MİKRO FİLİZLERİN İZDÜŞÜMLERİ: BİR BİBLİYOMETRİK ANALİZ İNCELEMESİ

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 3, 607 - 621, 31.12.2025

Pelinsu Kutlu , Eda Güneş

https://izlik.org/JA67KU89BJ

Öz

Beslenme, yalnızca yaşamsal bir gereklilik değil, aynı zamanda kültürel, sosyal ve estetik bir olgudur. Mikro filizler ise yüksek besin değeri ve fonksiyonel özellikleriyle öne çıkan bitkisel kaynaklardır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, mikro filizler konusunda yapılmış bilimsel araştırmaların literatürdeki durumunu kapsamlı bir biçimde analiz etmektir. Bu doğrultuda Google Scholar'da “Mikro Filiz” ve “Microgreens and Gastronomy” anahtar kelimeleriyle yapılan taramada elde edilen 320 çalışmadan kapsama uygun 37’si incelenmiştir. Seçilen çalışmaların bibliyografik analiz yöntemiyle 6 farklı özellik incelenmiştir. Çalışmaların yıllara göre dağılımı incelendiğinde (n:14) en fazla 2020-2021 yıllarında gerçekleştiği görülmektedir. İncelenen çalışmaların büyük çoğunluğunun multidisipliner alanda gerçekleştirildiği ve en çok tercih edilen yöntemin nitel araştırma yöntemleri olduğu görülmektedir. Metodolojik dağılımı analiz edildiğinde literatür taraması/derleme çalışmalarının öne çıktığı (n:15), veri analiz tekniklerinde ise istatiksel analiz yöntemlerinin yaygın kullanımı (n:20) söz konusudur. Sonuç olarak, bu çalışma mikro filizler üzerine yapılan araştırmaların geniş bir metodolojik çeşitlilik taşıdığını ve bu alana yönelik ilginin giderek arttığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Bibliyometrik Analiz , Fonksiyonel Gıda , Gastronomi , Mikro Filiz , Sürdürülebilir Tarım.

Etik Beyan

Etik beyan alınmasına gerek yoktur.

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum yoktur.

Teşekkür

Teşekkür edilecek bir grup yoktur.

