KONFEKSİYON ÜRETİM İŞLETMELERİNİN YALIN VE ÇEVİK ÜRETİM SİSTEMİ FARKINDALIĞI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışmanın amacı, Doğu ve Orta Karadeniz Bölgesinde faaliyet gösteren konfeksiyon üretim işletmelerinin yalın ve çevik üretim sistemi farkındalıklarını ölçmektir. Bölgede faaliyet gösteren işletmelerin tamamına anket formu gönderilmiş ve geri dönüş yapan 42 işletme üzerinden elde edilen sonuçlar IBM SPSS Statistics Paket Programında analiz edilmiştir. Yapılan analizlerin sonuçlarına göre, konfeksiyon üretim işletmelerinin yalın üretim sistemi farkındalığının çevik üretim sistemi farkındalığından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışan sayısı ve üretim miktarına göre işletmeler arasında yalın üretim sistemi farkındalığı açısından anlamlı farklar olduğu, kendi markasını üreten ve fason üretim gerçekleştiren işletmelerin, çevik üretim sistemi farkındalığının fason işçilik yapan işletmelere göre daha yüksek olduğu sonucu elde edilmiştir. Bu çalışma, beşeri, ekonomik altyapısı ile pazara olan uzaklığı açısından benzer güçlüklerle mücadele eden işletmelerinin yalın ve çevik üretim farkındalığını karşılaştırmaya imkan verecek şekilde birlikte ölçmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yalın Üretim
• Çevik Üretim
• Konfeksiyon Üretim İşletmeleri
• Yalın ve Çevik Üretim Farkındalığı

A STUDY ON THE AWARENESS OF LEAN AND AGILE PRODUCTION SYSTEMS OF APPAREL MANUFACTURING ENTERPRISES

Öz

The aim of this study is to measure the lean and agile production system awareness of apparel manufacturing enterprises operating in the Eastern and Central Black Sea Region. A questionnaire form was sent to all of the enterprises operating in the region and the results obtained from 42 returned enterprises were analyzed in IBM SPSS Statistics Package Program. According to the results of the analyzes, it was determined that the lean production system awareness of apparel production enterprises is higher than the agile production system awareness. In addition, it has been concluded that there are significant differences between enterprises in terms of lean production system awareness according to the number of employees and production capacity, and that the agile production system awareness of enterprises that produce their own brand and perform contract manufacturing is higher than that of enterprises that perform contract labor. This study measures the lean and agile production awareness of enterprises that struggle with similar difficulties in terms of human resouce, economic infrastructure and distance to the market together in a way that allows comparison.

Anahtar Kelimeler

• Lean Production
• Agile Production
• Apparel Manufacturing Enterprises
• Lean and Agile Production Awareness

Kaynakça

1. Agarwal, A., Shankar, R., ve Tiwari, M. K. (2006). Modeling the Metrics of Lean, Agile and Leagile Supply Chain: An ANP-Based Approach. European Journal of Operational Research, 173(1), 211-225.
2. Akman, G. ve Aydın Keskin, G. (2012). “İmalat Firmalarında Çevik Üretimin Algılanma Seviyesinin Değerlendirilmesi” Dumlupınar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 28(2), 53-66.
3. Alshurideh, M., Al-Hadrami, A., Alquqa, E., Alzoubi, H., Hamadneh, S., ve Kurdi, B. (2023). The effect of lean and agile operations strategy on improving order-winners: Empirical evidence from the UAE food service industry. Uncertain Supply Chain Management, 11(1), 87-94.
4. Altaş, S. ve Atılgan, T. (2007). Hazır Giyim Sektöründe Parti Üretim Sistemleri İle Yığın Üretim Sistemlerinin Maliyet Avantajı Yönünden Değerlendirilmesi, Tekstil ve Konfeksiyon Dergisi, 2, 76-78.
5. Antalyalı, Ö.L. (2016). Varyans Analizi (ANOVA – MANOVA), Kalaycı, Ş. (Ed.), Spss Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri 2016 içinde (s. 131-182). 7. Baskı, Asıl Yayınları Dağıtım Ltd. Şti, Ankara.
