Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış

Sena Öksüz; Burak Küsmez

Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış

Öz

Sosyal hizmeti tarihsel gelişimi içerisinde değerlendirdiğimizde koloni döneminden itibaren temel sosyal reform hareketlerine kapı aralayan meseleler üzerine yapılan çalışmalarla ortaya çıktığını ve zaman içerisinde özellikle 1. Dünya Savaşı sonrası medikal modeli benimseyerek bir dönem için paradigma değişikliği yaşadığını görürüz. 1960’lı yıllar sonrasında sosyal, ekonomik ve siyasal arenada canlanan bireyselleşmeye yönelik eleştiriler sosyal hizmetin doğasına ve gelişimine dair yeniden düşünmeyi gerekli kılmış; takip edilen modelin hem formel eğitim hem de uygulamalarda ne ölçüde insan hakları temeline oturduğu tartışılmaya başlanmıştır. Yapısal faktörlerin sosyal sorunlara olan etkisini göz ardı etme eğiliminde olan medikal yaklaşım, özünde sosyal değişim ve sosyal adaleti tesis etme amacı taşıyan ve bir insan hakları mesleği olan sosyal hizmet uygulamalarının ihtivasını sınırlandırır. Bu çalışmada genel kabul itibariyle bir insan hakları mesleği kabul edilen sosyal hizmet ve insan hakları ilişkisi tarihsel süreci içerisinde değerlendirilmiş ve mesleğin başlangıcından itibaren öne çıkan modelleri, insan hakları temeli çerçevesinde eleştirel açıdan mercek altına alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abramson, M. (1985). The autonomy-paternalism dilemma in social work practice. Social Casework, 66(7): 387-393. https://doi.org/10.1177/104438948506600701
Adhav, S. (2016). Study of human rights generations with special reference to fourth generation human rights. PE Society’s Modern Law College’s Law Journal, 4(1): 9-13.
Akbaş, E. (2014). Sosyal çalışmada çağdaş eleştirel perspektifler. Ankara: SABEV.
-------. (2019). Sosyal hizmetin revize edilen küresel tanımının gösterdikleri: Paradigma değişimi. Turkish Studies Social Sciences, 14(5): 1945-1956. http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.30191
Axinn, J. ve Stern, M.J. (2001). Social welfare: A history of the American response to need (5. Ed.). Allyn & Bacon.
Aycan, Z. (2006). Paternalism: Towards conceptual refinement and operationalization. U. Kim vd. (Ed.). Indigenous and cultural psychology: Understanding people içinde (s. 445-466). Springer.
Baldwin, N. ve Walker, L. (2015). Değerlendirme. R. Adams, L. Dominelli, M. Payne (Ed.), (T. Tuncay, Çev. Ed.). Sosyal hizmet temel alanlar ve eleştirel tartışmalar içinde (s. 255-274). Ankara: Nika Yayınevi.
Barnes, M. ve Bowl, R. (2001). Taking over the asylum: Empowerment and mental health. Palgrave Macmillan.