Kaynakça

• Adriana, M. H., GC, T. & Florina-Maria, G. D. (2018). Stage Of Knowledge On Cultıvatıon Of Mıcrogreens Plants. Lucrari Stiintifice, Universitatea de Stiinte Agricole Si Medicina Veterinara Ion Ionescu de la Brad Iasi, Seria Horticultura, 61(2), 75-80.
• Aksoy, M. & Üner, E. H. (2016). Rafine mutfağın doğuşu ve rafine mutfağı şekillendiren yenilikçi mutfak akımlarının yiyecek içecek işletmelerine etkileri. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(6), 1-17.
• Al, U., Sezen, U., & Soydal, İ. (2019). Türkiye'nin bilimsel yayınlarının sosyal ağ analizi yöntemiyle değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Proje Raporları. No: 110K044, Ankara
• Alsharif, A. H., Salleh, N. Z. M. & Baharun, R. (2020). Bibliometric analysis. Journal of Theoretical and Applied Information Technology, 98(15), 2948-2962.
• Argumedo-Macias, A., Domínguez-Domínguez, A., Herrera-Corredor, J. A., Lopez-Aranda, E., Lopez-Espíndola, M., Romero-Cruz, A. & Ramírez-Rivera, E. D. J. (2021). Amaranth microgreens as a potential ingredient for healthy salads: Sensory liking and purchase intent. Agro Productividad, 14(4), 47-51.
• Atenstaedt, R. (2012). Word cloud analysis of the BJGP. British Journal of General Practice, 62(596), 148.
• Baysal, A. (2004). Beslenme (20. baskı). Ankara: Hatiboğlu Yayınevi.
• Božić, A. & Milošević, S. (2020, September). Microgreens in gastronomic offer of Belgrade restaurants. In Tourism International Scientific Conference Vrnjačka Banja - TISC (5),1, 94-111.
• Chatterjee, S. & Joshi, A. (2020). Micro greens: A new age technique in food presentation and its utilization in the gastronomic world. International Journal of Creative Research Thoughts, 8(5), 4042-4050.
• Chen, H., Tong, X., Tan, L. & Kong, L. (2020). Consumers’ acceptability and perceptions toward the consumption of hydroponically and soil grown broccoli microgreens. Journal of Agriculture and Food Research, (2), 100051.
• Czelatdko, D. (2019). Microgreens: Nature's supplement. Nutritional Perspectives: Journal of the Council on Nutrition, 42(2), 42-43.
• Çiçek, D., & Kozak, N. (2012). Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan hakem denetimli makalelerin bibliyometrik profili. Türk Kütüphaneciliği, 26(4), 734-756.
• Demirci, Z., Doğan, M. & Emsen, B. (2025). The effect of soaking durations on fenugreek seeds (Trigonella foenum-graecum L.) for microgreen production. International Journal of Advanced Natural Sciences and Engineering Researches, 9(2), 104-110.
• Di Bella, M. C., Toscano, S., Arena, D., Moreno, D. A., Romano, D. & Branca, F. (2021). Effects of growing cycle and genotype on the morphometric properties and glucosinolates amount and profile of sprouts, microgreens and baby leaves of broccoli (Brassica oleracea L. var. italica Plenck) and kale (B. oleracea L. var. acephala DC.). Agronomy, 11(9), 1685.
• Di Gioia, F. & Santamaria, P. (2015). Micro-ortaggi, agro-biodiversità e sicurezza alimentare. In Microgreens: novel fresh and functional food to explore all the value of biodiversity, Bari: Eco-logica.
• Ebert, A. W. (2015). High value specialty vegetable produce. In AVRDC Staff Publication. Houston, TX: Studium Press.
• Ebert, A. W. (2022). Sprouts and microgreens—Novel food sources for healthy diets. Plants, 11(4), 571.
• Ebert, A. W., Wu, T. H. & Yang, R. Y. (2015). Amaranth sprouts and microgreens: A homestead vegetable production option to enhance food and nutrition security in the rural-urban continuum. In Sustaining small-scale vegetable production and marketing systems for food and nutrition security, 233-244.
• El-Nakhel, C., Ciriello, M., Formisano, L., Pannico, A., Giordano, M., Gentile, B. R., ... & Rouphael, Y. (2021a). Protein hydrolysate combined with hydroponics divergently modifies growth and shuffles pigments and free amino acids of carrot and dill microgreens. Horticulturae, 7(9), 279.
• El-Nakhel, C., Pannico, A., Graziani, G., Kyriacou, M. C., Gaspari, A., Ritieni, A., ... & Rouphael, Y. (2021b). Nutrient supplementation configures the bioactive profile and production characteristics of three Brassica L. microgreens species grown in peat-based media. Agronomy, 11(2), 346.
• El-Nakhel, C., Pannico, A., Graziani, G., Kyriacou, M. C., Giordano, M., Ritieni, A., ... & Rouphael, Y. (2020). Variation in macronutrient content, phytochemical constitution and in vitro antioxidant capacity of green and red butterhead lettuce dictated by different developmental stages of harvest maturity. Antioxidants, 9(4), 300.
• Engin, Ç. (2024). Pastane çalışanlarının mikro filizli ekşi mayalı ekmeğinin üzerinde duyusal analizi: Konya örneği, Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, Türkiye.
• Fabek Uher, S., Radman, S., Opacic, N., Dujmovic, M., Benko, B., Lagundžija, D., Mijic, V., Prša, L., Babac, S. & Sic Žlabur, J. (2023). Alfalfa, cabbage, beet and fennel microgreens in floating hydroponics—Perspective nutritious food? Plants, 12(11), 2098.
• Ghoora, M. D. & Srividya, N. (2020). Effect of packaging and coating technique on postharvest quality and shelf life of Raphanus sativus L. and Hibiscus sabdariffa L. microgreens. Foods, 9(5), 653.
• Huang, M., Xu, H., Zhou, Q., Xiao, J., Su, Y. & Wang, M. (2025). The nutritional profile of chia seeds and sprouts: tailoring germination practices for enhancing health benefits-a comprehensive review. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 65(12), 2365-2387.
• Işık, S., Işık, H., Aytemiş, Z., Guner, S., Aksoy, A., Çetin, B. & Topalcengiz, Z. (2022). Mikroyeşillikler: Besinsel içeriği, sağlık üzerine etkisi, üretimi ve gıda güvenliği. Gıda, 47(4), 630-649.
