Uygulamalı İngilizce Çevirmenlik programlarında çeviride bilgi teknolojileri

Öz

Bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ile çevirmenlerin kullandığı teknolojik araçlar da değişime uğramıştır. Günümüzde bir çevirmenden hem ofis yazılımları ve internet araçları gibi temel bilgisayar teknolojilerine hem de makine çevirisi, çeviri belleği sistemleri gibi çeviri amaçlı özel yazılımlara hâkim olmaları beklenmektedir. Bu beklentinin bir sonucu olarak, çeviride bilgi teknolojileri, çeviri eğitiminde de kendisine yer bulan bir konu haline gelmiştir. Ülkemizde ön lisans düzeyinde eğitim veren iki yıllık Uygulamalı İngilizce Çevirmenlik programları da çeviri eğitiminin bir parçasıdır. Bu araştırmanın amacı bilgi teknolojilerinde meydana gelen değişikliklerden etkilenen Uygulamalı İngilizce Çevirmenlik programlarında çeviride bilgi teknolojilerinin konumunu öğretim elemanlarının derslerinde neyi, nerede ve nasıl işledikleri ve öğrencilerini nasıl değerlendirdiklerine dair benimsedikleri yaklaşımlar çerçevesinde betimlemektir. Bu çalışmada öncelikle Uygulamalı İngilizce Çevirmenlik programlarındaki temel bilgi teknolojileri ve çeviride bilgi teknolojileri dersleri doküman analiziyle incelenerek müfredatlar karşılaştırılmış, elde edilen bilgiler ışığında bu programlarda yer alan çeviride bilgi teknolojileri derslerini veren öğretim elemanları ile görüşme yapılarak veri toplanmıştır. Görüşmeler Covid-19 süreci nedeni ile çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiş, toplanan veriler çalışmanın kuramsal arka planı ile karşılaştırılarak sınıflandırılmıştır. Veriler betimsel analiz yöntemiyle ele alınarak çalışmanın bulgularına ulaşılmıştır. Bu çalışmanın vardığı sonuç öğretim elemanlarının derslerinde neyi, nasıl anlattığını ve nasıl değerlendirdiğini eğitimcinin akademik ve mesleki arka planı, programdaki öğrencilerin teknoloji ile ilişkisi ve dersin işlendiği mekân ile neden-sonuç ilişkisi içerisinde aktarmasıdır. Bu araştırma ile farklı programlarda yer alan çeviride bilgi teknolojileri dersleri detaylı bir şekilde incelenerek edinilen verilerin bu alanda ders vermek isteyen öğretim elemanlarına bir yol haritası oluşturması umut edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çeviri eğitimi
• çeviride bilgi teknolojileri
• çeviride bilgi teknolojileri eğitimi
• çeviri teknolojileri
• eğitim yaklaşımları

Place of translation technologies in Applied English Translation programs

Öz

With the developments in information technologies, the technological tools used by translators have changed. Today, a translator is expected to have a good command of both basic computer technologies such as office software and internet tools as well as specialized software for translation purposes such as machine translation and translation memory systems. Accordingly, the use of information technologies for translation has become a topic that finds a place in translation training as well. Applied English Translation programs, which provide associate degree education in Turkey, are a part of translation education. As a result of this expectation, information technologies in translation have found a place in translation education. This research aims to describe the position of information technologies in Applied English Translation programs within the framework of what, where and how lecturers teach, and how they evaluate their students. In this study, basic information technologies and information technologies in translation courses in Applied English Translation programs were examined with document analysis method. With the data obtained from this analysis, curriculums of these departments were compared. In the light of this information, the lecturers who teach translation technologies in these programs were interviewed. Interviews were carried out online due to the Covid 19 pandemic and the collected data were compared with the theoretical background of the study. The data were analyzed using the descriptive analysis method. This study concludes that what and how lecturers teach and how they evaluate their students is in a cause-and-effect relationship with the academic and professional background of lecturers, the relationship of students with technology, and the place of lessons. It is hoped that this study would provide a road map for the lecturers interested in offering courses on information technologies for translation.

Anahtar Kelimeler

• Translation training
• information technologies in translation
• information technologies in translation training
• translation technologies
• teaching approaches

Kaynakça

1. Austermühl, F. (2013). Future (and not-so-future) Trends in the Teaching of Translation Technology. Tradumàtica, 11, 326-337.
2. Balkul, H.İ. (2015). Türkiye’de Akademik Çeviri Eğitiminde Çeviri Teknolojilerinin Yerinin Sorgulanması: Müfredat Analizi ve Öğretim Elemanlarının Konuya İlişkin Görüşleri Üzerinden Bir İnceleme, Yayınlanmış Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
3. Bernardini, S. (2004). The theory behind the practice: Translator training or translator education? Malmkjær, Kirsten (Ed.) Translation in Undergraduate Degree Programmes, Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 17-29.
4. Canım Alkan, S. (2013). Lisans Düzeyinde Çeviri Eğitiminde Teknoloji Eğitiminin Yeri. İ.Ü. Çeviribilim Dergisi, Sayı: 7, 127-147.
5. Gouadec, D. (2013). Notes on Translator Training (replies to a questionnaire). Ed. Anthony Pym, Carmina Fallada, José Ramón Biau, Jill Orenstein, Innovation in Translator and Interpreter Training – An online symposium, 12-19. Erişim Adresi http://www.intercultural.urv.cat/media/upload/domain_317/arxius/Innovation/innovation_book.pdf
6. Judi, H. M. ve Sahari, N. (2013). Student centered learning in statistics: Analysis of systematic review. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 103, 844-851.
7. Kelly, D. (2005). A Handbook for Translator Trainers, St. Jerome Publishing.
8. Kiraly, D. (2000). A Social Constructivist Approach to Translator Education, St. Jerome Publishing.

9. O’Brien, S ve Kenny, D. (2001). In Dublin’s Fair City. Language International, 20-23.
10. Özden, Y. (1997). Öğrenme ve Öğretme, Pegem Yayıncılık.
11. Pym, A. (2003). Redefining Translation Competence in an Electronic Age: In Defence of a Minimalist Approach. Meta Journal des traducteurs, 481-497.
12. Sabaz, M.O. (2020). Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Destekli Çeviri Atölyeleri Örnekleminde Çeviri Teknolojileri Eğitiminde Bir Uygulama Modeli Önerisi, yayınlanmış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.