Berthold, S. M. (2015). Human rigths-based approaches to clinical social work. Springer.
Bransford, C. L. (2011). Reconciling paternalism and empowerment in clinical practice: An intersubjective perspective. Social Work, 56(1): 33-41. https://doi.org/10.1093/sw/56.1.33
Bruch, S. K. vd. (2010). From policy to polity: Democracy, paternalism, and the incorporation of disadvantaged citizens. American Sociological Review, 75(2): 205-226. https://doi.org/10.1177/0003122410363563
Brysk, A. (2020). Introduction to a research agenda for human rights: Generations of human rights scholarship. M. Stohl ve A. Brysk (Eds.). A research agenda for human rights içinde (s. 1-8). Edward Elgar Publishing Limited.
Cemlyn, S. (2008). Human rights practice: Possibilities and pitfalls for developing emancipatory social work. Ethics and Social Welfare, 2(3): 222-242. https://doi.org/10.1080/17496530802481714
Chow, D. ve Bracci, E. (2020). Neoliberalism, accounting, and the transformation of subjectivities in social work: A study on the implementation of personal budgets. Financial Accountability and Management, 36(2): 151-170. https://doi.org/10.1111/faam.12231
Clifford, D. (2002). Resolving uncertainties? The contribution of some recent feminist ethical theory to the social professions. European Journal of Social Work, 5(1): 31-41. https://doi.org/10.1080/714052983
Davis, J. B. ve Wells, T. R. (2016). Transformation without paternalism. Journal of Human Development and Capabilities, 17(3): 360-376. https://doi.org/10.1080/19452829.2016.1145198
Dominelli, L. (2002). Anti-oppressive social work theory and practice. Palgrave Macmillan.
-------. (2015). Sosyal hizmeti yeniden konumlandırmak. R. Adams, L. Dominelli, M. Payne (Ed.), (T. Tuncay, Çev. Ed.). Sosyal hizmet temel alanlar ve eleştirel tartışmalar içinde (s. 45-58). Ankara: Nika Yayınevi.
Durmuş, E. (2018). Yerel yönetimler ve uluslararası hukuk mültecilerin kabul ve uyumu ile insan haklarının yerelleşmesi konularına bir bakış. M. M. Erdoğan (Ed.), Göç, uyum ve yerel yönetimler sempozyumu içinde (s. 136-149). İstanbul: Bağcılar Belediyesi Kültür Yayınları.
Erbay, E. ve Tuncay, T. (2010). İnsan hakları eğitimi: Güçlendirme yaklaşımı temelinde bir değerlendirme. TAAD, 1(3): 147-162.
Fennig, M. ve Denov, M. (2018). Regime of truth: Rethinking the dominance of the bio-medical model in mental health social work with refugee youth. British Journal of Social Work, 2018(0): 1-18. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcy036
Fernandez-Ballesteros, R. vd. (2019). Paternalism vs. autonomy: Are they alternative types of formal care? Frontiers in Psychology, 10(2019): 1-4. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01460
Flynn, D. (2005). What’s wrong with rights? Rethinking human rights and responsibilities. Australian Social Work, 58(3): 244-256. https://doi.org/10.1111/j.1447-0748.2005.00218.x
Flynn, S. (2017). Social work practice in an economic downturn: Understanding austerity through an antioppressive framework. Practice, 29(3): 179-199. https://doi.org/10.1080/09503153.2016.1201467
Fook. J. (2002). Social work: critical theory and practice. London: SAGE.
Foucault, M. (2019). Akıl hastalığı ve psikoloji (5. Baskı). Ayrıntı Yayınları.
-------. (2020). Cinselliğin tarihi (10. Basım). Ayrıntı Yayınları.
Freire, P. (2020). Ezilenlerin pedagojisi (20. Basım). Ayrıntı Yayınları.
Garaudy, R. (2015). İnsanlığın medeniyet destanı (Çev: Cemal Aydın). İstanbul: Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları.
Goldstein, E. G. (1996). What is clinical social work? Looking back to move ahead. Clinical Social Work Journal, 24(1): 89-104. https://doi.org/10.1007/BF02189944
Gomory, T. vd. (2011). Clinical social work and the biomedical industrial complex. Journal of Sociology & Social Welfare, 38(4): 1-14.
Hayden, P. (ed.). 2001. The philosophy of human rights. St Paul, Minn: Paragon House.
Hawkins, L. vd. (2001). Social workers’ use of the language of social justice. British Journal of Social Work, 2001(31): 1-13. https://doi.org/10.1093/bjsw/31.1.1
Healy, K. (2001). Reinventing critical social work: Challenges from practice, context and postmodernism. https://ojs.uwindsor.ca/index.php/csw/article/download/5618/4591?inline=1
Healy, L. M. (2001). International social work: Professional action in an interdependent world. New York: Oxford University Press.
-------. (2007). Universalism and cultural relativism in social work ethics. International Social Work, 50(1): 11-26. https://doi.org/10.1177/0020872807071479
-------. (2008). Exploring the history of social work as a human rights profession. International Social Work, 51(6): 735-748. https://doi.org/10.1177/0020872808095247
Hoffmann, S-L. (2016). Human rights and history. Past & Present, 22(1): 279-310. https://doi.org/10.1093/pastj/gtw013
Ife, J. (1997). Rethinking social work: Towards critical practice. Melbourne: Longman.
-------. (2001). Local and global practice: Relocating social work as a human rights profession in the new global order. European Journal of Social Work, 4(1): 5-15. https://doi.org/10.1080/714052835
-------. (2003), Human rights beyond the ‘three generations’. Division of Humanities [homepage on the Internet]. Centre for Human Rights Education, Curtin University of Technology, Perth; Erişim adresi: http://www.humanities.curtin.edu.au/pdf/hre/ThreeGenerations.pdf.
-------. (2004), Making human rights work: Key human rights principles for service delivery. Division of Humanities [homepage on the Internet]. Centre for Human Rights Education, Curtin University of Technology, Perth; Erişim adresi: http://www.humanities.curtin.edu.au/pdf/hre/MakingHumanRightsWork.pdf.
-------. Human rights and social work towards right-based practice (3rd Ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Ife, J. ve Fiske, L. (2006). Human rights and community work complementary theories and practices. International Social Work, 49(3): 297-308. https://doi.org/10.1177/0020872806063403
International Federation of Social Workers (IFSW) (2012). The history of human rights. Human rights https://www.ifsw.org/human-rights-policy/
International Federation of Social Workers (IFSW) (2014). Global definition of social work. http://ifsw.org/policies/definition-of-social-work/.
Kandylaki, A. ve Kallinikaki, T. (2017). Critical, anti-oppressive and human rights social work in the ‘Rough Pathways’ of the Muslim Roma neighbourhoods in thrace: Towards inclusion in education. British Journal of Social Work, 2017(0): 1-17. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcx113