• Izzo, L., El Nakhel, C., Rouphael, Y., Proietti, S., Paglialunga, G., Moscatello, S. ... & Aronne, G. (2023). Applying productivity and phytonutrient profile criteria in modelling species selection of microgreens as space crops for astronaut consumption. Frontiers in Plant Science, 14, 1210566.
• Kamiński, M., Skonieczna-Żydecka, K., Nowak, J. K. & Stachowska, E. (2020). Global and local diet popularity rankings, their secular trends, and seasonal variation in Google Trends data. Nutrition, 79, 110759.
• Kyriacou, M. C., De Pascale, S., Kyratzis, A. & Rouphael, Y. (2017). Microgreens as a component of space life support systems: A cornucopia of functional food. Frontiers in Plant Science, 8, 294717.
• Kyriacou, M. C., Ebert, A. W., Samuolienė, G. & Brazaitytė, A. (2022). Sprouts, microgreens and edible flowers: Modulation of quality in functional specialty crops. Frontiers in Plant Science, 13, 1033236.
• Kyriacou, M. C., Rouphael, Y., Di Gioia, F., Kyratzis, A., Serio, F., Renna, M. & Santamaria, P. (2016). Micro-scale vegetable production and the rise of microgreens. Trends in Food Science & Technology, 57, 103-115.
• Madar, Á. K. & Hájos, M. T. (2020). Evaluation of various microgreen vegetables. Élelmiszervizsgálati Közlemények, 66(4), 3227-3231.
• Madar, Á. K., Vargas-Rubóczki, T. & Hájos, M. T. (2022). Microgreen leaf vegetable production by different wavelengths. Acta Agraria Debreceniensis, 1, 79-84.
• Mallor, C., Bertolín, J. R., Paracuellos, P. & Juan, T. (2023). Nutraceutical potential of leafy vegetables landraces at microgreen, baby, and adult stages of development. Foods, 12(17), 3173.
• McNaught, C. & Lam, P. (2010). Using Wordle as a supplementary research tool. The Qualitative Report, 15(3), 630-643.
• Mir, S. A., Shah, M. A. & Mir, M. M. (2017). Microgreens: Production, shelf life, and bioactive components. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 57(12), 2730-2736.
• Miyahira, R. F. & Antunes, A. E. C. (2021). Bacteriological safety of sprouts: A brief review. International Journal of Food Microbiology, 352, 109266.
• Nethra, J., Srinivasulu, B., Kumar, V. V. & Rao, C. S. (2024). Microgreens: A comprehensive review emphasizing urban agriculture. International Journal of Environment and Climate Change, 14(12), 154-168.
• Örnek, A. (2021). Yiyecek içecek sektöründe yenilebilir çiçekler ve mikro filizler. içinde Gastronomi Araştırmaları, 103-109.
• Peñas, E. & Martínez-Villaluenga, C. (2020). Advances in production, properties and applications of sprouted seeds. Foods, 9(6), 790.
• Pilone, V. (2022). Preferences of microgreens in Italian ho. re. ca channel: explorative survey on perception and sensory attributes. In Gastronomy at the crossroad of ecological transition and social justice: Toward the International Society for Gastronomic Sciences and Studies. Book of Abstracts of the Symposium held in Turin University of Gastronomic Sciences.23rd- 25th September 2022, Pollenzo and Turin,Italy.
• Pinto, E., Almeida, A., Aguiar, A. & Ferreira, I. (2015). Comparison between the mineral profile and nitrate content of microgreens and mature lettuces. Journal of Food Composition and Analysis, 37, 38-43.
• Puccinelli, M., Pezzarossa, B., Pintimalli, L. & Malorgio, F. (2021). Selenium biofortification of three wild species, Rumex acetosa L., Plantago coronopus L., and Portulaca oleracea L., grown as microgreens. Agronomy, 11(6), 1155.
• Renna, M., Di Gioia, F., Leoni, B., Mininni, C. & Santamaria, P. (2017). Culinary assessment of self-produced microgreens as basic ingredients in sweet and savory dishes. Journal of Culinary Science & Technology, 15(2), 126-142.
• Renna, M., Stellacci, A. M., Corbo, F. & Santamaria, P. (2020). The use of a nutrient quality score is effective to assess the overall nutritional value of three Brassica microgreens. Foods, 9(9), 1226.
• Shibaeva, T. G., Sherudilo, E. G., Rubaeva, A. A. & Titov, A. F. (2022). Continuous LED lighting enhances yield and nutritional value of four genotypes of Brassicaceae microgreens. Plants, 11(2), 176.
• Turhan, D., Sen, A. & Doğan, M. (2024). Microgreens: An innovative source of aesthetics and nutritional value in gastronomy: Use of microgreens in gastronomy. Eurasian Journal of Medical and Biological Sciences, 4(2), 63-70.
• Wamiq, M. (2023). Microgreens: A contemporary agricultural crop. Agri Roots E-Magazine, 1(2), 16-19.
• Weerawardhana, W. M. M. & Seneviratne, R. H. (2025). Microgreens as superfoods: How the inclusion of mustard, mung, and radish microgreens influences the nutritional, functional, and sensory properties of a selected salad dish. International Journal of Gastronomy and Food Science, 40, 101139.
• Xiao, Z., Lester, G. E., Luo, Y. & Wang, Q. (2012). Assessment of vitamin and carotenoid concentrations of emerging food products: Edible microgreens. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 60(31), 7644-7651.
• Yangılar, F. (2024). The cornerstone of healthy living: Germinated grains and legumes. İzmir: Duvar Yayınları.
• Yetim, H., Öztürk, İ., Törünük, F., Sağdıç, O. ve Hayta, M. (2010). Yenilebilir bitki ve tohum filizlerinin fonksiyonel özellikleri. Gıda, 35(3), 205-210.
• Yıldız, N. ve Kurnaz, H. A. (2024). Sürdürülebilirlik perspektifinden menü ve reçetelerde filizlendirilmiş gıdalar. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 561-573.
• Zhang, Y., Xiao, Z., Ager, E., Kong, L., & Tan, L. (2021). Nutritional quality and health benefits of microgreens, a crop of modern agriculture. Journal of Future Foods, 1(1), 58-66.