon. “Deep learning in bioinformatics.” Briefings in bioinformatics 18.5: 851-869, (2017).
  6. [6] Alzubaidi, L., Zhang, J., Humaidi, A.J. et al. “Review of deep learning: concepts, CNN architectures, challenges, applications, future directions.” J Big Data 8: 53, (2021).
  7. [7] Larmuseau, Michiel, et al. "Race against the Machine: can deep learning recognize microstructures as well as the trained human eye?." Scripta Materialia 193: 33-37, (2021).
  8. [8] Chowdhury, Aritra, et al. "Image driven machine learning methods for microstructure recognition." Computational Materials Science 123: 176-187, (2016).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Derin Öğrenme, Malzeme Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Şubat 2025

Yayımlanma Tarihi

12 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

10 Aralık 2024

Kabul Tarihi

1 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Aşçı, S. Y., Göker, F., Yılmaz, T., & Güral, A. (2025). U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi. Politeknik Dergisi, 28(5), 1365-1374. https://doi.org/10.2339/politeknik.1599580
AMA
1.Aşçı SY, Göker F, Yılmaz T, Güral A. U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi. Politeknik Dergisi. 2025;28(5):1365-1374. doi:10.2339/politeknik.1599580
Chicago
Aşçı, Sefa Yücel, Furkan Göker, Tolga Yılmaz, ve Ahmet Güral. 2025. “U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi”. Politeknik Dergisi 28 (5): 1365-74. https://doi.org/10.2339/politeknik.1599580.
EndNote
Aşçı SY, Göker F, Yılmaz T, Güral A (01 Ekim 2025) U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi. Politeknik Dergisi 28 5 1365–1374.
IEEE
[1]S. Y. Aşçı, F. Göker, T. Yılmaz, ve A. Güral, “U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi”, Politeknik Dergisi, c. 28, sy 5, ss. 1365–1374, Eki. 2025, doi: 10.2339/politeknik.1599580.
ISNAD
Aşçı, Sefa Yücel - Göker, Furkan - Yılmaz, Tolga - Güral, Ahmet. “U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi”. Politeknik Dergisi 28/5 (01 Ekim 2025): 1365-1374. https://doi.org/10.2339/politeknik.1599580.
JAMA
1.Aşçı SY, Göker F, Yılmaz T, Güral A. U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi. Politeknik Dergisi. 2025;28:1365–1374.
MLA
Aşçı, Sefa Yücel, vd. “U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi”. Politeknik Dergisi, c. 28, sy 5, Ekim 2025, ss. 1365-74, doi:10.2339/politeknik.1599580.
Vancouver
1.Sefa Yücel Aşçı, Furkan Göker, Tolga Yılmaz, Ahmet Güral. U-Net Modeli Kullanılarak Derin Öğrenme ile AISI 4340 Çeliğinde Mikroyapı Tahminlerinin ve İnklüzyonların Belirlenmesi. Politeknik Dergisi. 01 Ekim 2025;28(5):1365-74. doi:10.2339/politeknik.1599580

Cited By

 
TARANDIĞIMIZ DİZİNLER (ABSTRACTING / INDEXING)
181341319013191 13189 13187 13188 18016 

download Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası ile lisanslanmıştır.