Yıl 2020, Cilt 10 , Sayı 20, Sayfalar 323 - 337 2020-12-31

THE IMPACT OF HEALTH VALUE OF RESTAURANT CUSTOMERS ON TASTE ATTITUDE IN ACCORDANCE WITH BODY-MASS INDEX: A STUDY IN KAYSERİ
BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA

A. Celil ÇAKICI [1] , Erşan YILDIZ [2]


When individuals with health value have the desire to eat delicious food out, it might be a plausible behaviour for them to take their BMI into consideration. Undeniably, this situation also shapes their restaurant preferences. The aim of the study is to determine the impact of health value of restaurant customers on taste attitude in accordance with their BMI values. The data were collected through questionnaires that were developed based on the literature review. In the study, health value was calculated through a 5-item scale developed by Jun et al. (2014) In order to measure taste attitude, an item pool was formed through the literature review and interviews. Subsequently, content validity was examined by means of conferring with 20 experts. The content validity ratio of the 8-item taste attitude scale varied between 54 and 90 %. Content validity index was calculated 61 %. The questionnaire was carried out on restaurant customers between the ages of 20-69, who lived in Kayseri and dined out at least once a year. Quota sampling was employed in the implementation of the questionnaire, which took place between the dates of 01.05-31.07.2018 on the basis of the central district and age groups. To analyse the usable data acquired from the total of 1286 questionnaires, descriptive statistics, factor and regression analysis, along with reliability and variability analysis, were carried out. The findings indicate that health value had a significant impact on the sense of taste (β: 0,145) and taste perception (β: 0,229). Moreover, health value was found out to have a significant impact on taste attitude in only individuals of normal weight, and overweight individuals, but it did not have an impact on taste attitude in underweight and obese individuals.

Sağlığın önemini bilen bireylerin dışarıda lezzetli yemek yeme arzusu ortaya çıktığında, beden kitle indeksini düşünerek hareket etmesi olası bir davranış olarak görülebilir. Bu durum, aynı zamanda bireylerin restoran tercihine de yön vermektedir. Çalışmanın amacı; beden kitle indeksine göre, restoran müşterilerinin sağlık değerinin,  lezzet davranışına etkisini belirlemektir. Veriler, literatüre bağlı geliştirilen bir anket ile toplanmıştır. Çalışmada; sağlık değeri Jun vd. tarafından geliştirilen 5 maddeli ölçek ile belirlenmiştir. Lezzet davranışının ölçümü için literatüre ve görüşmelere dayalı olarak madde havuzu oluşturulmuş ve ardından 20 uzmanın görüşü alınarak kapsam geçerliği çalışması yapılmıştır. 8 maddeli lezzet davranışı ölçeğinin kapsam geçerlik oranları %54 ile %90 arasında değişmiştir. Kapsam geçerlik indeksi ise %61 olarak hesaplanmıştır. Anket; Kayseri'de ikamet eden 20-69 yaş arası, yılda en az bir kez dışarıda yemek yiyen restoran müşterilerine uygulanmıştır. Anket uygulaması, 01.05-31.07.2018 tarihleri arasında merkez ilçe ve yaş grupları bazında kota örneklemesine göre gerçekleştirilmiştir. Kullanılabilir 1286 adet anketin verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, güvenirlilik, geçerlilik, faktör ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, sağlık değerinin lezzet duyusunu (β: 0,145) ve lezzet algısının (β: 0,229) anlamlı şekilde etkilediğini ortaya koymaktadır. Sağlığa verilen önemin, sadece normal ve fazla kilolu insanlarda lezzet davranışını anlamlı şekilde etkilediği ancak zayıf ve obez insanlarda ise etkilemediği tespit edilmiştir.

