Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu (OKKB) organizasyon, düzen ve detaylarla aşırı uğraş; mükemmeliyetçilik, sorumluluklara, kurallara ve ahlaki değerlere aşırı bağlılık; katılık ve biriktiricilik gibi özelliklerle karakterize edilen bir kişilik örüntüsü olarak tanımlanmaktadır. Alanyazına bakıldığında OKKB’nin etiyolojisine ilişkin yapılan çalışmaların oldukça az olduğu görülmektedir. Bu gözden geçirme makalesinin amacı, OKKB’nin etiyolojisini açıklayan çeşitli yaklaşımları ve bu yaklaşımlarla ilişkili olarak yapılmış görgül çalışmaları değerlendirmek ve OKKB’nin etiyolojisine yönelik daha bütüncül bir çerçeve sunmaktır. Bunun için öncelikle alanyazında yer alan yaklaşımlar içeriklerine göre psikolojik temelli yaklaşımlar, biyolojik temelli yaklaşımlar ve telafi edici/adaptif yaklaşımlar olmak üzere üç alt başlık altında incelenmiştir. Her yaklaşımın altında OKKB’nin etiyolojisine yönelik açıklamalar sunan çeşitli faktörler açıklanarak ardından bunlarla ilişkili yapılmış olan görgül çalışma bulgularına ve alanyazındaki eksikliklere yer verilmiştir. Ardından da tüm bu yaklaşımların bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilerek tartışılmıştır. Kaynakça: 1. Abramson, R. K., Ravan, S. A., Wright, H. H., Wieduwilt, K., Wolpert, C. M., Donnelly, S. A., ... ve Cuccaro, M. L. (2005). The relationship between restrictive and repetitive behaviors in individuals with autism and obsessive compulsive symptoms in parents. Child Psychiatry and Human Development, 36(2), 155-165. 2. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5®). American Psychiatric Publication. 3. Anderluh, M. B., Tchanturia, K., Rabe-Hesketh, S. ve Treasure, J. (2003). Childhood obsessive-compulsive personality traits in adult women with eating disorders: Defining a broader eating disorder phenotype. American Journal of Psychiatry, 160(2), 242-247. 4. Arena, L., Peñate, W., Rivero, F., Marrero, R. J., Olivares, T., Scarano, A., ... ve Grecucci, A. (2025). Gray and white matter alterations in Obsessive-Compulsive Personality Disorder: A data fusion machine learning approach. Frontiers in Human Neuroscience, 19, 1559760. 5. Atmaca, M., Korucu, T., Tabara, M. F., Yildirim, H. ve Kılıç, M. C. (2019a). Volumetric MRI study of orbito-frontal cortex and thalamus in obsessive-compulsive personality disorder. Journal of Clinical Neuroscience, 64, 89-93. 6. Atmaca, M., Korucu, T., Kilic, M. C., Kazgan, A. ve Yildirim, H. (2019b). Pineal gland volumes are changed in patients with obsessive-compulsive personality disorder. Journal of Clinical Neuroscience, 70, 221-225. 7. Aycicegi, A., Dinn, W. M. ve Harris, C. L. (2002). Neuropsychological function in obsessive-compulsive personality with schizotypal features. Bulletin of Clinical Psychopharmacology, 12(3), 121–125. 8. Aycicegi-Dinn, A., Dinn, W. M. ve Caldwell-Harris, C. L. (2009). Obsessive-compulsive personality traits: compensatory response to executive function deficit?. International Journal of Neuroscience, 119(4), 600-608. 9. Baron-Cohen, S. (2006). The hyper-systemizing, assortative mating theory of autism. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry, 30(5), 865-872. 10. Beloff, H. (1957). The structure and origin of the anal character. Genetic Psychology Monographs, 55(2), 141–172. **Karakter sınırlaması sebebiyle kaynakçanın kalan kısımları eklenememiştir. Devamı tam metinde yer almaktadır.
Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu obsesif-kompulsif kişilik özellikleri obsesif-kompulsif kişilik etiyoloji etiyolojik yaklaşımlar
Obsessive-compulsive personality disorder (OCPD) defined as a personality pattern characterized by features such as preoccupation with organization, order, and details; perfectionism; excessive commitment to responsibilities, rules and moral values; rigidity and hoarding. In literature, it was seen that studies on the etiology of OCPD are scarce. Therefore, the purpose of this review article is to evaluate various approaches explaining the etiology of OCPD and empirical studies related to these approaches, and to provide a more holistic framework for the etiology of OCPD. For this, first of all, the approaches in the literature were examined under three sub-headings according to their content: psychological-based approaches, biological-based approaches and compensatory/adaptive approaches. Under each approach, various factors that provide explanations for the etiology of OCPD are explained, followed by the findings of the empirical studies and limitations in the literature. Then, all these approaches were evaluated and discussed from a holistic perspective.
Obsessive-compulsive personality disorder obsessive-compulsive personality obsessive-compulsive personality characteristics etiology etiological perspectives
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer) |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 18 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 23 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.52880/sagakaderg.1767893 |
| IZ | https://izlik.org/JA68CL42JF |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1 |