6. Apilioğulları, L. (2016). Yalın Dönüşüm Verimliliğin Şifresi, 2. Basım, Ceylan Matbaacılık, İstanbul.
7. Apilioğulları, L. (2017). Rekabette Yeni Boyut –Değer Zinciri Yönetimi, 1. Basım, Ceylan Matbaası, İstanbul.
8. Apilioğulları, L. (2018). Dijital Dönüşümün Yol Haritası - Endüstri 4.0: Değişimin Değiştirdikleri, 1. Basım, Ceylan Matbaası, İstanbul.

9. Arslan, A. (2015). Çevik Üretim Sistemlerinin Hazır Giyim İşletmelerinde Uygulanabilirliği: Düzey 2 TR72 Bölgesel Kalkınma Ajansı (Kayseri, Sivas ve Yozgat) Örneği, Akademik Bakış Dergisi, 47(1), 230-246.
10. Atılgan, T. (2006). "Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründe Değer Zinciri ve Ekonomik Etkileri" Tekstil ve Konfeksiyon Dergisi, 16 (1), 260-270.
11. Aybar, S., Gürül, B. ve Karatürk, H. E. (2023). Japon Yalın Üretim Yönetimi Modelinin Türk İmalat Sanayinde İşgören Verimliliğine Etkisi: Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(1), 162-186.
12. Banáš, D. ve Hrablik Chovanová, H. (2023), Agile Manufacturing vs. Lean Manufacturing. Research Papers Faculty of Materials Science and Technology Slovak University of Technology, 31(52), 58-67.
13. Bhasin, S. (2012). Prominent obstacles to lean. International Journal of Productivity and Performance Management, 61(4), 403–425.
14. Bhasin, S. (2011). Performance of organizations treating lean as an ideology. Business Process Management Journal, 17(6), 986-1011.
15. Chan, A.T., Ngai, E.W., Moon, K.K. (2017). The effects of strategic and manufacturing flexibilities and supply chain agility on firm performance in the fashion industry Eur. J. Oper. Res., 259(2), 486-499.
16. Chong, M.Y., Chin, J.F. ve Loh, W.P. (2013). Lean incipience spiral model for small and medium enterprises. International Journal of Industrial Engineering 20, 487-501.
17. Christopher, M. (2000). The Agile Supply Chain”, Industrial Marketing Management, 29 (1), 37-44.
18. Condé, G.C.P., Oprime, P.C., Pimenta, M.L., Sordan, J.E. ve Bueno, C.R. (2023). Defect reduction using DMAIC and Lean Six Sigma: a case study in a manufacturing car parts supplier. International Journal of Quality & Reliability Management, https://doi.org/10.1108/IJQRM-05-2022-0157
19. Çankaya, F. ve Tiryaki, D. (2019). The Determination of Utilization Levels of Industrial 4.0 Technologies A Review on Garment Enterprises Operating in Trabzon, International Scientific Journal "Industry 4.0" 4 - 1, 53-56.
20. Çetin, O. (2006). Çevik Üretim ve Karşılaştırmalı Bir Araştırma, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
21. Duman, E.A., Topgül, M.H. ve Es, H.A. (2015). Lean, Agile and Leagile Supply Chain Managements: A Review Study. International Conference On Value Chain Sustainability, 262-275.
22. Ertaş, F.C. ve Coşkun Arslan, M. (2010). Yalın Muhasebe, Mali Çözüm, 102 (6), 39-60.
23. Fadaki, M., Rahman, S. ve Chan, C. (2020). Leagile supply chain: design drivers and business performance implications, International Journal of Production Research, 58 (18), 5601-5623.
24. Fayezi, S., Zutshi, A. ve O’Loughlin, A. (2015). “How Australian Manufacturing Firms Perceive and Understand the Concepts of Agility and Flexibility in the Supply Chain”, International Journal of Operations and Production Management, 35 (2), 246-281.
25. Fırat, İ. ve Ceyhan, S. (2015). “Yalın Üretim Sistemine Geçişin İşletme Performansına Katkısı Kahramanmaraş’ta Hazır Giyim İşletmesinde Bir Uygulama Çalışması Örneği, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (9), 143-176.