  • Acıbadem, (2019). Vücut Kitle İndeksi Hesaplama, 28.04.2019 tarihinde https://www.acibadem.com.tr/obezitemerkezi/detayli-obezite-hesaplama-vucut-kitle-indeksi-hesaplayici/ adresinden alınmıştır.
  • Alpar, R. (2012). Uygulamalı istatistik ve geçerlik- güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.
  • Chen, M. F. (2009). Attitude toward organic foods among Taiwanese as related to health consciousness, environmental attitudes, and the mediating effects of a healthy lifestyle. British Food Journal, 111(2), 165-178.
  • Chrysochou, P., Askegaard, S., Grunert, K. G., & Kristensen, D. B. (2010). Social discourses of healthy eating. A market segmentation approach. Appetite, 55(2), 288-297.
  • Clark, J. E. (1998). Taste and flavour: their importance in food choice and acceptance. Proceedings of the Nutrition Society, 57(4), 639-643.
  • Glanz, K., Basil, M., Maibach, E., Goldberg, J., & Snyder, D. A. N. (1998). Why Americans eat what they do: taste, nutrition, cost, convenience, and weight control concerns as influences on food consumption. Journal of the American Dietetic Association, 98(10), 1118-1126.
  • Işık, M. (2010). Lezzet Nedir, Gurme Kimdir? 18.04.2018 tarihinde https://www.xing.com/communities/posts/lezzet-nedir-gurme-kimdir-1005284403, adresinden alınmıştır.
  • Iversen, A. C., & Kraft, P. (2006). Does socio-economic status and health consciousness influence how women respond to health related messages in media?. Health Education Research, 21(5), 601-610.
  • Jayanti, R. K., & Burns, A. C. (1998). The antecedents of preventive health care behavior: An empirical study. Journal of the Academy of Marketing Science, 26(1), 6.
  • Jindabot, T. (2015). The relationship of thai consumers’ health consciousness and perceived value: Prince of Songkla University, Thailand, 1-10.
  • Jun, J., Kang, J., & Arendt, S. W. (2014). The effects of health value on healthful food selection intention at restaurants: Considering the role of attitudes toward taste and healthfulness of healthful foods. International Journal of Hospitality Management, 42, 85-91.
  • Kalaycı, Ş. (2014). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri . Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
  • Kanpak, K. (2009). Tat nedir, Lezzet Nedir, Gurme Kimdir? 12.04.2018 tarihinde http://blog.milliyet.com.tr/tat-nedir--lezzet-nedir--gurme-kimdir-/Blog/?BlogNo=219313, adresinden alınmıştır.
  • Kittler, P. G., & Sucher, K. P. (2004). Accent on taste: an applied approach to multicultural competency. Diabetes Spectrum, 17(4), 200-204.
  • Kraft, F. B., & Goodell, P. W. (1993). Identifying the health conscious consumer. Marketing Health Services, 13(3), 18.
  • Lau, R. R., Hartman, K. A., & Ware, J. E. (1986). Health as a value: Methodological and theoretical considerations. Health Psychology, 5(1), 25.
  • Luomala, H., Jokitalo, M., Karhu, H., Hietaranta-Luoma, H. L., Hopia, A., & Hietamäki, S. (2015). Perceived health and taste ambivalence in food consumption. Journal of Consumer Marketing, 32(4), 290-301.
  • Mai, R., & Hoffmann, S. (2012). Taste lovers versus nutrition fact seekers: how health consciousness and self‐efficacy determine the way consumers choose food products. Journal of Consumer Behaviour, 11(4), 316-328.
  • Michaelidou, N., & Hassan, L. M. (2008). The role of health consciousness, food safety concern and ethical identity on attitudes and intentions towards organic food. International Journal of Consumer Studies, 32(2), 163-170.
  • Narayana, N. V. V. S. (March, 2009) Development of health consciousness scale. Journal of Indian Health Psychology, 3(2), 87-102.
  • NHLBI. (2000). Obesity. U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service, National Institutes of Health, National Heart, Lung, and Blood Institute: NIH Publication Number 00-4084, Ekim 2000.
  • Pelchat, M. L. (1997). Food cravings in young and elderly adults. Appetite, 28(2), 103-113.
  • Roininen, K., Lähteenmäki, L., & Tuorila, H. (2000). An application of means‐end chain approach to consumers’ orientation to health and hedonic characteristics of foods. Ecology of Food and Nutrition, 39(1), 61-81.
  • Roininen, K., Tuorila, H., Zandstra, E. H., De Graaf, C., Vehkalahti, K., Stubenitsky, K., & Mela, D. J. (2001). Differences in health and taste attitudes and reported behaviour among Finnish, Dutch and British consumers: a cross-national validation of the Health and Taste Attitude Scales (HTAS). Appetite, 37(1), 33-45.
  • Smith, M. S., & Wallston, K. A. (1992). How to measure the value of health. Health Education Research, 7(1), 129-135.
  • Steptoe, A., Pollard, T. M., & Wardle, J. (1995). Development of a measure of the motives underlying the selection of food: the food choice questionnaire. Appetite, 25(3), 267-284.
  • Tepper, B. J., & Trail, A. C. (1998). Taste or health: a study on consumer acceptance of corn chips. Food Quality and Preference, 9(4), 267-272.
  • Törnwall, O., Silventoinen, K., Hiekkalinna, T., Perola, M., Tuorila, H., & Kaprio, J. (2014). Identifying flavor preference subgroups. Genetic basis and related eating behavior traits. Appetite, 75, 1-10.
  • Tudoran, A., Olsen, S. O., & Dopico, D. C. (2009). The effect of health benefit information on consumers health value, attitudes and intentions. Appetite, 52(3), 568-579.
  • Ture, R. S., & Ganesh, M. P. (2012). Effect of health consciousness and material values on environmental belief and pro-environmental behaviours. International Proceedings of Economics Development and Research, 43, 41-45.
  • Wardle, J., & Steptoe, A. (2003). Socio economic differences in attitudes and beliefs about healthy lifestyles. Journal of Epidemiology and Community Health, 57(6), 440-443.
Birincil Dil tr
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9192-1969
Yazar: A. Celil ÇAKICI
Kurum: MERSİN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-9761-3185
Yazar: Erşan YILDIZ (Sorumlu Yazar)
Kurum: ERCİYES ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2020