Kapur, R. (2006). Human rights in the 21st century: Take a wall on the dark side. Sydney Law Review, 28(4): 665-687. https://doi.org/10.4324/9780203814031
Kaynak, R. (2017). Sosyal adalet, eşitlik ve sosyal hizmet. GÜSBD, 6(4): 252-260.
Kurfiss, J. G. (1989). Helping faculty foster students’ critical thinking in the disciplines. New Directions for Teaching and Learning, 1989(37): 41-50. https://doi.org/10.1002/tl.37219893706
Le Grand, J. (2020). Some challenges to the new paternalism. Behavioural Public Policy, 1-12. https://doi.org/10.1017/bpp.2020.12
LeRoux, K. (2009). Paternalistic or participatory governance? Examining opportunities for client participation in nonprofit social service organizations. Public Administration Review, 69(39): 504-517. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2009.01996.x
Lundy, C. (2011). Social justice & human rights a structural approach to practice (2nd ed.). University of Toronto Press.
Mapp, S. C. (2014). Human rights and social justice in a global perspective (2nd ed.). New York: Oxford University Press.
Marais, L. ve Marais, L. C. (2007). Walking between worlds an exploration of the interface between indigenous and first-world industrialized culture. International Social Work, 50(6): 809-820. https://doi.org/10.1177/0020872807081920
Mayer, A. E. (1995). Cultural particularism as a bar to women’s rights: Reflections on the middle eastern experience. J. Peters ve A. Wolper (Eds.). Women’s rights, human rights: International feminist perspectives (19. Bölüm). Routledge.
Moreau, M. J. (1990). Empowerment through advocacy and concciousness-raising: Implications of a structural approach to social work. The Journal of Sociology & Social Welfare, 17(2): 53-67.
Moyn, S. (2010). The last utopia: Human rights in history. Cambridge, Massachusetts: The Belknap Press of Harvard University.
Mumm, A. N. ve Kersting, R. C. (1997). Teaching critical thinking in social work practice courses. Journal of Social Work Education, 33(1): 75-84. https://doi.org/10.1080/10437797.1997.10778854
Otto, H-U. vd. (2009). Reflexive professionalism as a second generation of evidence-based practice some considerations on the special issue “what works? Modernizing the knowledge-base of social work. Research on Social Work Practice, 19(4): 472-478. https://doi.org/10.1177/1049731509333200
Pekel, A. (2019). İnsan haklarının evrenselliği ve kültürel görecelilik. Liberal Düşünce Dergisi, 24(96): 111-118. https://doi.org/10.36484/liberal.641079
Reamer, F. G. (1983). The concept of paternalism in social work. Social Service Review, 57(2): 254-271. https://doi.org/10.1086/644516
-------. (2018). Sosyal hizmet etiği ve değerleri (Çev. Ed.: Hakan Acar). Nika Yayınevi.
Reid, W. J. (2002). Knowledge for direct social work practice: An analysis of trends. Social Service Review, 76(1): 6-33. https://doi.org/10.1086/324606
Reisch, M. (1998). The sociopolitical context and social work method, 1890-1950. Social Service Review, 72(2): 161-181. https://doi.org/10.1086/515748
Reichert, E. (2003). Social work and human rights: A foundation for policy and practice. New York: Columbia University Press.
-------. (2006). Human rights: An examination of universalism and cultural relativism. Journal of Comparative Social Welfare, 22(1): 23-36. https://doi.org/10.1080/17486830500522997
-------. (2011). Human rights in social work: An essential basis. Journal of Comparative Social Welfare, 27(3): 207-220. https://doi.org/10.1080/17486831.2011.595070
Said, E. (1995). Orientalism. Harmondsworth: Penguin.
Sakamoto, I. ve Pitner, R. O. (2005). Use of critical consciousness in anti-opressive social work practice: Disentagling power dynamics at personal and structural levels. British Journal of Social Work, 35(4): 435-452. https://doi.org/10.1093/bjsw/bch190
Sheafor, B. ve Horejsi, C. (2014). Sosyal hizmet uygulaması (D. B. Çiftçi, Çev. Ed.). Ankara: Nika Yayınevi.
Sullivan, W.P. (1992). Reclaiming the community: The strengths perspective and deinstitutionalization. Social Work, 37(3), 204-209.
Strier, R. (2013). Responding to the global economic crisis: Inclusive social work practice. Social Work 58(4): 344-353. https://doi.org/10.1093/sw/swt040
Teater, B. (2010). An introduction to applying social work theories and methods. McGraw-Hill.
Tepe, H. (2019a). İnsan hakları eleştirileri üzerine düşünmek. Düşünme Dergisi, 8(16): 7-18.
-------. (2019b). İnsan, insancıllık (hümanizm) ve insan hakları: İnsancıllık eleştirisi üzerine. Kilikya Felsefe Dergisi 0(2): 1-16.
Thompson, N. (2013). Kuram ve uygulamada sosyal hizmeti anlamak (Ö. Cankurtaran Öntaş ve B. Hatiboğlu Eren, Çev. Ed.). Ankara: Dipnot Yayınları.
-------. (2016). Güç ve güçlendirme (Ö. Cankurtaran, Çev. Ed.). Ankara: Nika Yayınevi.
Tsang, A.K.T. ve Yan, M. C. (2001). Chinese corpus, western application: The Chinese strategy of engagement with western social work discourse. International Social Work, 44(4): 433-454. https://doi.org/10.1177/002087280104400404
Watts L. ve Hodgson, D. (2019). Social justice theory and practice for social work critical and philosophical perspectives. Springer.
Westoby, P. ve Ingamells, A. (2010). A critically informed perspective of working with resettling refugee groups in Australia. British Journal of Social Work, 40(6): 1759-1776. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcp084
Wilber, K. (2000). Sex, ecology, spirituality (2nd Ed.). Shambhala: Boston.
Witkin, S. L. (1998). Human rights and social work. Social Work, 43(3): 197-201.
United Nations. (t.y.). What are human rights?. Human Rights https://www.un.org/en/sections/issues-depth/human-rights/
Yıldırım, B. ve Aslan, H. (2019). İnsan hakları ve sosyal hizmet: Ortak bir kader mümkün mü? Nasıl bir ilişki, ne çeşit bir etkileşim?. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(2): 643-664. https://doi.org/10.33417/tsh.572229
Yılmaz, S. (2018). Modern yurttaşlığın istisnaları: Hannah Arendt ve Giorgio Agamben’in görüşleri çerçevesinde insan haklarının eleştirisinde mülteciler ve kamplar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 73(3): 763-786. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002516
Youngs, S. ve Zubrzycki, J. (2011). Educationg Australian social workers in the post-Apology era: The potential offered by a “Whiteness” lens. Journal of Social Work, 11(2): 159-173. https://doi.org/10.1177/1468017310386849
Zengin, O. ve Altındağ, Ö. (2016). Bir insan hakları mesleği olarak sosyal hizmet. Toplum ve Sosyal Hizmet, 27(1): 179-190.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Sena Öksüz
0000-0002-6356-3906
Türkiye