26. Fisher, M.L. (1997). What Is Right Supply Chain For Your Product?, Harvard Business Review, 75(2), 105-116. Giri, S. ve Rai, S.S. (2013). Dynamics of Garment Supply Chain, International Journal of Managing Value and Supply Chains 4(4), 43-56.
27. Gokilakrishnan, G., Meenakshi, R., Pradeep, G. M., Kamalakannan, R., ve Manivelmuralidaran, V. (2023). Implementation of lean six sigma (LSS) techniques for tyre manufacturing in small and medium-sized enterprises. International Journal of System Assurance Engineering and Management, 14(4), 1208-1217.
28. Gurahoo, N.ve Salisbury, R. H. (2018). Lean and agile in small- and medium-sized enterprises: Complementary or incompatible?. ,South African Journal of Business management, 49(1), 1-9.
29. Güzel, D. (2013). “İmalatçı Kobilerin Çeviklik Açısından İncelenmesi: Erzurum İli Örneği”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 15 (1), 183-197.
30. Hansen, D.R. ve Moven M.M. (2010). Cornerstones of Cost Accounting, Cengage Learning, 1. Basım, Kanada.
31. Touhidul Islam, A. S. M. (2023a). Lean Applıcatıons To Improve Chemıcal Laboratory Productıon Capacıty In The Textıle Industry. MEST Journal, 11(1), mest journal, 11-1, 39-58.
32. Touhidul Islam, A. S. M. (2023b). Framework For Successful Problem-Solvıng In Lean: A Focus Group Research In Malaysıan Automotıve. MEST Journal, 11(1), 59-74.
33. Karakütük, S. ve Örnek, M. A. (2023). A goal programming approach to lean production system implementationS, Journal Of The Operational Research Society, 74(1), 403-416.
34. Kasap, G.C. ve Peker, D. (2009). “Çevik Üretim: Otomotiv Ana Sanayinde Faaliyet Gösteren Bir İşletmenin Çevikliğinin Ortaya Konmasına Yönelik Bir Araştırma” Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 57-78.
35. Kayış, A. (2016). Güvenilirlik Analizi (Reliability Analysis), Kalaycı, Ş. (Ed.), Spss Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri 2016 içinde (s. 403-419). 7. Baskı, Asıl Yayınları Dağıtım Ltd. Şti, Ankara.
36. Khalfallah, M. ve Lakhal, L. (2021). The relationships between TQM, TPM, JIT and agile manufacturing: an empirical study in industrial companies. The TQM Journal, 33(8), 1735-1752.
37. Kisperska-Moron, D. ve Haan, J.D. (2011). Improving Supply Chain Performance to Satisfy Final Customers: ‘‘Leagile’’ Experiences of a Polish Distributor. Int. J. Production Economics, 133, 127-134
38. Koska, A., Göksu, N. ve Sünbül, M.B. (2016). “Yalın Stratejinin Faaliyet Performansına Etkisi: Kahramanmaraş Tekstil İşletmelerinde Bir Uygulama”, Kastamanu Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13, 284-296.
39. Li, X., Mao, Z., Xia, G., & Jia, F. (2008). Study on Manufacturing Supply Chain Leagile Strategy Driven Factors Based on Customer, 4th International Conference on Wireless Communications, Networking and Mobile Computing, 1-4.
40. Marodin, G. A., Frank, A. G., Tortorella, G. L., ve Fetterman, D. C. (2019). Lean production and operational performance in the Brazilian automotive supply chain. Total Quality Management & Business Excellence, 30(3-4), 370-385.
41. Marodin, G. A., Frank, A. G., Tortorella, G. L., ve Saurin, T. A. (2016). Contextual factors and lean production implementation in the Brazilian automotive supply chain. Supply Chain Management: An International Journal, 21(4), 417-432.
42. Marodin, G., Chiappetta Jabbour, C. J., Godinho Filho, M., ve Tortorella, G. L. (2023). Lean production, information and communication technologies and operational performance. Total Quality Management & Business Excellence, 34(1-2), 183-200.
