Türkiye’de eğitim ve okul yöneticiliğinin meslekleşme problemleri: Sosyo-politik engeller

In this article, it is aimed to focus on the reasons why the field of educational administration cannot be a profession that requires merit in the Turkish education system. In Turkey, a significant level of scientific knowledge has been created in the field of Educational Administration, Supervision, Planning and Economics based on academic research and applications; however, the social and political obstacles to this branch of science becoming a profession based on universal education have not been overcome. The perception that "teaching is the main thing in the profession" has formed the basis of social, political and organizational prejudices and obstacles towards the professionalization of education and school management and education supervision. In Turkey, in fields such as medicine, lawyers, architecture and engineering, there are no independent professional associations for educators, which concern all of the professional staff as a whole, without discrimination. This situation makes it difficult to prioritize the "principle of merit in the profession" for both education and school management, teaching and education superintendent. In this study, it is tried to emphasize whether the society has been able to adequately influence and direct the politics of educational administration on the professionalization of educational administration in Turkey, based on a broad time perspective. In regimes with pluralistic democratic and successful education systems, it is seen that there have been important developments in the direction of the professionalization of the field of educational administration. The professionalization of educational management business groups is also mandatory for Turkey's harmonization process with the European Union and its accreditation with successful international education systems.

Bu makalede, temel olarak Türk eğitim sisteminde, eğitim yönetimi bilim alanının liyakat gerektiren bir uzmanlık mesleği olamamasının nedenleri üzerinde durulması amaçlanmıştır. Türkiye’de, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi alanında, akademik araştırma ve uygulamalara dayalı önemli düzeyde bilimsel birikimi oluşturulmuş; ancak bu bilim dalının üniversal eğitime dayalı bir meslek olması yönündeki sosyal ve politik engeller aşılamamıştır. “Meslekte esas öğretmenliktir.” algısı, eğitim ve okul yöneticiliği ile eğitim denetçiliğinin meslekleşmesi yönündeki sosyal, politik ve örgütsel önyargıların, engellerin temelini oluşturmuştur. Türkiye’de tabiplik, avukatlık, mimarlık, mühendislik gibi alanlarda, ayrımsız bir biçimde meslek elemanlarının bir bütün olarak tamamını ilgilendiren bağımsız meslek birlikleri, eğitimciler için yoktur. Bu durum hem eğitim ve okul yöneticiliği hem öğretmenlik hem de eğitim denetçiliği için “meslekte liyakat ilkesinin” öncellenmesini zorlaştırmaktadır. Bu araştırmada, geniş bir zaman perspektifinden hareketle toplumun, eğitim yönetimi politiğini, Türkiye’de eğitim yönetiminin meslekleşmesi konusunda yeterince etkileyip yönlendiremediği vurgulanmaya çalışılmaktadır. Çoğulcu demokratik ve başarılı eğitim sistemlerinin bulunduğu rejimlerde, eğitim yönetimi bilim alanının meslekleşmesi yönünde önemli gelişmelerin yaşandığı görülmektedir. Eğitim yönetimi iş gruplarının meslekleşmesi, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile uyum süreci ve başarılı uluslararası eğitim sistemleri ile akreditasyonu için de zorunludur.