Araştırma Makalesi

Sosyal Medya Kullanıcılarında İkincil Travmatik Stres ve Psikolojik Dayanıklılık Arasındaki İlişkide Öz-Şefkatin Aracılık Rolü

Cilt: 9 Sayı: 2 15 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Sosyal Medya Kullanıcılarında İkincil Travmatik Stres ve Psikolojik Dayanıklılık Arasındaki İlişkide Öz-Şefkatin Aracılık Rolü

Öz

Bu çalışma, yetişkin sosyal medya kullanıcıları arasında ikincil travmatik stres, psikolojik dayanıklılık ve öz-şefkat arasındaki ilişkileri incelemeyi ve ikincil travmatik stres ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide öz-şefkatin aracı rol oynayıp oynamadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, 18 yaş üstü 245’i kadın (%63) 144’ü erkek (%37) olmak üzere toplam 387 gönüllü birey oluşturmaktadır. Veriler, Sosyal Medya Kullanıcıları için İkincil Travmatik Stres Ölçeği (STSS-SM), Yetişkinler için Dayanıklılık Ölçeği ve Öz-Şefkat Ölçeği (SCS) kullanılarak çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson korelasyon analizi, aracılık hipotezini test etmek için ise PROCESS Macro 4.3.1 kullanılarak 5000 örneklem üzerinden regresyon temelli yol analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, öz-şefkatin ikincil travmatik stres ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide kısmi aracı bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Bu, öz-şefkatin, ikincil travmatik stresin psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisini tamamen ortadan kaldırmasa da bu etkiyi bir ölçüde azalttığı anlamına gelmektedir. Bu sonuç, öz-şefkatin, ikincil travmatik stresin olumsuz sonuçlarını hafifletmede önemli bir kişisel kaynak olduğuna işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, Helsinki Bildirgesi'ne uygun olarak yapılmış olup, İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu'ndan (Karar No: E-88083623-020-109650) 17 Ocak 2024 tarihinde kurumsal etik onayı alınmıştır.

Kaynakça

  1. Abdalla, S. M., Cohen, G. H., Tamrakar, S., Koya, S. F., & Galea, S. (2021). Media exposure and the risk of post-traumatic stress disorder following a mass traumatic event: an in-silico experiment. Frontiers in Psychiatry, 12. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.674263
  2. American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425787
  3. Argın, Y. (2023). Doğal afetlerde sosyal medya kullanımı: 2023 Kahramanmaraş depremi özelinde Twitter örneği. İnsanat Sanat Tasarım ve Mimarlık Araştırmaları Dergisi, 3(1), 140-165.
  4. Balcı Çelik, S., & Altınışık, M. S. (2021). Adaptation of the Secondary Traumatic Stress Scale to Turkish for social media users: Reliability and validity study. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 11(60), 1-12.
  5. Barlow, M. R., Goldsmith Turow, R. E., & Gerhart, J. (2017). Trauma appraisals, emotion regulation difficulties, and self-compassion predict posttraumatic stress symptoms following childhood abuse. Child Abuse & Neglect, 65, 37–47. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.01.006
  6. Beck C. T. (2011). Secondary traumatic stress in nurses: a systematic review. Archives of Psychiatric Nursing, 25(1), 1–10. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2010.05.005
  7. Bonanno G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience: have we underestimated the human capacity to thrive after extremely aversive events? The American Psychologist, 59(1), 20–28. https://doi.org/10.1037/0003-066X.59.1.20
  8. Büyüköksüz, E., & Tekin, I. (2023). Self-compassion as a mediator of the relationship between psychological inflexibility and resilience. Spiritual Psychology and Counseling, 8(2), 179-193. https://doi.org/10.37898/spiritualpc.1276031

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Danışmanlık, Refah ve Toplum Hizmetleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

3 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

21 Eylül 2025

Kabul Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çetinkaya Çar, R. Ş., & Koç, M. S. (2025). Sosyal Medya Kullanıcılarında İkincil Travmatik Stres ve Psikolojik Dayanıklılık Arasındaki İlişkide Öz-Şefkatin Aracılık Rolü. Sosyal Çalışma Dergisi, 9(2), 75-88. https://doi.org/10.70989/scd.1787930

Sosyal Çalışma Dergisi açık erişim politikasına sahiptir ve içerikler CC BY-NC 4.0 lisansı ile lisanslanmaktadır.