Burak Küsmez ^*
0000-0001-8914-5801
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

12 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

16 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 5 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA63KA66KT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Öksüz, S., & Küsmez, B. (2021). Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış. Sosyal Çalışma Dergisi, 5(2), 117-130. https://izlik.org/JA63KA66KT

AMA

1.Öksüz S, Küsmez B. Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış. SÇD. 2021;5(2):117-130. https://izlik.org/JA63KA66KT

Chicago

Öksüz, Sena, ve Burak Küsmez. 2021. “Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış”. Sosyal Çalışma Dergisi 5 (2): 117-30. https://izlik.org/JA63KA66KT.

EndNote

Öksüz S, Küsmez B (01 Aralık 2021) Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış. Sosyal Çalışma Dergisi 5 2 117–130.

IEEE

[1]S. Öksüz ve B. Küsmez, “Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış”, SÇD, c. 5, sy 2, ss. 117–130, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63KA66KT

ISNAD

Öksüz, Sena - Küsmez, Burak. “Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış”. Sosyal Çalışma Dergisi 5/2 (01 Aralık 2021): 117-130. https://izlik.org/JA63KA66KT.

JAMA

1.Öksüz S, Küsmez B. Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış. SÇD. 2021;5:117–130.

MLA

Öksüz, Sena, ve Burak Küsmez. “Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış”. Sosyal Çalışma Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2021, ss. 117-30, https://izlik.org/JA63KA66KT.

Vancouver

1.Sena Öksüz, Burak Küsmez. Sosyal Hizmet ve İnsan Hakları: Eleştirel Bir Bakış. SÇD [Internet]. 01 Aralık 2021;5(2):117-30. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63KA66KT