Çevrimiçi Alışveriş Tercihlerinin Mekânsal Dağılımında COVID-19 Pandemi Etkisi
Öz
Günümüzde bilgi iletişim teknolojileri (BİT) altyapılarındaki gelişmeler ve mobil cihaz kullanımının yaygınlaşmasıyla internet kullanımı artmıştır. İnternetin ticaret kanalı olarak kullanılmasıyla yüz yüze yapılan alışveriş sanal ortamlara doğru kaymış, bireylerin alışveriş yapma alışkanlıkları da değişmeye başlamıştır. İlgili literatür incelendiğinde; çevrimiçi alışveriş yapan bireylerin mekânsal dağılımını açıklayan iki hipotez belirtilmektedir; verimlilik ve yenillik hipotezleri. Verimlilik hipotezi; çevrimiçi alışverişe olan talebin ticari alanlara erişilebilirliğin düşük olmasından kaynaklandığını belirtirken, yenilik hipotezi teknolojik altyapının daha fazla olduğu bölgelerde bireylerin çevrimiçi alışveriş yapmaya daha eğilimli olduğunu savunmaktadır. Bu hipotezlerle kentsel ve kırsal alanlardaki çevrimiçi alışveriş tercihlerinin sebepleri ve coğrafya(mekân) ile nedensel ilişkileri bilimsel olarak ortaya konmaktadır. Çevrimiçi alışverişe olan talebin uzun vadede kentteki ulaşım planlaması ve perakende sektörüne etkileri olacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte, COVID-19 salgını nedeniyle getirilen kısıtlamalar ve “evde kal” önlemleri nedeniyle internet kullanımı artmıştır. Bu çalışmada çevrimiçi alışverişin mekânsal dağılımıyla ilgili pandemiden önce ve sonra olmak üzere yapılan çalışmaların incelenerek, pandeminin çevrimiçi alışveriş ve mekân kullanımına etkisi ortaya çıkarılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Çevrimiçi alışveriş, BİT, Çevrimiçi alışverişin mekânsal dağılımı, COVID-19 coğrafi yansımaları
Kaynakça
- Alaimo, L. S., Fiore, M., & Galati, A. (2020). How the Covid-19 Pandemic Is Changing Online Food Shopping Human Behaviour in Italy. Sustainability, 12(22), 9594. doi: 10.3390/su12229594.
- Anderson, W. P., Chatterjee, L., & Lakshmanan, T. R. (2003). E-commerce, Transportation, and Economic Geography. Growth and Change, 34(4), 415-432. doi: 10.1046/j.0017-4815.2003.00228.x.
- Bjørgen, A., Bjerkan, K. Y., & Hjelkrem, O. A. (2019). E-groceries: Sustainable last mile distribution in city planning. Research in Transportation Economics, 100805. doi: 10.1016/j.retrec.2019.100805.
- Brandtner, P., Darbanian, F., Falatouri, T., & Udokwu, C. (2021). Impact of COVID-19 on the Customer End of Retail Supply Chains: A Big Data Analysis of Consumer Satisfaction. Sustainability, 13(3), 1464. doi: 10.3390/su13031464.
- Buldeo Rai, H. (2021). The net environmental impact of online shopping, beyond the substitution bias. Journal of Transport Geography, 93, 103058. doi: 10.1016/j.jtrangeo.2021.103058.
- Cao, J., Douma, F., Cleaveland, F., & Xu, Z. (2010). The Interactions between E-Shopping and Store Shopping: A Case Study of the Twin Cities (Report No. CTS 10-12). Minneapolis, MN: Intelligent Transportation Systems Institute, University of Minnesota.
- Cao, X. J., Chen, Q., & Choo, S. (2013). Geographic Distribution of E-Shopping: Application of Structural Equation Models in the Twin Cities of Minnesota. Transportation Research Record, 2383(1), 18-26. doi: 10.3141/2383-03.
- Chua, G., Yuen, K. F., Wang, X., & Wong, Y. D. (2021). The Determinants of Panic Buying during COVID-19. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(6), 3247. doi: 10.3390/ijerph18063247.
- Conway, M. W., Salon, D., da Silva, D. C., & Mirtich, L. (2020). How Will the COVID-19 Pandemic Affect the Future of Urban Life? Early Evidence from Highly-Educated Respondents in the United States. Urban Science, 4(4), 50. doi: 10.3390/urbansci4040050.
- Dannenberg, P., Fuchs, M., Riedler, T., & Wiedemann, C. (2020). Digital Transition by COVID-19 Pandemic? The German Food Online Retail. Tijdschrift Voor Economische En Sociale Geografie, 111(3), 543-560. doi: 10.1111/tesg.12453.
