Araştırma Makalesi

Farklı ülkelere ait masalların duygu sınıflamalarına göre incelenmesi

Sayı: 35 21 Ağustos 2023
  • Esra Yalçıntaş *
  • Muhammed Muzaffer Özhan
PDF İndir

Farklı ülkelere ait masalların duygu sınıflamalarına göre incelenmesi

Öz

Çocuklara bebeklik döneminden yetişkinliğe uzanan süreçte bambaşka dünyaların kapısını açan masallar, birçok farklı duyguyu içinde barındıran yazınsal türlerden biridir. Bu yönüyle masalların çocuğun birçok becerisini geliştirmesi; çocuğun kendini tanımasını, duygu ve düşüncelerinin farkına varıp ayırt etmesini sağlaması beklenmektedir. Masallardaki karakterler/kahramanlar vasıtasıyla yaşanan olaylara verilen tepkiler ve ortaya çıkan duygular çocuğun hem öğrenmesini hem de rol model almasını sağlamaktadır. Bu noktadan yola çıkılarak araştırmada, farklı ülkelere ait masalların duygu sınıflamalarına göre incelenmesi ve masallarda hangi duygulara ne sıklıkla yer verildiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca her ülkenin masallarında baskın olan duygu ifadelerinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında ise doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda, dünyaca en çok okunan/anlatılan/bilinen ve kolayca ulaşılabilen (internette ya da basılmış hâline) “Grimm Masalları, Andersen Masalları, Binbir Gece Masalları, Her Güne Bir Masal” kitaplarında yer alan 1736 masal arasından seçilen 210 masal, araştırmanın veri kaynaklarını oluşturmaktadır. Verilerin analizinde, duygu ifadelerinin masallarda yer alma sıklığını belirleyebilmek için frekans (f) ve yüzdeleri (%) hesaplanmıştır; sonrasında betimsel analiz kullanılarak 210 masal duygu sınıflamasındaki “sevgi, sevinç, şaşkınlık, öfke, üzüntü ve korku” altı birincil duygu ifadesi şeklinde kategorileştirilerek analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, 210 masalda rastlanan 1360 duygu ifadesinden masallarda en sık rastlanan “sevinç”; sonrasında “üzüntü” ve “öfke”dir. Bu sonuç, “sevinç” olumlu olan duygular arasında, “üzüntü” ve “öfke” ise olumsuz olan duygular arasında bulunduğundan masallarda olumsuz duyguların daha baskın olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca ülkelere göre olumlu-olumsuz duygu sınıflamaları incelendiğinde de, olumsuz duyguların masallarında baskın olduğu ülke sayısının daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ak, B. (2022). Güneşi bile tamir eden adam. (70. baskı). Günışığı kitaplığı.
  2. Alper, D. (2012). Resimli kitaplardaki karakterlerin duygu durumlarının incelenmesi (Yayın No: 327690) [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr
  3. Aksoy, P. (2020). Masallarda yer alan çatışmalara ilişkin bir inceleme: Aytül Akal’ın okul öncesi masallar dizisi örneği. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(3), 657-674. https://doi.org/10.16916/aded.647795
  4. Andersen, H. C. (2016). Andersen masalları, cilt 1 ve cilt 2, (Çev. Saffet Günersel). Pinhan Yayıncılık.
  5. Anonim (2021). Binbir gece masalları, cilt 1 ve cilt 2, (Çev. Ekrem Demirli, Sümeyra Özkan, Yusuf İnanç, Hacı Bayram Başer, Ali Aslan, Serap Kılıç, Kübra Şenel). Alfa Yayıncılık.
  6. Cohen, L., Manıon, L. & Morrıson, K. (2021). Eğitimde araştırma yöntemleri (Çev. E. Dinç ve K. Kıroğlu). Pegem Akademi Yayıncılık.
  7. Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (3rd edition). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  8. Çelikel, B. & Durmuşoğlu, M. C. (2020). Özel gereksinimleri konu alan resimli hikâye kitaplarında duygu durumları ve empati ifadelerinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 15(7). http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.45424

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Esra Yalçıntaş * Bu kişi benim
0000-0001-6971-0519
Türkiye

Muhammed Muzaffer Özhan Bu kişi benim
0000-0003-3661-5544
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

20 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

20 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 35

Kaynak Göster

APA
Yalçıntaş, E., & Özhan, M. M. (2023). Farklı ülkelere ait masalların duygu sınıflamalarına göre incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 35, 639-661. https://doi.org/10.29000/rumelide.1346230