(Re)Construction of The Cave Image With Installation in Gallery Space

Öz

This article focuses on the transformation of caves from shelters used by primitive humans into “visual communication spaces offering traces of life” that can be experienced in artistic practice up to the present day. The reproduction of these structures, which establish a connection in communication from generation to generation, aims to examine the axis of artist-artwork-audience in artistic theory with information about the structure and location of that space. In this context, change and transformation related to people and space are considered in relation to the process of reconstructing many sociological, psychological, architectural, and other emotions and situations, and form the subject of the study. The cave, which sets boundaries and draws its audience into the space it defines, transforms into an installation during its journey to different spaces through different narratives, thereby deepening its meaning. The subject is examined by selecting examples from artists, specifically in relation to Plato's ‘Allegory of the Cave’ and Carl Gustav Jung's ‘Archetypes’ theory, which are associated with the space that individuals from the first humans to the present day want to make their own, either through inviting display or the protection of a being cut off from the outside world.

Anahtar Kelimeler

• Cave
• Installation
• Editing
• Building

Mağara İmgesinin Enstalasyonla Galeri Mekânında (Yeniden) İnşası

Öz

Bu makale, mağaraları ilkellerin barınak olarak kullanmasına ilaveten bu yapıların günümüze gelene değin sanatsal pratikte deneyimlenebilen ‘yaşam izi sunan görsel iletişim mekânına dönüşümüne odaklanmaktadır. Nesilden nesile iletişimde bir bağ(lantı) kuran bu yapıların yeniden üretimi o mekânın yapısına ve konumuna dair bilgilerle sanatsal teoride sanatçı - sanat eseri – izleyici ekseninde incelemeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda insana ve mekâna dair değişim ve dönüşüm sosyolojik / psikolojik / mimari vb. birçok duygu / durumu yeniden inşa etme süreciyle ilgili düşünülmekte ve çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Sınır çizen ve çizdiği sınırın içine izleyicisini çeken mağaranın var olduğu alandan farklı kurgularla farklı mekânlara yaptığı yolculukta enstalasyona dönüşümüyle anlam derinleşmektedir. İlk insandan günümüze bireyin kendisine aidiyetlik kazandırmak istediği mekânın davetkâr bir teşhircilikle veya dış dünyadan kopan varlığın korunmasıyla ilişkili Platon’un ‘Mağara Alegorisi’ ve Carl Gustav Jung’un ‘Arketipleri’ kuramı özelinde sanatçı örneklerinden seçki oluşturularak konu incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mağara
• Enstalasyon
• Kurgulama
• İnşa Etme

Kaynakça

1. Bachelard, G. (2017). Mekânın Poetikası, çev: Alp Tümertekin, İstanbul: İthaki Yayınları.
2. Barthes, R. (2016). “Olay”, Göstergeler İmparatorluğu İçinde, ed. Korkut Erdur, çev: Tahsin Yücel, 4. Baskı, İstanbul: Yapı Kredi.
3. Baştürk, E. (2018). “Türk Mitolojisine Ait ‘Kutsal Ana’ İmgesinin Siyasal Antropoloji Bağlamında Değerlendirilmesi”, Milel ve Nihal Dergisi, ss.99-119 ( https://doi.org/10.17131/milel.436844).
4. Bell, J. (2024). “Resim Üzerine”, ed. Elif Kök, çev. Talha Lafçı, İstanbul: Hayalperest Yayın. Berting, J. (2018). “Mağara Duvarından Yansımalar”, İçinde Yaşadığımız Dünyaya Dair Sosyal Anlayışımızı Nasıl Düzeltiriz?, çev. Prof. Dr. Hüsamettin İnanç, Birinci Basım, Bilge Kültür Sanat: İstanbul. Eliade, M. (2017). İmgeler ve Simgeler, çev. Mehmet Ali Kılıçbay, Doğu Batı Yayınları: Ankara. Jung, C. G. (2019). Dönüşüm Sembolleri, çev. Firuzan Gürbüz Gerhold, 1. Basım, Alfa Yayın: İstanbul.
5. Jung, C. G. (2024). Dört Arketip, çev. Zehra Aksu Yılmazer, 9. Basım, Metis, Yayınları: İstanbul. Özayten, N., (1997). Yerleştirme, Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 3. Cilt, Yem Yayınları: İstanbul. Platon, (2025). Devlet, çev. Sebahattin Eyüboğlu, M. Ali Cimcoz, 54. Basım, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Rothko, M. (2020). Sanatçının Gerçekliği Sanat Felsefesi, çev. Ebru Berrin Alpay, 1. Baskı, İstanbul: Hayalperest Yayınları.
6. Sözen, M. & Tanyeli, U. (2003). Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü, 7. Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
7. Şişman, A. (2021). Sanata ve Sanat Kavramlarına Giriş, Literatür Yayın: İstanbul. Taşçıoğlu, M. (2013). Bir Görsel İletişim Platformu Olarak Mekân, Birinci Baskı, Yem Yayın: İstanbul.
8. Yıldırım, K. (2024). “Kübrasu Yıldırım’ın “Bedenin Mağarası” Eserinin Platon’un Mağara Alegorisi Üzerinden Düalist Çözümlemesi”, Kültür Araştırmaları Dergisi (23), 18-36. https://doi.org/1046250/kulturder.1533880