43. Maskel, B. (2001). The Age of Agile Manufacturing. Supply Chain Management: An International Journal, 6(1), 5-11.
44. Mason-Jones, R., Naylor, B. ve Towill, D.R. (2000a). Lean, agile or leagile? Matching your supply chain to the marketplace, Int. J. Prod. Res, 38 (17), 4061-4070.
45. Mason-Jones, R., Naylor, B. ve Towill, D.R. (2000b). Engineering the leagile supply chain. International Journal of Agile Management Systems, 2 (1), 4-61.
46. Matawale, C.R. (2015). Evaluation of Leanness, Agility and Leagility Extent in Industrial Supply Chain, yayınlanmamış doktora tezi, National Institute of Technology.
47. Meyers, L.S., Gamst, G. ve Guarino, A.J. (2006). Applied Multivariate Research, Sage Publications, Thousand Oaks, CA.
48. Miller, D. (1988). Relating Porter’s Business Strategies to Environment and Structure: Analysis and Porformance Implications, Academy of Management Journal, 31 (2), 208-308.
49. Nagarajan, V., Savitskie, K., Ranganathan, S., Sen, S., ve Alexandrov, A. (2013). “The Effect of Environmental Uncertainty, Information Quality, and Collaborative Logistics on Supply Chain Flexibility of Small Manufacturing Firms in India”, Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 25 5, 784-802.
50. Naim, M.M. ve Gosling, J. (2011). On Leanness, Agility and Leagile Supply Chains, Int. J. Production Economics, 131, 342–354
51. Narasimhan, R., Swink, M. ve Kim, S.W. (2006). “Disentangling Leanness and Agility: An Empirical İnvestigation”, Journal of Operations Management, 24 (5), 440-457.
52. Panigrahi, S., Al Ghafri, K. K., Al Alyani, W. R., Ali Khan, M. W., Al Madhagy, T., & Khan, A. (2023). Lean manufacturing practices for operational and business performance: A PLS-SEM modeling analysis. International Journal of Engineering Business Management, 15, 1-16.
53. Purvis, L., Gosling, J. ve Naim, M.M. (2014). “The Development of a Lean, Agile and Leagile Supply Network Taxonomy Based on Differing Types of Flexibility”, Int. J. Production Economics, 151, 100-111.
54. Qamar, A. ve Hall, M. A. (2018). Can Lean and Agile Organisations withinthe UK Automotive Supply Chain Be Distinguished Based upon Contextual Factors?. Supply Chain Management: An International Journal, 23(3): 239-254.
55. Qamar, A., Hall, M. A., ve Collinson, S. (2018). Lean versus agile production: flexibility trade-offs within the automotive supply chain. International Journal of Production Research, 56(11), 3974-3993.
56. Qamar, A., Hall, M. A., Chicksand, D., ve Collinson, S. (2020). Quality and flexibility performance trade-offs between lean and agile manufacturing firms in the automotive industry. Production Planning & Control, 31(9), 723-738.
57. Qi, Y., Kenneth K. B. ve Xiande Z. (2011). “The Impact of Competitive Strategy and Supply Chain Strategy on Business Performance: The Role of Environmental Uncertainty.” Decision Sciences, 42 (2): 371-389.
58. Qureshi, K. M., Mewada, B. G., Kaur, S. ve Qureshi, M. R. N.M. (2023). Assessing Lean 4.0 for Industry 4.0 Readiness Using PLS-SEM towards Sustainable Manufacturing Supply Chain. Sustainability, 15(5), 3950.
59. Rahman, S., Laosirihongthong, T. ve Soha,l A. S. (2010). Impact of Lean Strategy on Operational Performance: A Study of ThaiManufacturing Companies. Journal of Manufacturing Technology Management, 21(7), 839-852.
60. Alkhawaldah, R., ALShalabi, F., Alshawabkeh, Z., Alshaar, H., Alzoubi, M., Alshawabkeh, R., ve Dweiri, M. (2023). The mediating role of organizational capabilities on the relationship between Lean Supply Chain and operational performance. Uncertain Supply Chain Management, 11(1), 11-20.
