Araştırma Makalesi

Birinci Dünya Savaşı Alman kartpostallarında Osmanlı/Türk imgesi

Sayı: 33 26 Nisan 2023
  • Selim Şimşek *
PDF İndir

Birinci Dünya Savaşı Alman kartpostallarında Osmanlı/Türk imgesi

Öz

Siyasi ve askeri alanda yaşanan büyük çatışmaları ile 20. yüzyıl dünyanın kaderinin ve çehresinin en çok değiştiği dönemlerden biri olmuştur. Bilim ve tekniğin her alanda eşi görülmemiş bir hızla dünyanın bilindik yüzünü bu denli çabuk değiştirmesi ülkeler arasında siyasi gerilimlerin ve büyük kitlesel çekişmelerin yaşanmasına yol açmıştır. Bunların ilk büyük örneği 1. Dünya Savaşı ile su yüzüne çıkmıştır. Savaş koşulları kimi zaman eski dostu düşman ederken kimi zaman da yeni dostluklar ortaya çıkarmıştır. Bunun bir örneği Alman ve Avusturya-Macaristan İmparatorlukları ile Osmanlı Devleti arasındaki ilişkide görülür. Osmanlı Devleti’nin parlak dönemlerinde etki alanını hızla genişletip Avrupa’yı sürekli tehdit eder bir noktaya yükselmesi Avrupa’daki toplulukların kolektif hafızasında Türk’e dair neredeyse kemikleşmiş olumsuz bir imge oluşmasına sebep olmuştur. Savaş sebebiyle tesis edilen silah kardeşliği (Waffenbruderschaft) ile cephede omuz omuza savaşmaya başlayan bu uluslar, askerlerine ve halklarına haklı bir mücadelenin verildiği izlenimini vermek, maneviyatı, savaşın sonucuna dair umutları ve heyecanı canlı tutmak ve bu silah arkadaşlığını cephe gerisine de taşımak için çok yönlü propaganda araçlarına başvurmuşlardır. Bu bağlamda, bu makale imgebilimin verilerini kullanarak, özellikle Alman İmparatorluğu tarafından propaganda amacıyla kullanılan kartpostallar üzerinden, zihinlerde kök salmış Osmanlı/Türk imajının görsel/grafik araçlar ve çeşitli semboller, edebi metin parçaları ve mitolojik ögeler ile nasıl yeniden kurgulanmaya çalışıldığını inceler. Sonuç olarak, yeni sunulan Osmanlı/Türk imgesinin tarihsel bağlarından kopuk ve büyük oranda kurgusal bir karakter taşıdığını iddia eder.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aytaç, G. (2016). Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi. Doğu Batı Yayınları: Ankara.
  2. Butzer G., ve Jacob, J. (2012). Ostern. Metzler Lexikon Literarischer Symbole içinde (s. 310–311). Stuttgart: J. B. Metzler.
  3. Clark, R. (2017). Sanat ve Propaganda: Kitle Kültürü Çağında Politik İmge. Ayrıntı Yayınları: İstanbul.
  4. Dortmund Postkolonial (t.y.). Osmanisches Reich/Türkei. http://www.dortmund-postkolonial.de/?page_id=3372. Erişim: 04.01.2023.
  5. Emer, F. K. (2012). Die Imagologie Als Arbeitsbereich Der Komparatistik, Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 3(8), 1-17.
  6. Fraser, J. (1980). Propaganda on the Picture Postcard. Oxford Art Journal, 3(2), 39–47. http://www.jstor.org/stable/1360217.
  7. Hourani, A. (2010). Batı Düşüncesinde İslam. (Çev.: C. A. Kanat). Doruk Yayımcılık: İstanbul.
  8. Höfert A. (2009) Die „Türkengefahr“ in der Frühen Neuzeit: Apokalyptischer Feind und Objekt des ethnographischen Blicks. T.G. Schneiders (Ed.) Islamfeindlichkeit içinde (s. 61-71). Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Selim Şimşek * Bu kişi benim
0000-0002-2622-3400
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

9 Mart 2023

Kabul Tarihi

20 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 33

Kaynak Göster

APA
Şimşek, S. (2023). Birinci Dünya Savaşı Alman kartpostallarında Osmanlı/Türk imgesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 33, 877-889. https://doi.org/10.29000/rumelide.1286033