9. http 1: Arketip, https://sozluk.gov.tr/ Erişim tarihi: 24.09.2025.
10. http 2: Designboom, (2025). Tadao Ando Carves Subterranean Concrete Dome For Antony Gormley's Exhibition in Korea, https://www.designboom.com/art/tadao-ando-subterranean-concrete-dome-antony-gormley-exhibition-korea-museum-san-06-20-2025/ Erişim tarihi: 30.09.202).
11. http 3: Etmology, (13 October 2023). Roden Crater by James Turrell, https://etymologyau.com/blogs/news/roden-crater-by-james-turrell-references?srsltid=AfmBOop-aWf6XgiUuvf-GYzlZuPuvEXU_I7SOSnm1WxM7NGqUnmFQ1R9 Erişim tarihi: 01.10.2025.
12. http 4: Nestor, H. (June 14, 2021). Tracing Mendieta, Mendieta’s Trace: The Sılueta Series (1973-1980). https://www.maifeminism.com/tracing-mendieta-mendietas-trace-the-silueta-series/ Erişim tarihi: 30.09.2025.
13. http 5: Oursler, T. (26 September 2013). Ekeberg Sculpture Park, https://tonyoursler.com/ekeberg-sculpture-park-norway Erişim tarihi: 01.10.2025.
14. http 6: Taggart, E. (April, 12, 2018). Artist Uses 120 Marker Pens to Create Swirling Landscape Drawings Inside a Dome, https://mymodernmet.com/installation-art-landscape-drawing-oscar-oiwa/ Erişim arihi: 02.10.2025.
15. http 7: Visualizing Birth, (July, 21, 2023). Using Images as Tools During Pregnancy and Birth, https://visualizingbirth.org/visualizing-birth-and-rebirth-in-niki-de-saint-phalles-hon-en-katedral-she-a-cathedral Erişim Tarihi: 30.09.2025.
16. http 8: Yansıma, https://sozluk.gov.tr/ Erişim tarihi: 30.09.2025.
17. Görsel 1. Anish Kapoor, “Araf’a İniş”, 1992, Enstalasyon, Serrealvas Müzesi, Portekiz. https://artpaper.press/art/anish-kapoor-works-thoughts-and-experiments/ Erişim tarihi: 12.09.2025.
18. Görsel 2. Okamura Keizaburo, “Başka Dünyaya Açılan Kapı” sergisinden görünüm, 2018, Hiratsuka Sanat Müzesi, Japonya. https://tegusu.com/okamura-keizaburo-exhibition Erişim tarihi: 24.09.2025.
19. Görsel 3. Eva Jospin, “Panorama” sergisinden görünüm, 2016, Enstalasyon, Louvre Müzesi. https://www.noirmontartproduction.com/en/projets/eva-jospin-2/ Erişim tarihi: 24.09.2025.
20. Görsel 4. Eva Jospin, “Panorama” sergisinden görünüm, 2016, Enstalasyon, Louvre Müzesi. https://www.noirmontartproduction.com/en/projets/eva-jospin-2/ Erişim tarihi: 24.09.2025.
21. Görsel 5. Niki de Saint Phalle, “Hon / O”, 1966, Enstalasyon, 28x6x9 cm., Modern Sanat Müzesi, Stockholm. https://visualizingbirth.org/visualizing-birth-and-rebirth-in-niki-de-saint-phalles-hon-en-katedral-she-a-cathedral Erişim tarihi: 30.09.2025.
22. Görsel 6. Antony Gormley & Tadao Ando, “Uzayda Çizim” sergisinden görünüm, 2025, San Müzesi, Güney Kore. https://hypebeast.com/2025/6/antony-gormley-tadao-ando-ground-installation-museum-san-korea Erişim tarihi: 30.09.2025.
23. Görsel 7. Ana Mendieta, “Silueta Serisi- Gün Işığı”, 1973-1980, Siyah-beyaz fotoğraf, 101x139 cm., Thomas Erben Galerisi. https://ocula.com/art-galleries/thomas-erben-gallery/artworks/ana-mendieta/bacayu-esculturas-rupestres-light-of-day-rupe/ Erişim tarihi: 30.09.2025.
24. Görsel 8. Tony Oursler, “Spectral Güç”, 2013, Enstalasyon, Ekeberg Heykel Parkı, Norveç. https://tonyoursler.com/ekeberg-sculpture-park-norway Erişim tarihi: 1.10.2025.
25. Görsel 9. James Turrell, “Roden Krateri Projesi”, 2020, Enstalasyon. https://etymologyau.com/blogs/news/roden-crater-by-james-turrell-references?srsltid=AfmBOop-aWf6XgiUuvf-GYzlZuPuvEXU_I7SOSnm1WxM7NGqUnmFQ1R9 Erişim tarihi: 01.10.2025. Görsel 10. Oscar Oiva, “Oiwa Adası”, 2016, 10x7x4 m vinil yüzey, Kagava Eyaleti, Japonya. https://www.thisiscolossal.com/2016/03/360-degree-black-and-white-drawing-oscar-oiwa/ Erişim tarihi: 02.10.2025.
26. Görsel 11. Henrique Olievera, “Mimarlık Dönüşüm”, 2014, Ahşap, tuğla, çamur, bambu, PVC, kontrplak, ağaç dalları ve diğer malzemeler, 5×18×73 m. Museu de Arte Contemporânea, São Paulo — Brezilya. https://slash-paris.com/en/artistes/henrique-oliveira/portfolio (Erişim tarihi: 03.10.2025.)