61. Saurin, T., Marodin, G. ve Ribeiro, J. (2011). A framework for assessing the use of lean production practices in manufacturing cells. International Journal of Production Research, 49, 32-51.
62. Sezen, B., Karakadilar, I. ve Büyükozkan, G. (2012). Proposition of a model for measuring adherence to lean practices: applied to Turkish automotive part suppliers. International Journal of Production Research, 50(14), 3878-3894.
63. Shah, R. ve Ward, P. (2007). Defining and developing measures of lean production. Journal of Operations Management, 25, 785-811.
64. Shah, R., ve Ward, P. T. (2003). Lean Manufacturing: Context, Practice Bundles, and Performance. Journal of Operations Manage, 21(2), 129-149.
65. Singh, B., Garg, S. ve Sharma, S. (2010). Development of index for measuring leanness. Measuring Business Excellence, 14, 46-59.
66. Şeker, Y. ve İşleyen, A. 2017. Muhasebe Derslerine Karşı Öğrenci Tutumlarının İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma. Ayhan, B.; Ay, M.; Avşaroğlu, S.; Akpınar, Ş. (Eds.) Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları 2017 içinde (s. 385 -396). Konya: Çizgi Kitabevi
67. Tezel, A. ve Nielsen, Y. (2013). Lean Construction Conformance among Construction Contractors in Turkey, J. Manage. Eng., 29, 236-250.
68. Turan, H. (2018). Japon Yalın Üretim Yönetim Modelinin Türk Üretim Sektöründe Uygulanabilirliğinin İncelenmesi: Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 14(2), 451-459.
69. Vazquez-Bustelo, D. ve Avella, L. (2006). Agile manufacturing: Industrial Case Studies in Spain. Technovation, 26, 1147-1161.
70. Virmani, N., Saha, R. ve Sahai, R. (2017a). “Identifying and Ranking Critical Success Factors For Implementing Leagile Manufacturing Industries Using Modified TOPSIS” International Journal of Industrial and Manufacturing Engineering, 11 (4), 900-994.
71. Virmani, N., Saha, R. ve Sahai, R. (2017b). “Quantifying Key Factors Affecting Leagile Manufacturing System” International Journal of Information and Communication Engineering, 11 (4), 1049-1056.
72. Virmani, N., Saha, R. ve Sahai, R. (2018). “Evaluating Key Performance Indicators of Leagile Manufacturing Using Fuzzy TISM Approach” Int J Syst Assur Eng Manag, 9 (2), 427–439.
73. Wu, G.C. (2013). The Influence of Green Supply Chain Integration and Environmental Uncertainty on Green Innovation in Taiwan’s IT İndustry, Supply Chain Management: An International Journal, 18/5, 539–552.
74. Yusuf, Y.Y., Gunasekaran A., Adeleye, E.O. ve Sivayoganathan, K. (2004). Agile Supply Chain Capabilities: Determinants of Competitive Objectives, European Journal of Operational Research, 159, 379–392.
75. Yusuf, Y.Y. ve Adeleye, E. O. (2002). “A Comparative Study of Lean and Agile Manufacturing with a Related Survey of Current Practices in the UK”, International Journal of Production Research, 40 17, 4545-4562.
76. Yusuf, Y.Y., Sarhadi, M. ve Gunasekaran, A. (1999). “Agile Manufacturing: The Drivers, Concepts and Attributes”, International Journal Of Production Economics, 62 (1-2), 33-43.
77. Senge, P.M. (2013). Beşinci Disiplin Öğrenen Organizasyonun Temel Taşı, (İldeniz Ayşegül, Doğukan, Ahmet ve Pala, Barış), 16. Basım, Yapıkredi Yayınları, İstanbul.
78. Shari H. ve Zhang Z. (1999). “A Methodology for Achieving Agility in Manufacturing Organisations: An Introduction”, International Journal of Production Economics 62, 7-22.
79. Christopher, M. (2000). “The Agile Supply Chain”, Industrial Marketing Management, 29 (1), 37-44. Vazquez-Bustelo, D. ve Avella, L. (2006). “Agile manufacturing: Industrial Case Studies in Spain”, Technovation, 26, 1147-1161.