Araştırma Makalesi

KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE “HERKES İÇİN KENT”: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ

Sayı: 1 4 Nisan 2022
PDF İndir

KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE “HERKES İÇİN KENT”: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ

Öz

Mevcut Modernist kent planlama anlayışıyla biçimlenen kentlerde, dezavantajlı olarak nitelendirilen gruplar (örneğin çocuklar, gençler, yaşlılar, kadınlar, engelliler, Romanlar, göçmenler/mülteciler) yeterince temsil edilememektedir. Makalede “Herkese İçin Kent”; “kapsayıcı planlama” anlayışıyla biçimlenen, insan odaklı, insanları ayrıştırmayan, tüm kullanıcı gruplarının kentli haklarına sahip olduğu, katılımı ve “kullanım değerini” esas alan bir kent olarak değerlendirilmektedir. Mevcut kentlerin özellikle de kamusal mekânların tüm kullanıcı gruplarını ne düzeyde kapsayıcı olduğu irdelenmelidir. Bu bağlamda, fiziki planlama disiplinlerinde yapılmış bilimsel çalışmalar, ilgili kurumlardan elde edilen bilgiler, Isparta kentinde yaşayan her özne grubundan 15 ila 35 kişi ile yapılan “kısa soru-cevap” (Short answer) şeklinde ikili görüşmeler ve yapılan kişisel gözlemler sonucu elde edilen bulgular doğrultusunda, her bir grubun Isparta kentindeki açık ve kapalı kamusal alan kullanımları mekânsal olarak haritalara aktarılarak analiz edilmiştir. Ağırlıklı kullanım alanlarının, mahalle ölçeğinde bulunan parklar, çocuk bahçeleri, ibadet alanları, aile sağlık merkezleri, pazar alanları olmakla birlikte, kent merkezinin de özne gruplarının birçoğu tarafından yoğun olarak kullanıldığı, bazı grupların (kadın, Roman ve göçmen/mülteci) kentte “görünürlük” kriteri açısından daha az görünür olduğu, engelli bireylerin bazı kamusal alanlara “erişebilirlik” açısından sorun yaşadığı vb. bulgular tespit edilmiştir. Sonuçta, yapılan analizler ve mevcut bilimsel çalışmalar değerlendirilerek “sokak”, “mahalle” ve “kent bütünü” ölçeklerinde “Herkes İçin Kent” üzerine öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acer, D. (2016). Çocuk ve Mimarlık (Çocuklar İçin Mimari Tasarım ve Öğretim Programı). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 66-81.
  2. Açıksöz, S. (2017). Toplumsal Cinsiyet Eşitliği-Mekânsal Planlama İlişkisi: Kadın Dostu Kentler, Çelikyay, H. S. (Ed.), Kamusal Alanların Mekânsal Organizasyonu İçinde (p. 119-139). Ankara, Karınca Ajans Matbaacılık Yayıncılık.
  3. Akgül, A. (2006). Mimarlıkta Mobilite Kavramı: Göçebe Çingeneler ve Sirk Yaşamı Üzerine Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  4. Akgün, B. (2001). Mekânsal İmge-Mekânsal Pratik İlişki/İlişkisizliğinin Bursa’da 1950-1951 ve 1989 Bulgaristan Göçmenleri Üzerinde İncelenmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
  5. Akyıldız, N. A., ve Akbaş, E. (2020). Yaş Dostu Kent Kriterlerinin Kentsel Morfolojiyi Biçimlendirmesi. Sosyal Çalışma Dergisi, 4(2), 84-90.
  6. Akyol, Ö. (2017). Yapılı Çevre Tasarımında Kadın Rollerinin Değişimi. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  7. Alkan Meşhur, H.F. ve Tekin, M. (2018). Evrensel Tasarım Yaklaşımının Şehir Planlama Disiplini Bakış Açısı ile Değerlendirilmesi. Online Journal of Art and Design, 6(5), 94-111.
  8. Alkan, M. (2008). Kullanıcı Faktörlerinin Huzurevi Tasarımına Etkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

4 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

22 Kasım 2021

Kabul Tarihi

28 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Karaca, B. G., & Gökce, D. (2022). KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE “HERKES İÇİN KENT”: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, 1, 17-57. https://doi.org/10.35375/sayod.1027086
AMA
1.Karaca BG, Gökce D. KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE “HERKES İÇİN KENT”: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ. SAYOD. 2022;(1):17-57. doi:10.35375/sayod.1027086
Chicago
Karaca, Büşra Gül, ve Duygu Gökce. 2022. “KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE ‘HERKES İÇİN KENT’: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ”. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, sy 1: 17-57. https://doi.org/10.35375/sayod.1027086.
EndNote
Karaca BG, Gökce D (01 Nisan 2022) KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE “HERKES İÇİN KENT”: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi 1 17–57.
IEEE
[1]B. G. Karaca ve D. Gökce, “KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE ‘HERKES İÇİN KENT’: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ”, SAYOD, sy 1, ss. 17–57, Nis. 2022, doi: 10.35375/sayod.1027086.
ISNAD
Karaca, Büşra Gül - Gökce, Duygu. “KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE ‘HERKES İÇİN KENT’: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ”. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi. 1 (01 Nisan 2022): 17-57. https://doi.org/10.35375/sayod.1027086.
JAMA
1.Karaca BG, Gökce D. KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE “HERKES İÇİN KENT”: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ. SAYOD. 2022;:17–57.
MLA
Karaca, Büşra Gül, ve Duygu Gökce. “KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE ‘HERKES İÇİN KENT’: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ”. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, sy 1, Nisan 2022, ss. 17-57, doi:10.35375/sayod.1027086.
Vancouver
1.Büşra Gül Karaca, Duygu Gökce. KAPSAYICI PLANLAMA PERSPEKTİFİNDE “HERKES İÇİN KENT”: ISPARTA KENTİ ÖRNEĞİ. SAYOD. 01 Nisan 2022;(1):17-5. doi:10.35375/sayod.1027086