Araştırma Makalesi

Samiha Ayverdi Romanında Dindar ve Muhafazakâr Kadın Psikolojisi

Sayı: 11 21 Nisan 2018
PDF İndir
EN TR

Samiha Ayverdi Romanında Dindar ve Muhafazakâr Kadın Psikolojisi

Öz

Roman sanatında kişilerin kendi gerçek psikolojileriyle var olmaları gerekir. Aksi takdirde bu kişiler tutarsız olmaktan kurtulamazlar. Kahramanların kişilik gelişiminin gerçekçi olması romanın başarısını doğrudan etkiler. Dünya edebiyatlarındaki büyük romanların önemli kahramanları psikolojik gerçeklikleriyle bilinir. Türk romanının başarılı yazarları da kahramanlarının psikolojik gerçekliğine itina göstermişlerdir. Ancak edebiyatımızda kadın psikolojisini gerçekçi bir biçimde işleyen romancı sayısı fazla değildir. Bu konuda kadın yazarlarımız daha şanslı sayılır. Samiha Ayverdi, romanlarında kadın konusuna hususi bir yer veren yazarlarımızdandır. Bu çalışma Samiha Ayverdi’nin romanlarındaki dindar ve muhafazakâr kadınların psikolojik gerçekliğini konu almaktadır. Ayverdi’nin dindar ve muhafazakâr kadın kahramanları münevver kişilerdir. Maneviyatları güçlü ve ideal tiplerdir, ananevi terbiye ile yetişmişlerdir. Bu sebeple Ayverdi’nin kendisini de temsil ettikleri söylenebilir. Samiha Ayverdi hem kadın yazar olması hem de romanlarında kadına özel bir mesuliyet yüklemesi bakımından dikkate değer bir yazardır. Onun romanlarında düz ve menfi tiplerin psikolojisini psikanalistik yöntemlerle izah etmek mümkündür. Ancak mütedeyyin ve münevver kadınların psikolojisini psikanalizmle incelemek zordur. Bunun yerine klasik İslam düşüncesindeki ilm-i nefs öğretisine müracaat edilebilir. Zira bu kadınların kişiliklerinde terbiye belirleyici bir rol oynar. Bu çalışmada Samiha Ayverdi’nin romanlarıdaki münevver kadın tipinin psikolojik gerçekliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Bunun için hem psikanalizme hem de ilm-i nefs bilgisine müracaat edilmiştir. Ayverdi’nin hususi bir maksatla idealize ettiği söz konusu kahramanlar okurun dikkatini tasavvuf terbiyesinin insan yetiştirmekteki üstünlüğüne çekmektedir. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adler, A. (2014). İnsanın Doğasını Anlamak. (D. Başkaya, Çev.) İzmir: İlya. Ayverdi, S. (2006). Küplücedeki Köşk (2 b.). İstanbul: Kubbealtı. Ayverdi, S. (2007). Son Menzil (3 b.). İstanbul: Kubbealtı. Ayverdi, S. (2009). Yolcu Nereye Gidiyorsun (4 b.). İstanbul: Kubbealtı. Ayverdi, S. (2010). Batmayan Gün (6 b.). İstanbul: Kubbealtı. Ayverdi, S. (2011). Ateş Ağacı (6 b.). İstanbul: Kubbealtı. Ayverdi, S. (2011). İnsan ve Şeytan (6 b.). İstanbul: Kubbealtı. Ayverdi, S. (2012). Yaşayan Ölü (6 b.). İstanbul: Kubbealtı. Bahadır, A. (2010). Jung ve Din. İstanbul: İz. Buharî, İ.-ı. (2014). Sahîh-i Buharî Muhtasar. (H. Aldemir, İ. Tüfekçi, O. Güman, İ. Aktepe, M. Eryarsoy, & M. Odabaşı, Çev.) İstanbul: Karınca-Polen. Burke, E. (2017). Devrimin Şeytanları. (Ö. Koyuncu, Çev.) İstanbul: Tefrika. Demirci, M. (2007). Samiha Ayverdi'de İman ve Tasavvuf. TKKD Altay Kültür Sanat ve Eğitim Vakfı Panel Tebliğ Metinleri: TKKD Altay Kültür Sanat ve Eğitim Vakfı. Devellioğlu, F. (2015). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara: Aydın. Fromm, E. (2012). Psikanaliz ve Din (3 b.). (E. Erten, Çev.) İstanbul: Say. Gençtan, E. (2014). Psikanaliz ve Sonrası. İstanbul: Metis. Karaman, H., Özek, A., Dönmez, İ., Çağrıcı, M., Gümüş, S., & Turgut, A. (Dü). (2006). Kur'ân-ı Kerîm ve Açıklamalı Meâli (15 b.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı. Köksal, M. A. (2011). Peygamberler Tarihi (15 b.). Ankara: Türk Diyanet Vakfı. Köse, A. (2011). Freud ve Din (3 b.). İstanbul: İz. Kubbealtı Lugati. (2018, Ocak 1). http://www.kubbealti.org.tr: http://lugatim.com adresinden alındı Niyâzî-i Mısrî. (2015). Dîvânı ve Şerhi (4 b.). (M. E. Emre, Dü.) İstanbul: Gelenek. Özel, M. (2017, Nisan). Şeytan Aldı Götürdü. Dergâh(326), 12-13. Saîd Havva. (1990). El-Esâs fi't-Tefsîr (Cilt 5). (M. B. Eryarsoy, Çev.) İstanbul: Şamil. Snowden, R. (2011). Freud Kilit Fikirler. (M. İnan, Çev.) İstanbul: Optimist. Tanpınar, A. H. (1998). Edebiyat Üzerine Makaleler (5 b.). (Z. Kerman, Dü.) İstanbul: Dergâh. Tuzak, U. (2009). Samiha Ayverdi. T. Bora, & M. Gültekingil içinde, Modern Türkiye'de Siyasi Düşünce (s. 248-260). İstanbul: İletişim. Türkçe Sözlük (11 b.). (2011). Ankara: TDK. Türkçe Sözlük I. (1944). İstanbul: Cumhuriyet.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Selime Öztürk * Bu kişi benim
Türkiye

Adem Can
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

9 Ocak 2018

Kabul Tarihi

14 Nisan 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Sayı: 11

Kaynak Göster

APA
Öztürk, S., & Can, A. (2018). Samiha Ayverdi Romanında Dindar ve Muhafazakâr Kadın Psikolojisi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 11, 74-88. https://doi.org/10.29000/rumelide.417486

Cited By