TEKNOLOJİ ETKİLEŞIMİNE YAKINLIĞIN TEKNOSTRESE ETKİSİNDE DİJİTAL İYİ OLUŞUN ARACI ETKİSİ
Öz
Dijital dönüşümün hız kazanmasıyla birlikte gıda sektöründe akıllı üretim sistemleri, otomasyon teknolojileri, kurumsal yazılımlar ve dijital iletişim araçlarının kullanımı yaygınlaşmıştır. Bu gelişmeler işletmelere verimlilik ve rekabet avantajı sağlarken çalışanların teknolojiyle etkileşim yoğunluğunu artırmakta; sürekli çevrim içi olma, bilgi yükü ve dijital sistemlere uyum gerekliliği gibi nedenlerle teknostresin ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Bu çerçevede, çalışanların teknoloji etkileşimine yakınlıklarının teknostres üzerindeki etkisinin ve dijital iyi oluşun bu ilişkide üstlendiği aracı rolün ortaya konulması araştırmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini İstanbul’da gıda sektöründe çalışan bireyler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü G*Power 3.1 programı kullanılarak gerçekleştirilen güç analizi ile belirlenmiş, %95 istatistiksel güç ve %5 anlamlılık düzeyinde en az 115 katılımcının yeterli olduğu hesaplanmıştır. Araştırmada 400 katılımcıdan veri toplanmıştır. Veriler açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, teknoloji etkileşimine yakınlığın teknostresi negatif yönde ve anlamlı (β=-0.292, p<0.01), dijital iyi oluşu ise pozitif yönde ve anlamlı (β=0.681, p<0.01) etkilediğini göstermektedir. Ayrıca dijital iyi oluşun teknostres üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu (β=-0.230, p<0.01) belirlenmiştir. Sonuç olarak bulgular, dijital iyi oluşun teknoloji etkileşimine yakınlık ile teknostres arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı role sahip olduğunu ve çalışanların teknostres düzeyinin azaltılmasında önemli bir mekanizma olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Teknoloji Etkileşimine Yatkınlık, Teknostres, Dijital İyi Oluş
Kaynakça
- Abdul Hamid, R. (2022). The role of employees’ technology readiness, job meaningfulness and proactive personality in adaptive performance. Sustainability, 14(23), 15696.
- Akman, A. Z. (2023). Türkiye’de “teknostres” konusunda gerçekleştirilen çalışmalara yönelik bir inceleme. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 2, 71-86.
- Alkhayyal, S., & Bajaba, S. (2024). Countering technostress in virtual work environments: The role of work-based learning and digital leadership in enhancing employee well-being. Acta Psychologica, 248, 104377. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2024.104377
- Al-Emran, M., Mezhuyev, V., & Kamaludin, A. (2018). Technology Acceptance Model in M-learning context: A systematic review. Computers & Education, 125, 389–412. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2018.06.008
- Andrulli, R., & Gerards, R. (2023). How new ways of working during COVID-19 affect employee well-being via technostress, need for recovery, and work engagement. Computers in Human Behavior, 139, 107560. https://doi.org/10.1016/j.chb.2022.107560.
- Arslankara, V. B., Demir, A., Öztaş, Ö., & Usta, E. (2022). Digital well-being scale validity and reliability study. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 4(2), 263–274. https://doi.org/10.51535/tell.1206193.
- Ayyagari, R., Grover, V., & Purvis, R. (2011). Technostress: Technological antecedents and implications. MIS Quarterly, 35(4), 831–858. https://doi.org/10.2307/41409963
- Bottaro, R., De Giovanni, K., & Faraci, P. (2024). The extent to which technostress is related to employees’ work-life fit: A multilevel meta-analysis. Workplace Health & Safety, 72(10), 421-430.
- Brod, C. (1984). Technostress: The human cost of the computer revolution. Addison-Wesley.
- Blut, M., & Wang, C. (2020). Technology readiness: a meta-analysis of conceptualizations of the construct and its impact on technology usage. Journal Of The Academy Of Marketing Science, 48(4), 649-669.