Bibtex @araştırma makalesi { sbed602173, journal = {Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {}, eissn = {2146-3727}, address = {}, publisher = {Karadeniz Teknik Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {10}, pages = {323 - 337}, doi = {}, title = {BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA}, key = {cite}, author = {Çakıcı, A. Celil and Yıldız, Erşan} }
APA Çakıcı, A , Yıldız, E . (2020). BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA . Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi , 10 (20) , 323-337 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbed/issue/59236/602173
MLA Çakıcı, A , Yıldız, E . "BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA" . Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 10 (2020 ): 323-337 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbed/issue/59236/602173>
Chicago Çakıcı, A , Yıldız, E . "BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA". Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 10 (2020 ): 323-337
RIS TY - JOUR T1 - BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA AU - A. Celil Çakıcı , Erşan Yıldız Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 323 EP - 337 VL - 10 IS - 20 SN - -2146-3727 M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA %A A. Celil Çakıcı , Erşan Yıldız %T BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA %D 2020 %J Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi %P -2146-3727 %V 10 %N 20 %R %U
ISNAD Çakıcı, A. Celil , Yıldız, Erşan . "BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA". Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 10 / 20 (Aralık 2020): 323-337 .
AMA Çakıcı A , Yıldız E . BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA. KTÜSBD. 2020; 10(20): 323-337.
Vancouver Çakıcı A , Yıldız E . BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi. 2020; 10(20): 323-337.
IEEE A. Çakıcı ve E. Yıldız , "BEDEN KİTLE İNDEKSİNE GÖRE RESTORAN MÜŞTERİLERİNDE SAĞLIK DEĞERİNİN LEZZET DAVRANIŞINA ETKİSİ: KAYSERİ’DE BİR ARAŞTIRMA", Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10, sayı. 20, ss. 323-337, Ara. 2021